Jakie są wskazania do oznaczenia stężenia 25(OH)D?

04-12-2020
lek. Natalia Lossy
Klinika Pediatrii, Żywienia i Chorób Metabolicznych Instytutu „Pomnik‑Centrum Zdrowia Dziecka” w Warszawie
lek. Paulina Pokora
Klinika Pediatrii, Żywienia i Chorób Metabolicznych Instytutu „Pomnik‑Centrum Zdrowia Dziecka” w Warszawie
prof. dr hab. n. med. Janusz Książyk
Klinika Pediatrii i Żywienia Instytutu „Pomnik-Centrum Zdrowia Dziecka” w Warszawie

Zgodnie z zaleceniami zespołu polskich ekspertów z 2018 roku nie ma istotnych wskazań do oznaczania stężenia 25(OH)D w populacji ogólnej.

Ocena zaopatrzenia w witaminę D3 jest natomiast wskazana w grupach ryzyka (p. tab.). Do grup ryzyka należą pacjenci narażeni na niedobór witaminy D lub na nadwrażliwość na tę substancję. Wykazano, iż deficyt 25(OH)D w stanach chorobowych wymienionych w tabeli. zmniejsza skuteczność leczenia choroby podstawowej.  Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z chorobami ziarniniakowymi oraz z niektórymi chorobami nowotworowymi, u których dochodzi do nadmiernej aktywacji enzymu 1–α–hydroksylazy i zwiększonej syntezy aktywnej formy witaminy  D (1,25[OH]2D), czego konsekwencją jest nadwrażliwość na standardowe dawki witaminy D. U tych pacjentów należy bardzo ostrożnie stosować suplementację witaminy D. Z kolei narażenie pacjentów z otyłością na niedobór witaminy D wynika z tego, że wymagają oni podwójnej dawki witaminy, w porównaniu z ich rówieśnikami o prawidłowej masie ciała. Wskazaniem do oznaczenia 25(OH)D jest również monitorowanie leczenia niedoboru witaminy D. Oznaczenie zazwyczaj wykonuje się 3 miesiące po rozpoczęciu terapii, a po uzyskaniu optymalnego stężenia w surowicy – co 6 miesięcy (p. także Jakie dawki witaminy D i jak długo należy stosować w przypadku suboptymalnych wartości stężenia 25(OH)D? Jak należy monitorować takie leczenie? – przyp. red.).

Piśmiennictwo

  1. Rusińska A., Płudowski P., Walczak M. i wsp.: Vitamin D supplementation guidelines for general population and groups at risk of vitamin D deficiency in Poland – rec– ommendations of the Polish Society of Pediatric Endocrinology and Diabetes and the Expert Panel with Participation of National Specialist Consultants and Representatives of Scientific Societies – 2018 Update. Front. Endocrinol. (Lausanne), 2018; 9; doi: 10.3389/ fendo.2018.00 246
  2. Rusińska A., Płudowski P., Walczak M., i wsp.: Zasady suplementacji i leczenia wita– miną D – nowelizacja 2018 r. Standardy Medyczne, 2018; 15: 531–559
Konferencje MP
  • Jesień Pediatryczna 2026
    Kraków, 25–26 września
    • najnowsze wytyczne, algorytmy diagnostyczno-terapeutyczne, debaty
    • warsztaty (ćwiczenia na fantomach): m.in. resuscytacja, nakłucie lędźwiowe, otoskopia, USG płuc
    • aż 30 istotnych problemów pediatrycznych z rozwiązaniami
    • 6 sesji tematycznych, różnorodność zagadnień i form prezentacji
    • doświadczeni eksperci, doceniani wykładowcy
  • Seksuologia 2026
    Konferencja Naukowo-Szkoleniowa Polskiego Towarzystwa Seksuologicznego Warszawa, 4–5 grudnia
  • Neonatologia 2026
    Obejrzyj wykłady
    • antybiotykoterapia w neonatologii
    • toksykologia prenatalna – implikacje kliniczne
    • wstrząs, hipotensja, PDA – decyzje hemodynamiczne
    • wsparcie oddechowe noworodka
    • bezdech i sinica

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Placówki

Szukasz poradni, oddziału lub SOR w swoim województwie? Chętnie pomożemy. Skorzystaj z naszej wyszukiwarki placówek.

Doradca medyczny

Twój pacjent ma wątpliwości, kiedy powinien zgłosić się do lekarza? Potrzebuje adresu przychodni, szpitala, apteki? Poinformuj go o Doradcy Medycznym Medycyny Praktycznej