Jaka może być przyczyna ostrego nawracającego zapalenia ucha środkowego (4–6 razy w roku) u 6-latki?

Pytanie nadesłane do Redakcji

Jaka może być przyczyna nawracającego zapalenia ucha środkowego u 6-latki? U dziewczynki 2 lata temu z powrotu nawrotowego zapalenia ucha środkowego usunięto migdałek gardłowy. Mimo tego (zgodnie z badaniem kontrolnym migdałek nie odrósł) co roku zapada na 4–6 ostrych zapaleń ucha środkowego (praktycznie przy każdym katarze), w tym kilkakrotnie z perforacją i wyciekiem ropnej wydzieliny. Jaką dalszą diagnostykę i leczenie można jej zaproponować?

Odpowiedź

Powodem nawracającego zapalenia ucha środkowego u 6-latki jest prawdopodobnie dysfunkcja trąbek słuchowych (trąbki słuchowej), której przyczyny należy poszukiwać w nosie i nosogardle. „Złotym” standardem w ocenie efektu terapeutycznego po zabiegu usunięcia migdałka gardłowego jest endoskopia nosogardła. Badanie takie wykonuje się z użyciem miękkiego fiberoskopu. Pozwala ono na ocenę stanu nosa i nosogardła u dziecka. Ponadto wskazana jest poszerzona diagnostyka słuchu u dziecka. Należy przeprowadzić badanie audiometrii tonalnej i tympanometrii. Podawane objawy wskazują na potrzebę oceny stanu mikrobiologicznego górnych dróg oddechowych. Zaleca się wykonanie badania mikrobiologicznego materiału (wymazu) pobranego z nosa pod kontrolą wzroku (endoskopu), np. z okolicy kompleksu ujściowo-przewodowego. W przypadku obecności bakterii patologicznych można przeprowadzić próbę eradykacji patogenu z użyciem odpowiedniego antybiotyku.

Inną przyczyną niedrożności nosa z obrzękiem błony śluzowej może być alergia (najczęściej wziewna). Wskazana jest zatem konsultacja alergologiczna i ewentualnie identyfikacja alergenu/alergenów.

Po wykluczeniu wymienionych powyżej przyczyn należy przeprowadzić diagnostykę w kierunku niedoborów odporności (p. pyt. i pyt.), oraz rozważyć wykonanie badania obrazowego (tomografii komputerowej) w celu oceny struktury uszu. Podsumowując: w pierwszej kolejności laryngolog powinien wykonać badanie endoskopowe nosa i nosogardła oraz pobrać materiał do badania mikrobiologicznego; następne etapy postępowania są uzależnione od uzyskanego wyniku. (2014)