W przeszłości przed inhalacją wGKS zalecano podawanie β2-mimetyków. Jak w tym kontekście oceniać skuteczność i przydatność nowych preparatów skojarzonych zawierających β2-mimetyk i wGKS?

25-10-2024
dr hab. n. med. Henryk Mazurek prof. nadzw.
Klinika Pneumonologii i Mukowiscydozy Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc w Rabce-Zdroju

SABA można podać przed inhalacją wGKS, jeśli istnieje szansa na poprawę drożności oskrzeli ułatwiającej przyjęcie drugiego leku. Taką sytuację obserwuje się w przypadku obturacji, na przykład w ataku lub okresie zaostrzenia astmy. Podanie β2-mimetyku i wGKS w kilkunastominutowym odstępie jest wówczas uzasadnione poprawą penetracji leku przeciwzapalnego do DDO.

W okresie stabilnym astmy, kiedy choroba jest w pełni kontrolowana i komponent skurczowy jest znikomy lub nie występuje, nie ma potrzeby oddzielać inhalacji β2-mimetyku od podania wGKS, a kolejność ich zastosowania jest dowolna. Łączne podanie wGKS i długo działającego β2-mimetyku (LABA) jest od wielu lat standardem przewlekłego leczenia cięższych postaci astmy u dzieci starszych i dorosłych, u których wGKS w małej dawce nie zapewniał kontroli choroby.

Zgodnie z GINA połączenie wGKS z szybko działającym β2-mimetykiem, o krótkim (np. salbutamol) lub długim działaniu (wyłącznie formoterol), nosi miano AIR (anti-inflammatory reliever). Takie połączenie stosowane doraźnie, w razie wystąpienia objawów astmy, pozwala uzyskać poprawę, a wGKS w małej dawce zmniejsza ryzyko zaostrzenia, w porównaniu z samym lekiem rozszerzającym oskrzela.

Zastosowanie formoterolu (β-mimetyku działającego zarówno długo, jak i szybko) w preparacie skojarzonym z wGKS umożliwia jego stosowanie przewlekle i doraźnie (w celu zniesienia obturacji), co jest istotą strategii MART (maintenance and reliever therapy [w piśmiennictwie jest także określana jako SMART]). Chorego i rodziców należy koniecznie poinstruować w zakresie maksymalnej dawki dobowej preparatu (zwłaszcza formoterolu). wGKS w połączeniu z formoterolem nie należy stosować doraźnie u chorych przyjmujących jako leczenie podtrzymujące wGKS z innym LABA.

Trzeba podkreślić, że inne LABA (w szczególności salmeterol) w połączeniu z wGKS są przeznaczone wyłącznie do przewlekłego leczenia astmy, nie doraźnego.

Piśmiennictwo

  1. Global Initiative for Asthma: Global Strategy for Asthma Management and Prevention, 2024. ginasthma.org/reports/ (dostęp: 18.08.2024)
Konferencje MP
  • Jesień Pediatryczna 2026
    Kraków, 25–26 września
    • najnowsze wytyczne, algorytmy diagnostyczno-terapeutyczne, debaty
    • warsztaty (ćwiczenia na fantomach): m.in. resuscytacja, nakłucie lędźwiowe, otoskopia, USG płuc
    • aż 30 istotnych problemów pediatrycznych z rozwiązaniami
    • 6 sesji tematycznych, różnorodność zagadnień i form prezentacji
    • doświadczeni eksperci, doceniani wykładowcy
  • Rodzinna 2026
    Kraków, 27–28 listopada
    • współczesne wyzwania medycyny rodzinnej w praktyce
    • diagnostyka i decyzje terapeutyczne w podstawowej opiece zdrowotnej
    • choroby przewlekłe w POZ – aktualne standardy postępowania
  • Seksuologia 2026
    Konferencja Naukowo-Szkoleniowa Polskiego Towarzystwa Seksuologicznego Warszawa, 4–5 grudnia
  • Mózg i emocje 2026
    Konferencja Szkoleniowa "Neurologia i Psychiatria Dziecięca w Dialogu" Katowice, 5 grudnia

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Placówki

Szukasz poradni, oddziału lub SOR w swoim województwie? Chętnie pomożemy. Skorzystaj z naszej wyszukiwarki placówek.

Doradca medyczny

Twój pacjent ma wątpliwości, kiedy powinien zgłosić się do lekarza? Potrzebuje adresu przychodni, szpitala, apteki? Poinformuj go o Doradcy Medycznym Medycyny Praktycznej