Inhibitory JAK w leczeniu łysienia plackowatego

11.01.2022
Opracowanie artykułu: Benefit and risk profile of tofacitinib for the treatment of alopecia areata: a systemic review and meta-analysis.
Guo L., Feng S., Sun B. i wsp.
J. Eur. Acad. Dermatol. Venereol. 2020; 34(1): 192-201. doi: 10.1111/jdv.15937.

Opracowała: lek. Karina Polak

Skróty: JAK – kinazy janusowe; SALT – Severity of Alopecia Tool, wskaźnik używany do oceny nasilenia łysienia plackowatego; I2– test statystyczny dotyczący niejednorodności wyników; p – poziom istotności statystycznej; CI – confidence interval, przedział ufności

Łysienie plackowate (alopecia areata) jest chorobą autoimmunologiczną, zaliczaną do niebliznowaciejących postaci łysienia. Występuje najczęściej u osób młodych. Szacuje się, że w ciągu życia dotyka 0,1–6,9% populacji ogólnej. W leczeniu łysienia plackowatego stosuje się glikokortykosteroidy, leki immunosupresyjne oraz fototerapię. Celem badaczy była ocena skuteczności i bezpieczeństwa stosowania tofacytynibu, leku z grupy inhibitorów JAK, w leczeniu łysienia plackowatego.

W tym celu przeprowadzono wyszukiwanie w bazach PubMed, EMBASE oraz Cochrane, obejmujące artykuły opublikowane do grudnia 2018 r., używając słów kluczowych „tofacytynib” oraz „łysienie bliznowaciejące”. Do przeglądu zakwalifikowano artykuły anglojęzyczne, dotyczące pacjentów z łysieniem plackowatym ogniskowym, całkowitym lub uogólnionym, u których stosowano tofacytynib doustnie lub miejscowo na skórę głowy wraz z odnotowaniem wyników dotyczących skuteczności lub bezpieczeństwa leku, a grupę badaną stanowiło przynajmniej 4 pacjentów. Łącznie do przeglądu zakwalifikowano 14 badań (6 badań klinicznych oraz 8 badań obserwacyjnych), dotyczących 275 osób z łysieniem plackowatym. Analizę statystyczną zbiorczych danych dotyczących skuteczności i działań niepożądanych tofacytynibu wykonano z użyciem oprogramowania Comprehensive Meta-analysis (wersja 3.3.0, Biostat, Englewood, NJ). Jako wskaźnik skuteczności odrostu włosów wykorzystano SALT (ang. Severity of Alopecia Tool), przyjmując odrost przynajmniej 50% włosów (uzyskanie SALT50).

Skuteczność tofacytynibu w leczeniu łysienia plackowatego*
Badania kliniczne Badania obserwacyjne

Liczba badanych,
którzy osiągnęli
SALT50/wszystkich
badanych

Występowanie
efektu
końcowego
(95% CI)
   
P   
   
I2   
   
p   

Liczba badanych,
którzy osiągnęli
SALT50/wszystkich
badanych

Występowanie
efektu
końcowego
(95% CI)
   
P   
   
I2   
   
p   
Droga podania
Doustnie 29/78 46,5 (17,5-78,1) 0,029 79,.0 0,195    
90/153   
   
-   
   
-   
   
-   
   
-   
Miejscowo 4/21 20,8 (7,9-44,5) 0,332 0    
-   
   
-   
   
-   
   
-   
   
-   
Dawka przy podaniu doustnym
>5 mg 2x dziennie 8/12 66,7 (37,6-86,9) 1 0 0,029 70/128 54.7 (45,9–63,1) 0,674 0 0,155
≤ 5mg 2x dziennie 21/66 31,8 (21,8–43,9) 1 0 20/25 72,0 (49,1–87,3) 0,214 35,1
Czas trwania leczenia
>6 miesięcy 8/12 66,7 (37,6-86,9) 1 0 0,029 74/122 58,2 (49,0–66,9) 0,255 25 0,511
≤6 miesięcy 21/66 31,8 (21,8-43,9) 1 0 16/31 51,5 (34,2–68,5) 0,35 0
Typ kliniczny choroby
Ogniskowe 5/17 30,0 (3,6–82,9) - - 0,569 13/17 74,5 (46,9–90,6) - - 0,132
Całkowite/uogólnione 7/15 52,4 (11,2–90,5) - - 40/72 52,0 (40,0-63,7) - -
Populacja wiekowa
Dorosła 30/88 36,0 (13,7–66.6) 0.028 71,9 0,663 70/128 54,7 (45,9–63,1) 0,674 0 0,155
Pediatryczna 3/11 27,3 (9,0–58,6) 1 0 20/25 72,0 (49,1–87,3) 0,214 35,1
*dane dotyczące analizy podgrup w tabeli zostały zamieszczone wyłącznie na podstawie badań, w których autorzy zawarli je w publikacjach
strona 1 z 2

Gdzie kierować

Przedstawiamy aktualny wykaz dermatologicznych oddziałów klinicznych posiadających umowę z NFZ oraz dane kontaktowe konsultantów (stan na 01.05.2021 r.).

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.