×
COVID-19: wiarygodne źródło wiedzy

Oleje roślinne i tłuszcze ryb w profilaktyce sercowo-naczyniowej

Pytanie nadesłane do redakcji

Czy oleje roślinne i tłuszcze ryb zapobiegają miażdżycy, zawałom serca i udarom mózgu?

Odpowiedział

lek. med. Krzysztof Rewiuk
Katedra Chorób Wewnętrznych i Gerontologii
Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum

Tak. Właściwie zbilansowana dieta uchodzi za główny element profilaktyki sercowo-naczyniowej, a blisko połowa zaleceń co do składu tej diety dotyczy zawartości w niej poszczególnych rodzajów tłuszczów. Podstawy tej wiedzy pochodzą z obserwacji epidemiologicznych obejmujących ludność obszaru basenu Morza Śródziemnego (oliwa z oliwek) i Eskimosów (tłuszcze ryb).

Zgodnie z zaleceniami Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego z 2012 roku w celu zapobiegania chorobom sercowo-naczyniowym należy m.in.:

  • ograniczyć spożycie nasyconych kwasów tłuszczowych do <10% całkowitej podaży energetycznej poprzez zastąpienie ich wielonienasyconymi kwasami tłuszczowymi
  • ograniczyć spożycie nienasyconych kwasów tłuszczowych trans do <1% podaży energetycznej
  • spożywać ryby co najmniej 2 razy w tygodniu (w tym co najmniej raz ryby tłuste).

Najbardziej odsądzane "od czci i wiary" kwasy nasycone to głównie tłuszcze zwierzęce, tradycyjnie dominujące w naszej rodzimej diecie. Kwasy nienasycone, którymi należy je zastąpić, stanowią składnik płynnych tłuszczów pochodzenia roślinnego i są zawarte w rybach. W przyrodzie dominują kwasy nienasycone o konformacji cis; niezalecane przez dietetyków kwasy o konformacji trans stanowią przemysłowy produkt uwodornienia tłuszczów roślinnych (margaryny). Kwasy nienasycone mogą mieć jedno wiązanie podwójne (kwasy jednonienasycone np. kwas oleinowy - główny składnik oliwy z oliwek) lub więcej takich wiązań (kwasy wielonienasycone, zwane również niezbędnymi nienasyconymi kwasami tłuszczowymi ? NNKT lub witaminą F).

Jednonienasycone kwasy tłuszczowe korzystnie wpływają na stężenie cholesterolu HDL, wielonienasycone kwasy tłuszczowe zmniejszają stężenie cholesterolu LDL. Wielonienasycone kwasy tłuszczowe można podzielić dodatkowo na 2 grupy: kwasy ω-6 (pochodzenia roślinnego, zawarte np. w olejach słonecznikowym, lnianym, wiesiołka) i kwasy ω-3 (zawarte w mięsie ryb i w tranie). Te ostatnie, choć nie wpływają na poziom cholesterolu, zmniejszają śmiertelność z powodu chorób serca i udaru mózgu m.in. poprzez zmniejszenie częstości groźnych zaburzeń rytmu serca. Podkreśla się również, że właściwa proporcja kwasów ω-6 i ω-3 wpływa na redukcję ryzyka raka piersi. Bogatym źródłem kwasów ω-3 są zwłaszcza ryby tłuste (makrela, łosoś, tuńczyk, śledź, sardynka).

Piśmiennictwo:

European Guidelines on cardiovascular disease prevention in clinical practice (version 2012). Eur. Heart J., 2012; 33: 1635-1701
Breslow J.: n-3 Fatty acids and cardiovascular disease. Am. J. Clin. Nutr. 2006; 83(suppl.):1477S-1482S

21.12.2012
Zbiórka dla szpitali w Ukrainie!
Doradca Medyczny
  • Czy mój problem wymaga pilnej interwencji lekarskiej?
  • Czy i kiedy powinienem zgłosić się do lekarza?
  • Dokąd mam się udać?
+48

w dni powszednie od 8.00 do 18.00
Cena konsultacji 12 zł

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.
Poradnik świadomego pacjenta
  • Wyjątkowe sytuacje. Towarzyszenie osobie chorej na COVID-19
    Czy szpital może odmówić zgody na towarzyszenie hospitalizowanemu dziecku? Jak uzyskać zgodę na towarzyszenie osobie, która umiera w szpitalu z powodu COVID-19?
    Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.
  • Wyjątkowe sytuacje. Kiedy chorujesz na COVID-19
    Czy chory na COVID-19 może wyjść ze szpitala na własne żądanie? Jak zapewnić sobie prawo do niezastosowania intubacji. Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.