W miarę jak rola sztucznej inteligencji w opiece zdrowotnej szybko się rozwija, kompleksowy nowy raport współautorstwa UCLA Health stwierdza, że ta sama technologia, która pomaga lekarzom wykrywać udary lub napady padaczki, może również pogłębić nierówności zdrowotne, jeśli nie zostaną wprowadzone odpowiednie zabezpieczenia.
Raport, opublikowany w czasopiśmie Neurology, medycznym czasopiśmie Amerykańskiej Akademii Neurologii, analizował rosnącą rolę AI w opiece neurologicznej. Chociaż technologia ta już przyniosła korzyści, takie jak umożliwienie lekarzom szybszego podejmowania decyzji przy klasyfikowaniu guzów mózgu czy analizie obrazowania udarów, naukowcy twierdzą, że poleganie AI na dużych zbiorach danych stanowi ryzyko dla pacjentów z grup wrażliwych, którzy już są niedostatecznie reprezentowani w badaniach i niedodiagnozowani.
Jednocześnie AI daje potencjał, by umożliwić pracownikom opieki zdrowotnej w warunkach ograniczonych zasobów rozpoznawanie wczesnych objawów chorób neurologicznych na podstawie notatek klinicznych, klinikom, by zwiększyć liczbę osób niedostatecznie reprezentowanych w badaniach lub systemom zdrowotnym, by zapewniały wszystkim grupom pacjentów wysoką jakość opieki i lepsze wyniki leczenia.
– Oznacza to, że AI może pomóc lekarzom w obszarach z niedoborem neurologów rozpoznać choroby neurologiczne miesiące wcześniej, zapewnić, że leki odpowiadają temu, na co mogą sobie pozwolić pacjenci, automatycznie pisząc instrukcje dotyczące leków w języku pacjenta oraz sygnalizując systematyczne wykluczanie określonych grup z badań klinicznych – powiedział autor badania, dr Adys Mendizabal, neurolog i badacz usług zdrowotnych w UCLA Health. – Technologia istnieje. Musimy tylko budować ją z poszanowaniem równości jako fundamentem.
Konsultując się z ekspertami z dziedziny opieki zdrowotnej, ekspertami AI, przedstawicielami Food and Drug Administration oraz jedną firmą AI, Mendizabal i badacze z dziewięciu innych uniwersytetów zidentyfikowali zarówno zalety, jak i wady wdrożenia AI w opiece neurologicznej oraz stworzyli trzy zasady przewodnie dla przyszłego wdrożenia:
- Różnorodne perspektywy muszą kształtować rozwój AI – instytucje opieki zdrowotnej muszą angażować rady doradcze społeczności odzwierciedlające demografię populacji, którym służą, aby narzędzia AI były kulturowo wrażliwe i językowo odpowiednie.
- Edukacja AI dla neurologów – badacze muszą zrozumieć, że AI nie jest niezawodnym źródłem informacji i powinni być szkoleni w rozpoznawaniu potencjalnych uprzedzeń w wynikach algorytmicznych.
- Silne zarządzanie – należy ustanowić niezależny nadzór z jasną odpowiedzialnością, aby monitorować wydajność AI, badać niepowodzenia oraz umożliwić pacjentom zgłaszanie obaw lub usuwanie danych zdrowotnych.
Badacze stwierdzili, że zarządzanie AI musi nieustannie ewoluować równolegle z samą technologią, co wymaga stałej współpracy między regulatorami rządowymi, instytucjami opieki zdrowotnej, twórcami AI i pacjentami.
– Jesteśmy w krytycznym momencie – powiedział Mendizabal. – Decyzje, które teraz podejmujemy na temat rozwoju i wdrażania AI w opiece zdrowotnej, zadecydują o tym, czy ta technologia stanie się siłą na rzecz równości, czy kolejną przeszkodą w opiece.
Joshua Amit Budhu, Noriko Anderson, Chantale Branson, Marisela Elizabeth Dy-Hollins, Andres Jimenez-Gomez, Katherine Nearing, Faddi G. Saleh Velez, Julia Staisch, Angela Wabulya, Adys Mendizabal. Health Equity Considerations in the Age of Artificial Intelligence. Neurology, December 23, 2025 issue 105 (12) e214356. https://doi.org/10.1212/WNL.0000000000214356
