medycyna praktyczna dla lekarzy
medycyna praktyczna dla lekarzy
U osób chorych na chorobę zwyrodnieniową stawów stosowanie glukozaminy jest bezpieczne w porównaniu z placebo i wiąże się z mniejszą częstością zdarzeń niepożądanych w porównaniu z NSLPZ.
U chorych z pierwotną lub wtórną chorobą zwyrodnieniową stawu kolanowego o stopniu zaawansowania zmian radiologicznych 2–4 w skali Kellgrena i Lawrence'a wykonanie artroskopowego oczyszczenia stawu, w porównaniu z samym leczeniem zachowawczym, nie zmniejszało natężenia bólu i sztywności stawu kolanowego oraz niesprawności po 2 latach obserwacji.
U chorych na ZZSK stosowanie adalimumabu wiązało się ze zmniejszeniem natężenia bólu, zmęczenia i sztywności oraz z poprawą mierzonych aspektów jakości życia związanych z bólem i zmęczeniem.
Stosowanie przez 2 lata leczenia metotreksatu (MTX; i w razie obrzęku stawu betametazonu dostawowo) wiązało się, według autorów badania, ze skuteczną kontrolą choroby i niewielkimi zmianami radiologicznymi. Stosowanie MTX i cyklosporyny A (CyA) w porównaniu ze stosowaniem MTX bez CyA wiązało się z uzyskaniem poprawy klinicznej mierzonej niektórymi parametrami (ACR 20, ACR 50) u większego odsetka chorych, ale nie wpływało na prawdopodobieństwo uzyskania remisji i postęp zmian ocenianych radiologicznie.
Po roku obserwacji 1/3 chorych po ostrym zwichnięciu bocznym stawu skokowego odczuwa ból, w ciągu 3 lat u 1/3 dochodzi do ponownego zwichnięcia, 1/3 zgłasza niestabilność stawu, a u ?1/3 (aż do 85%) dolegliwości całkowicie ustępują. Ustąpienie objawów lub nawroty nie były jednoznacznie związane z ciężkością urazu.
U chorych z wczesnym (<2 lat) RZS dodanie do metotreksatu cyklosporyny i prednizolonu zmniejsza ryzyko występowania nowych nadżerek w badaniu radiologicznym, ale zwiększa ryzyko objawów niepożądanych.
U osób w wieku >=50 lat z przewlekłym bólem stawu kolanowego związanym z chorobą zwyrodnieniową zalecenie przyjmowania miejscowo niesteroidowych leków przeciwzapalnych (najlepiej ibuprofenu) wiązało się z podobnym wpływem na natężenie bólu i niesprawność w ocenie po 12 miesiącach oraz z rzadszym występowaniem działań niepożądanych ze strony układu oddechowego.
Leki blokujące TNF-alfa stosowane przez stosunkowo krótki czas zmniejszają nasilenie objawów łuszczycowego zapalenia stawów i zwiększają prawdopodobieństwo remisji choroby, bez poważnych objawów niepożądanych. Według autorów bezpieczeństwo stosowania tych leków przez dłuższy czas wymaga dalszych badań.
U chorych na RZS stosowanie rytuksymabu, abataceptu, oraz anakinry w małej dawce (<100 mg/d), w porównaniu z placebo – nie zwiększa istotnie ryzyka ciężkiego zakażenia, natomiast anakinra w dużej dawce >=100 mg/d, w porównaniu z dawką <100 mg/d i z placebo – zwiększa to ryzyko.
U osób z osteopenią lub osteoporozą wykazano, że w porównaniu z placebo albo z niestosowaniem żadnego swoistego leczenia, alendronian, ryzedronian, kwas zoledronowy i estrogeny zmniejszają ryzyko złamań kręgów, innych kości i złamań bliższego odcinka kości udowej; parathormon zmniejsza ryzyko złamania kręgu i innych kości, a etydronian, ibandronian, raloksyfen i kalcytonina – zmniejszają ryzyko złamania kręgu. Istnieją dane dobrej jakości wskazujące na to, że w zależności od dawki, rodzaju preparatu i populacji witamina D (lub jej pochodna) może być skuteczna albo nieskuteczna.
U chorych na objawową chorobę zwyrodnieniową stawu biodrowego lub stawu kolanowego stosowanie tramadolu p.o. w dawce śr. 201 mg w monoterapii albo łącznie z paracetamolem, w porównaniu z placebo zmniejsza natężenie bólu stawów, zwiększa prawdopodobieństwo co najmniej umiarkowanego zmniejszenia natężenia bólu i poprawia sprawność fizyczną, a w porównaniu z placebo i ze słabymi opioidami zwiększa prawdopodobieństwo uzyskania co najmniej umiarkowanej poprawy stanu klinicznego w ocenie pacjenta, ale wiąże się z częstszym występowaniem objawów niepożądanych.
U kobiet z osteoporozą pomenopauzalną kwas zoledronowy podawany dożylnie raz na rok przez 3 kolejne lata, w porównaniu z placebo, zmniejszył ryzyko złamania kręgu, szyjki kości udowej i złamania innych kości niż kręgi. Podawanie kwasu zoledronowego wiązało się ze zwiększeniem gęstości mineralnej bliższego odcinka kości udowej, szyjki kości udowej i odcinka lędźwiowego kręgosłupa. Podanie leku wiązało się z częstszym występowaniem objawów niepożądanych związanych z podaniem leku i z częstszym występowaniem zaburzeń rytmu, w tym migotania przedsionków.
Wczesne rozpoczęcie leczenia prednizonem dzieci z objawami choroby Schönleina i Henocha nie zmniejszyło, w porównaniu z placebo, ryzyka zajęcia nerek, ale przyśpieszyło ustępowanie objawów choroby zarówno ze strony nerek, jak i pozanerkowych.
U chorych na reumatoidalne zapalenie stawów stosowanie glikokortykosteroidów doustnie w małych dawkach, w porównaniu z placebo lub z innym leczeniem, hamuje progresję choroby ocenianą radiologicznie.
U kobiet z osteoporozą pomenopauzalną przyjmowanie ranelinianu strontu w dawce 2 g/d zmniejsza, w porównaniu z placebo, ryzyko złamań kręgów i w mniejszym stopniu także ryzyko złamań innych kości. U kobiet po menopauzie (z osteoporozą lub bez) ranelinian strontu powoduje przyrost gęstości mineralnej kości odcinka lędźwiowego kręgosłupa, szyjki kości udowej i bliższego odcinka kości udowej. Przyjmowanie tego leku wiąże się z częstszym występowaniem biegunki. Potencjalne zwiększenie ryzyka powikłań naczyniowych i neurologicznych wymaga dalszych badań.
U chorych na RZS ścisła kontrola choroby, obejmująca monitorowanie jej aktywności i intensyfikowanie leczenia dała lepsze efekty kliniczne, w porównaniu z postępowaniem rutynowym.
