×
COVID-19: wiarygodne źródło wiedzy

Jakie ryby można podawać niemowlętom oraz dzieciom w wieku 1–3 lat zgodnie z aktualnymi zaleceniami?

dr n. med. Dominika Wnęk, dietetyk

Czy w diecie niemowląt i dzieci w wieku 1–3 lata przewiduje się jakieś restrykcje dotyczące spożywania ryb innych niż zalecane w diecie niemowląt? Czy można podawać flądrę, tuńczyka lub pstrąga hodowlanego?


Fot. iStock

Ryby, które mogą spożywać niemowlęta

Ryby to produkt żywnościowy, który powinien być wprowadzany do diety niemowląt między 17. a 26. tygodniem życia. Początkowo powinny to być niewielkie ilości, które wraz z upływem czasu i wraz ze wzrostem dziecka są stopniowo zwiększane.

Wśród ryb korzystnych dla zdrowia zalecanych w diecie niemowląt wymienia się:

  • dorsza
  • flądrę
  • łososia norweskiego
  • makrelę atlantycką
  • morszczuka
  • pstrąga hodowlanego
  • sardynkę
  • szprota
  • suma i
  • śledzie.

Są to ryby, dla których istnieje najmniejsze ryzyko zanieczyszczenia metalami ciężkimi. Ponadto wśród nich są także tłuste ryby morskie będące źródłem kwasów tłuszczowych omega–3.

Od czasu do czasu można podawać także ryby, których podawanie rekomenduje się w ograniczonych ilościach (maksymalnie raz w tygodniu). Są to:

  • halibut
  • karp
  • makrela hiszpańska
  • marlin
  • okoń
  • śledź
  • żabnica.

Ryby, których nie powinny spożywać niemowlęta

Wśród ryb, których nie rekomenduje się w diecie niemowląt wymienia się niektóre gatunki ryb drapieżnych. Ryby te kumulują największą ilość szkodliwych substancji i metali ciężkich, takich jak rtęć i metylortęć. Są to:

  • miecznik
  • płytecznik
  • panga
  • makrela królewska
  • łosoś bałtycki wędzony
  • rekin
  • szczupak
  • szprotki wędzone
  • tilapia
  • tuńczyk
  • węgorz amerykański.

Podkreślić należy, że dopuszczalny poziom zanieczyszczenia ryb jest regulowany Rozporządzeniem Komisji Europejskiej, a ryby dostępne w sprzedaży nie stanowią zagrożenia dla zdrowia człowieka, w tym także dzieci. Fakt nierekomendowania pewnych gatunków ryb wynika z obawy przed możliwością zanieczyszczenia ich substancjami toksycznymi, co nie jest równoznaczne z potwierdzeniem, że takie zanieczyszczenie występuje w 100%. Chodzi o chęć zapewnienia jeszcze większego bezpieczeństwa spożywania ryb u dzieci. Jest to pewnego rodzaju „dmuchanie na zimne”.

Tabela. Wybrane gatunki ryb zalecane i niezalecane w diecie małych dzieci
Zalecenie Gatunek
zalecanedorsz, flądra, łosoś norweski, makrela atlantycka, morszczuk, pstrąg (hodowlany), sardynka, sum, szprot, śledź
do spożycia w ograniczonych ilościach (maks. 1 x tydz.)halibut, karp, makrela hiszpańska, marlin, okoń, żabnica
niezalecanełosoś bałtycki wędzony, makrela królewska, miecznik, płytecznik, panga, rekin, szczupak, szprotki wędzone, tilapia, tuńczuk, węgorz amerykański
opracowano na podstawie wytycznych polskich towarzystw naukowych oraz Światowej Organizacji Zdrowia (WHO)

Jakie ryby może spożywać dziecko?

Co do spożycia konkretnych gatunków ryb, to rekomendacje są dokładnie takie same, jak w przypadku niemowląt. Zrozumiałe jest, że powinny to być odpowiednio większe ilości, co jest spowodowane wzrostem dziecka. Przyjmuje się, że jest to wielkość dłoni dziecka bez palców. Należy jeszcze dodać, że istotna jest tu także prawidłowa obróbka kulinarna. Wśród najbardziej zalecanych wymienia się:

  • gotowanie
  • gotowanie na parze
  • pieczenie
  • duszenie
  • smażenie bez dodatku tłuszczu.

Których ryb lepiej unikać w diecie dziecka

Tak samo jak w przypadku niemowląt, również u dzieci nie zaleca się podawania niektórych gatunków ryb drapieżnych.

Dodatkowo (a kwestia ta dotyczy także niemowląt) nie zaleca się podawania ryb surowych, których spożycie może się wiązać z ryzykiem zakażenia drobnoustrojami chorobotwórczymi (np. Listeria monocytogenes)

Nie rekomenduje się także podawania ryb marynowanych – ze względu na duże stężenie soli – oraz wędzonych, które zawierają szkodliwe węglowodory aromatyczne i aminy heterocykliczne. W diecie dzieci nie zaleca się także spożywania gotowych produktów rybnych wysokoprzetworzonych (np. paluszków rybnych) z uwagi na dużą zawartość tłuszczu, co w konsekwencji może prowadzić do rozwoju nadwagi i otyłości.

Piśmiennictwo

Szajewska H., Socha P., Horvath A. i wsp.: Zasady żywienia zdrowych niemowląt PTGHiŻ. Med. Prakt. Pediatr., 2021; 1: 23–44.
23.02.2023
Zobacz także
Wybrane treści dla Ciebie
  • Dieta w chorobie Alzheimera
  • Kwasy omega-3 w diecie wegańskiej i wegetariańskiej – praktyczne wskazówki
  • Tran – właściwości, skład, dawkowanie
  • Tłuszcze
  • Kwasy tłuszczowe omega-3 i omega-6 – źródła i właściwości
  • Karmienie piersią a jedzenie ryb
  • Dieta a stres
Inne pytania
  • Dieta dla osób ze stłuszczeniem wątroby
  • Pieczywo chrupkie w diecie redukcyjnej
  • Właściwości gorzkiej czekolady
  • Normy zawartości tłuszczu w organizmie
  • Produkty zalecane osobom z dną moczanową
Doradca Medyczny
  • Czy mój problem wymaga pilnej interwencji lekarskiej?
  • Czy i kiedy powinienem zgłosić się do lekarza?
  • Dokąd mam się udać?
+48

w dni powszednie od 8.00 do 18.00
Cena konsultacji 29 zł

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.
Poradnik świadomego pacjenta