Jeżeli reakcja anafilaktyczna występuje po wstrzyknięciu domięśniowym lub podskórnym, to adrenalinę należy podać w okolicę wstrzyknięcia, czy w dowolne miejsce?

Adrenaliny nie należy wstrzykiwać w dowolne miejsce. Zaleca się wstrzyknięcie w głowę boczną mięśnia czworogłowego uda, ponieważ w badaniu zdrowych ochotników wykazano, że maksymalne stężenie leku we krwi po wstrzyknięciu w tę okolicę osiąga się po 8 minutach, czyli w czasie ponad 4-krotnie krótszym niż po wstrzyknięciu w mięsień naramienny lub po podaniu podskórnym (34 min!).

W obowiązujących wytycznych nie ma danych dotyczących podania adrenaliny w miejsce wniknięcia antygenu w obrębie powłok, co wynika z braku badań oceniających farmakokinetykę leku podanego w inne miejsce. Istnieje ryzyko, że podanie adrenaliny w miejsce inne niż zalecane może zmniejszyć skuteczność jej działania. Warto zaznaczyć, że aktualnie trwają badania oceniające skuteczność adrenaliny w postaci szybkorozpuszczalnych tabletek podjęzykowych jako alternatywy dla wstrzyknięć. (wrzesień 2015 aktualizacja) 

Piśmiennictwo

1. Lieberman P., Nicklas R.A., Oppenheimer J. i wsp.: The diagnosis and management of anaphylaxis practice parameter: 2010 update. J. Allergy Clin. Immunol., 2010; 126: 477–480
2. Simons E.F.R., Ardusso L.R.F., Bilo B. i wsp.: World Allergy Organization guidelines for the assessment and management of anaphylaxis. WAO J., 2011; 4: 13–37
3. Worth A., Sheikh A.: Prevention of anaphylaxis in healthcare settings. Expert Rev. Clin. Immunol., 2013; 9: 855–869
4. Rawas-Qalaji M.M., Rachid O., Simons F.E. i wsp.: Long-term stability of epinephrine sublingual tablets for the potential first-aid treatment of anaphylaxis. Ann. Allergy. Asthma Immunol., 2013; 111: 568–570
5. Rawas-Qalaji M.M., Werdy S., Rachid O. i wsp.: Sublingual Diffusion of Epinephrine Microcrystals from Rapidly Disintegrating Tablets for the Potential First-Aid Treatment of Anaphylaxis: In Vitro and Ex Vivo Study. AAPS Pharm. Sci. Tech., 2015 (w druku)