Jakie leczenie zastosować u niemowląt chorych na atopowe zapalenie skóry?

Wiele badań wskazuje, że w patomechanizmie AZS, zwłaszcza u małych dzieci, ważną rolę może odgrywać alergia pokarmowa. Leczenie AZS u niemowląt, u których na podstawie próby eliminacji i prowokacji pokarmowej potwierdzono alergię (najczęściej na białko mleka krowiego), polega na wyeliminowaniu szkodliwych pokarmów (głównie białka mleka krowiego) z diety matki karmiącej piersią lub z diety dziecka karmionego sztucznie. Dziecko, które nie jest karmione piersią, należy żywić hydrolizatem białka o znacznym stopniu hydrolizy lub preparatem zawierającym aminokwasy. Dietę taką należy stosować przez 6–8 tygodni. W przypadku jej nieskuteczności należy rozważyć inną etiologię choroby (inne alergeny, substancje drażniące, zakażenie skóry).

Podstawą leczenia niemowląt chorych na AZS – zarówno w stanie zaostrzenia zmian skórnych, jak i ich remisji – są właściwe zabiegi pielęgnacyjne. Zaleca się stosowanie co najmniej 2 razy na dobę preparatów nawilżających, natłuszczających i zmiękczających skórę (tzw. emolientów) oraz natłuszczających kąpieli. Prawidłowa pielęgnacja pozwala poprawić zaburzone funkcjonowanie bariery skórnej. Standardowo w leczeniu okresowych zaostrzeń choroby u małych dzieci nadal stosuje się miejscowo GKS o małej sile działania, takie jak hydrokortyzon lub prednizolon, ewentualnie o średniej sile działania – flutikazon lub mometazon – w razie większego nasilenia zmian (p. tab.). Obecnie w celu zmniejszenia ryzyka działań niepożądanych związanych ze stosowaniem GKS w postaci kremu, a jednocześnie uzyskania pożądanego efektu klinicznego zaleca się stosowanie tzw. leczenia przerywanego. Polega ono na stosowaniu miejscowych GKS na zmianę z substancjami obojętnymi – bazami (p. pyt.) lub środkami nawilżającymi i zmiękczającymi skórę (np. jednego dnia GKS, a drugiego dnia baza). Dodatkowo w leczeniu niemowląt chorych na AZS można rozważyć doustne podawanie leków przeciwhistaminowych (szczególnie I generacji, przydatnych w okresie nasilonego świądu). (2013, 2014)

Piśmiennictwo

1. Gliński W., Kruszewski J., Silny W. i wsp.: Postępowanie diagnostyczno-profilaktyczno-lecznicze w atopowym zapaleniu skóry. Konsensus grupy roboczej specjalistów krajowych ds. dermatologii, wenerologii oraz alergologii. Pol. Merk. Lek., 2004; 17 (supl. 3): 3–15