Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Jakimi lekami można skutecznie obniżyć cholesterol u osób z uszkodzoną wątrobą?

Pytanie nadesłane do redakcji

Mój mąż (50 lat) co najmniej od 20 lat ma podwyższony cholesterol - powyżej 8 mmol/l, LDL ok 4 mmol/l, a od 5 lat również TG ok. 2 mmol/l. Ze względu na wysokie poziomy AST, ALT i GGT (nawet 500-700 U/I) nigdy nie zażywał statyn. Ok. 10 lat temu miał biopsję wątroby - stwierdzono stłuszczenie gruboziarniste bez stanu zapalnego i oprócz diety nic nie zalecono. Mąż nie nadużywa alkoholu, do uszkodzenia wątroby doszło najprawdopodobniej na skutek zatrucia oparami lakieru do podłogi (silne bóle brzucha, a z czasem pogarszające się wyniki prób wątrobowych). Mąż przyjmuje regularnie kwasy omega 3, Polocard i je otręby owsiane. Takimi „domowymi” sposobami udaje się obniżyć cholesterol o ok. 1 mmol. Czy są obecnie jakiś nowe leki, które przy takich wynikach enzymów wątrobowych mógłby zażywać, aby skutecznie obniżyć poziom cholesterolu?

Odpowiedziała

dr hab. med. Teresa Nieszporek
Katedra i Klinika Nefrologii, Endokrynologii i Chorób Przemiany Materii
Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach

Podwyższone stężenie cholesterolu w surowicy, zwłaszcza frakcji LDL cholesterolu, stanowi ważny czynnik ryzyka rozwoju miażdżycy. W celu ustalenia właściwego sposobu leczenia takich zaburzeń należy określić całkowite ryzyko sercowo-naczyniowe, czyli prawdopodobieństwo wystąpienia u danej osoby zdarzenia sercowo-naczyniowego związanego z miażdżycą w określonym czasie. W ocenie tego ryzyka (karta ryzyka SCORE), poza stężeniem cholesterolu w surowicy bierze się pod uwagę inne czynniki, takie jak wiek, płeć, palenie papierosów, współistnienie nadciśnienia tętniczego. Ryzyko wystąpienia powikłań sercowo-naczyniowych zwiększa też istotnie rozpoznana wcześniej choroba serca lub naczyń (np. przebyty zawał serca lub udar mózgu) oraz współistnienie cukrzycy i przewlekłej choroby nerek.

W zależności od ocenionego tymi sposobami stopnia ryzyka oraz wyjściowego stężenia cholesterolu zaleca się modyfikację stylu życia i leczenie dietetyczne. W przypadku nieskuteczności takiego postępowania oraz u chorych obciążonych dużym ryzykiem powikłań sercowo-naczyniowych zaleca się leczenie farmakologicznie, aby uzyskać zmniejszenie stężenia cholesterolu LDL do wartości 1,8 mmol/l.

U osób obciążonych umiarkowanym ryzykiem docelowe stężenie cholesterolu LDL jest najczęściej wyższe. Postępowanie dietetyczne polega na zmniejszeniu podaży kalorii z tłuszczu całkowitego do <35% i ograniczeniu dobowego spożycia cholesterolu do 300 mg/dobę. W diecie powinno się znaleźć dużo warzyw, owoców, pełnoziarniste pieczywo i ryby morskie. Należy natomiast ograniczyć sól oraz spożycie pokarmów słodzonych, zwłaszcza u osób ze współistniejąca hipertriglicerydemią. U chorych z uszkodzeniem wątroby i jednoczesną hipertriglicerydemią całkowicie przeciwwskazane jest spożywanie alkoholu.

W leczeniu farmakologicznym hiperlipidemii najczęściej stosuje się statyny, rzadziej stosuje się leki należące do grupy fibratów. Obydwie grupy leków nie powinny być stosowane u osób z uszkodzeniem wątroby, zwłaszcza gdy aktywność enzymów wątrobowych (AST i ALT) przekracza ponad trzykrotnie wartości prawidłowe.

U chorych, u których istnieją przeciwwskazania do stosowania statyn i fibratów można zastosować inne leki, takie jak żywice jonowymienne (np. kolesewelam) oraz ezetymib. Żywice jonowymienne poprzez wiązanie kwasów żółciowych w przewodzie pokarmowym zmniejszają wchłanianie cholesterolu i w ten sposób obniżają jego stężenie w surowicy. Leki te mogą jednak przyczynić się do upośledzenia wchłaniania witamin rozpuszczalnych w tłuszczach. Mechanizm działania ezetymibu również polega na zmniejszeniu wchłaniania cholesterolu z przewodu pokarmowego, ale bez jednoczesnego negatywnego wpływu na wchłanianie innych składników rozpuszczalnych w tłuszczach. Niestety żywice jonowymienne mogą zwiększać stężenie triglicerydów, a ezetymib nie powinien być stosowany u chorych z dużym uszkodzeniem wątroby.

W przedstawionym przypadku należy zgłosić się do lekarza, aby ocenić całkowite ryzyko powikłań sercowo-naczyniowych i ustalić docelowe stężenie cholesterolu. Jeżeli leczenie dietetyczne i modyfikacja stylu życia okażą się nieskuteczne w uzyskaniu optymalnego stężenia cholesterolu, należy ponownie ocenić czynność wątroby i na podstawie aktualnych wyników badań zdecydować, czy będzie możliwe leczenie farmakologiczne hipercholesterolemii wymienionymi lekami.

Piśmiennictwo:

Cybulska B., Szostak W.B., L. Kłosiewicz-Latoszek L.: Zapobieganie chorobom układu krążenia. [W:] Interna Szczeklika, podręcznik chorób wewnętrznych, Medycyna Praktyczna, Kraków, 2012: 149-162.
26.06.2014

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.
  • Dlaczego pacjenci muszą czekać w kolejkach?
    Narodowy Fundusz Zdrowia wydaje rocznie na leczenie pacjentów ponad 60 mld zł. Ale ani te pieniądze, ani rozwiązania wprowadzane przez Ministerstwo Zdrowia – tzw. pakiet onkologiczny i pakiet kolejkowy – nie zmienią sytuacji. Dlaczego?