Jakie leki rozszerzające oskrzela można podać dziecku <2. roku życia z zaostrzeniem astmy (salbutamol i berodual są zarejestrowane >2. rż.)?

Jest to trudne pytanie, zwłaszcza w kontekście zmian prawnych dotyczących zawodu lekarza oraz przepisów regulujących zasady wypisywania leków refundowanych. Z jednej strony jako lekarze jesteśmy zobowiązani do leczenia chorych z najwyższą starannością, opierając się na nowoczesnych osiągnięciach medycyny (standardy, doniesienia itp.), a z drugiej strony musimy postępować zgodnie z rejestracją produktów leczniczych (czyli ChPL). Niestety niekiedy te dwa aspekty są nie do pogodzenia, a przykładem może być właśnie postępowanie u dziecka <2. roku życia z objawami duszności wymagającymi leczenia. Jako lekarz praktyk uważam, że moim obowiązkiem jest ratowanie życia i zdrowia pacjenta, a to wymaga w niektórych sytuacjach stosowania leków poza wskazaniami rejestracyjnymi. Oczywiście dotyczy to leków, których skuteczność i bezpieczeństwo potwierdzono w wiarygodnych badaniach klinicznych. W omawianym przypadku nie dotyczy to na przykład podawania LABA u dzieci do 5. roku życia. Podanie leku poza wskazaniami należy dokładnie opisać w historii choroby, uwzględniając powód i cel takiego postępowania. Inną kwestą jest pytanie, czy u dziecka <2. roku życia faktycznie można jednoznacznie rozpoznać astmę? Należy pamiętać, że znaczna gupa dzieci z objawami świszczącego oddechu występującymi <2. roku życia w przyszłości spełni w miarą pewne kryteria rozpoznania astmy, a u niektórych z nich objawy świszczącego oddechu są pierwszymi objawami astmy oskrzelowej (ok. 50–70%). U tych dzieci leki przerywające skurcz oskrzeli są w tym okresie skuteczne, a doświadczenie kliniczne przemawia za ich stosowaniem w rozlanej obturacji drzewa oskrzelowego. (luty 2014 aktualizacja)

Piśmiennictwo

1. Global Initiative for Asthma: Global strategy for asthma management and prevention. NIH, 2009
2. ChPL poszczególnych preparatów