Jak leczyć zwapnienia skóry?

19.07.2022
Omówienie artykułu: Treatment of calcinosis cutis in systemic sclerosis and dermatomyositis: A review of the literature.
Traineau H., Aggarwal R., Monfort J.B. i wsp.
J. Am. Acad. Dermatol. 2020; 82(2): 317–325. doi: 10.1016/j.jaad.2019.07.006. Epub 2019 Jul 11.

Opracowała: lek. Karina Polak

W przebiegu chorób, takich jak twardzina układowa lub zapalenie skórno-mięśniowe może dochodzić do powstawania zwapnień w obrębie skóry i tkanek miękkich. Szacuje się, że problem dotyczy ok. 30% dorosłych oraz 30–70% dzieci z zapaleniem skórno-mięśniowym oraz 18–49% osób z twardziną układową. Celem autorów artykułu był przegląd metod leczenia zwapnień skóry w przebiegu wymienionych chorób oraz ich skuteczności.

W tym celu przeprowadzono wyszukiwanie w bazach MEDLINE/PubMed, Embase oraz Cochrane, obejmujące artykuły opublikowane w latach 1980–2018. Do przeglądu zakwalifikowano wyłącznie badania oryginalne, w których grupa badana liczyła przynajmniej 3 pacjentów. Jako punkty końcowe oceniano całkowitą lub częściową remisję zmian (rozumianą jako zmniejszenie rozmiaru zwapnienia lub częściowe wygojenie owrzodzenia; nie uwzględniano redukcji w zakresie dolegliwości bólowych). Łącznie zidentyfikowano 30 badań, w tym 2 badania kliniczne z randomizacją, 11 badań prospektywnych, 17 badań retrospektywnych, obejmujących 288 pacjentów (24 bez rozróżnienia choroby, 108 z twardziną układową, 66 dorosłych i 90 dzieci z zapaleniem skórno-mięśniowym). W przypadku badań bez randomizacji celem oceny ich jakości zastosowano skalę Newcastle-Ottawa; badania kliniczne z randomizacją oceniono za pomocą narzędzia Cochrane Collaboration.

Wśród substancji stosowanych w leczeniu zwapnień zidentyfikowano podawane ogólnie warfarynę, diltiazem, abatacept, infliksymab, bisfosfoniany, dożylne preparaty immunoglobulin, minocyklinę, cyklofosfamid, kolchicynę, stosowany miejscowo lub w formie iniekcji w obrębie zmiany tiosiarczan sodu, wycięcie chirurgiczne zwapnień. Wykazano, że metody leczenia chirurgicznego cechują się dużą (>80%) skutecznością, zarówno w przypadku zapalenia skórno-mięśniowego, jak i twardziny układowej, jednak mogą prowadzić do martwicy skóry oraz ograniczenia ruchomości. Na podstawie danych dotyczących skuteczności farmakoterapii, sformułowano zalecenia, zamieszczone w tabeli 1.

Tabela 1. Zalecenia dotyczące niechirurgicznych metod leczenia zwapnień skóry w przebiegu twardziny układowej i zapalenia skórno-mięśniowego
Zalecenie Jakość dowodów
Nie należy stosować niskodawkowej terapii warfaryną w leczeniu zwapnień skóry    
IB   
Diltiazem oraz bisfosfoniany można stosować w terapii zwapnień skóry    
IV   
Wśród leków biologicznych, wykazano skuteczność rytuksymabu w leczeniu zwapnień skóry zarówno w przypadku twardziny układowej, jak i zapalenia skórno-mięśniowego    
IV   
Inhibitory TNF-α wykazują skuteczność w leczeniu zwapnień skóry w przypadku zapalenia skórno-mięśniowego u dzieci    
IV   
Wykazano skuteczność miejscowych iniekcji z tiosiarczanu sodu w leczeniu zwapnień skóry w przebiegu twardziny układowej i zapalenia skórno-mięśniowego    
IV   


Ryc. 1 Zwapnienia skóry i tkanki podskórnej w obrębie dłoni w przebiegu twardziny układowej. Zdjęcie pochodzące z archiwum prywatnego - dzięki uprzejmości dr n. med. Bartosza Miziołka.

Wnioski

  • Metody leczenia chirurgicznego cechują się dużą skutecznością, zarówno w przypadku zapalenia skórno-mięśniowego, jak i twardziny układowej.
  • Wykazano skuteczność diltiazemu, bisfosfonianów, rytuksymabu, inhibitorów TNF-α oraz miejscowych iniekcji tiosiarczanu sodu w leczeniu zwapnień skóry.
Zbiórka dla szpitali w Ukrainie!

Gdzie kierować

Przedstawiamy aktualny wykaz dermatologicznych oddziałów klinicznych posiadających umowę z NFZ oraz dane kontaktowe konsultantów (stan na 01.05.2022 r.).

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.