Polipektomia u mężczyzny w średnim wieku

Komentarz

Rak jelita grubego jest jednym z najczęstszych nowotworów złośliwych w krajach zachodnich. Programy przesiewowe w kierunku tego nowotworu są szeroko stosowane, a kolonoskopia stanowi jedną z metod diagnostyki przesiewowej. W przeciwieństwie do metod nieinwazyjnych, takich jak test na krew utajoną w kale, kolonoskopia ma znaczenie nie tylko profilaktyczne (wykrywanie zaawansowanej neoplazji i raka wczesnego), ale również prewencyjne (usuwanie zmian przedrakowych – polipektomia). W Polsce istnieje program badań przesiewowych (PBP) opierający się na kolonoskopii. W ramach PBP od 2000 roku wykonywana jest bezpłatna profilaktyczna kolonoskopia. Od 2012 roku w ramach PBP wysyłane są imienne, jednokrotne zaproszenia na kolonoskopię do osób w wieku 55–64 lata.

Podczas kolonoskopii usuwa się polipy i w zależności od zaawansowania usuniętych zmian chorzy przypisywani są do grupy o małym i dużym ryzyku:

Nadzór po polipektomii u pacjentów z grupy o małym ryzyku polega na wykonaniu ponownej kolonoskopii za 10 lat (w ramach programu badań przesiewowych, jeśli to możliwe). Pacjentom z grupy o dużym ryzyku zaleca się nadzór 3-letni (kolonoskopia co 3 lata). Jeśli kolejne badanie nie wykaże obecności gruczolaków o dużym ryzyku (wielkość ≥10 mm, komponent kosmkowy, dysplazja dużego stopnia, ale również: polipy ząbkowane ≥10 mm oraz polipy ząbkowane z dysplazją), wówczas zaleca się tym pacjentom nadzór 5-letni (kolonoskopia co 5 lat; patrz ryc.). Należy dodać, że poprzednie wytyczne europejskie, na których wciąż bazują niektóre programy przesiewowe, wyróżniały 3 grupy ryzyka: małego, pośredniego i dużego.

¹ pełna kolonoskopia z dokładną oceną dobrze oczyszczonego jelita grubego z doszczętnym usunięciem i odzyskaniem do badania mikroskopowego wszystkich wykrytych zmian nowotworowych
² ≥3 dowolne gruczolaki lub gruczolaki z komponentem kosmkowym w utkaniu histopatologicznym, lub gruczolaki ≥10 mm, lub gruczolaki z dysplazją dużego stopnia, lub polip ząbkowany ≥10 mm, lub polip ząbkowany z dysplazją
³ wielkość ≥10 mm, komponent kosmkowy w utkaniu histopatologicznym, dysplazja dużego stopnia, polipy ząbkowane ≥10 mm oraz polipy ząbkowane z dysplazją
Ryc. Uproszczony schemat nadzoru po kolonoskopii wg Europejskiego Towarzystwa Gastroenterologii (European Society of Gastrointestinal Endoscopy – ESGE) z 2013 roku

Opisywany mężczyzna jest pacjentem o dużym ryzyku, ponieważ usunięty polip miał wielkość ?10 mm (16 mm) i był gruczolakiem z komponentem kosmkowym w utkaniu histopatologicznym (gruczolak cewkowo-kosmkowy). Pacjent powinien mieć zatem wykonaną następną kolonoskopię za 3 lata (podobnie jak według starych wytycznych europejskich).