Czy czerniak okolic akralnych jest związany ze zwiększonym ryzykiem występowania przerzutów?

16.12.2021
Opracowanie artykułu: Sentinel Lymph Node Biopsy Positivity in Patients With Acral Lentiginous and Other Subtypes of Cutaneous Melanoma.
Cheraghlou S., Ugwu N., Girardi M.
JAMA Dermatol. 2021 Dec 8.

Opracowała: lek. Karina Polak

Skróty: ALM – acral lentiginous melanoma, czerniak odsiebnych części kończyn (dawniej: odmiana akralna wywodząca się ze złośliwej plamy soczewicowatej); SLN – sentinel lymph node, węzeł wartowniczy; AJCC – American Joint Committee on Cancer, Amerykański Wspólny Komitet ds. Raka; NCDB – The National Cancer Database, Krajowa Baza Danych Onkologicznych; OR – odds ratio, iloraz szans; CI – confidence interval, przedział ufności; p – poziom istotności statystycznej

Czerniak odsiebnych części kończyn (ang. acral lentiginous melanoma – ALM) jest rzadkim rodzajem nowotworu, typowo lokalizującym się w obrębie dłoniowej powierzchni rąk oraz podeszew stóp. Wykazano, że obecność przerzutów w węźle wartowniczym (ang. sentinel lymph node – SLN) stanowi istotny czynnik prognostyczny przebiegu choroby. Celem badaczy ze Stanów Zjednoczonych była ocena zależności pomiędzy ALM a występowaniem przerzutów w węźle wartowniczym w przypadku różnych stopni zaawansowania nowotworu, ocenianych wg 8. edycji klasyfikacji AJCC Cancer Staging Manual, oraz porównanie ryzyka przerzutowania względem innych typów czerniaka.

Dane dotyczące występowania czerniaka oraz przeżywalność pacjentów pochodziły z rejestru NCDB (The National Cancer Database) z lat 2012–2015 r. W tym przedziale czasu zaobserwowano 60 148 przypadków czerniaka, z których 959 przypadków stanowił ALM. 57,5% wszystkich pacjentów stanowili mężczyźni; 96,7% badanych było rasy kaukaskiej. Mediana wieku rozpoznania wyniosła 64 lata. Biopsję węzła wartowniczego wykonano u 62,6% pacjentów. Celem analizy danych wykorzystano model wielowymiarowej regresji logistycznej.

Wykazano, że ALM cechuje większe ryzyko przerzutowania do węzłów chłonnych niż inne typy czerniaka (tab. 1). Wśród pacjentów ze stadium zaawansowania klinicznego IB stwierdzono obecność przerzutów w SLN w 18,39% przypadków (95%CI: 13,82–24,03%), u pacjentów zaś w stadium II u 39,53% osób (95%CI: 34,98–44,26%).

Ryzyko występowania przerzutów w węźle wartowniczym w poszczególnych typach czerniaka (w porównaniu z typem szerzącym się powierzchownie)
Stadia zaawansowania klinicznego wg AJCC
Stadium IA Stadium IB Stadium II
Typ    
OR (95% CI)   
   
p   
   
OR (95% CI)   
   
p   
   
OR (95% CI)   
   
p   
   
OR (95% CI)   
   
p   
   
czerniak   na podłożu plamy soczewicowatej   
   
0,62 (0,49–0,77)   
   
<0,001   
   
0,43 (0,15–1,19)   
   
0,1   
   
0,56 (0,39–0,81)   
   
0,002   
   
0,67 (0,49–0,91)   
   
0,01   
   
czerniak   guzkowy   
   
1,008 (0,93–1,1)   
   
0,85   
   
1,46 (0,89–2,41)   
   
0,14   
   
1,13 (0,96–1,33)   
   
0,15   
   
0,83 (0,75–0,92)   
   
<0,001   
   
ALM   
   
1,91 (1,59–2,28)   
   
<0,001   
   
0,96 (0,22–4,11)   
   
0,95   
   
2,01 (1,41–2,87)   
   
<0,001   
   
1,59 (1,28–1,97)   
   
<0,001   
   
pozostałe   
   
0,81 (0,75–0,87)   
   
<0,001   
   
0,9 (0,67–1,2)   
   
0,460   
   
0,81 (0,73–0,91)   
   
<0,001   
   
0,7 (0,63-0,77)   
   
<0,001   

Wniosek

  • ALM cechuje się zwiększonym ryzykiem występowania przerzutów do węzłów chłonnych względem innych typów czerniaka.
Wybrane treści dla pacjenta:

Gdzie kierować

Przedstawiamy aktualny wykaz dermatologicznych oddziałów klinicznych posiadających umowę z NFZ oraz dane kontaktowe konsultantów (stan na 01.05.2021 r.).

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.