Czy osoby z dostępem dożylnym adrenalinę w leczeniu anafilaksji powinny otrzymywać dożylnie, czy tylko domięśniowo?

Zarówno w medycznym, jak i pozamedycznym leczeniu anafilaksji zaleca się rozpoczęcie leczenia od podania adrenaliny i.m., ponieważ takie postępowanie jest skuteczne (maksymalne stężenie leku we krwi osiąga się po 8 minutach od podania), bezpieczne i daje długotrwały efekt. Podawanie adrenaliny i.v. zwiększa ryzyko potencjalnie zagrażających życiu zaburzeń rytmu serca, dlatego takie postępowanie zaleca się jedynie w przypadku ciężkiej reakcji anafilaktycznej (zatrzymanie krążenia i/lub oddychania, rozwinięty wstrząs anafilaktyczny) lub braku odpowiedzi po co najmniej dwukrotnym podaniu adrenaliny i.m., mimo równoczesnej resuscytacji płynowej (u dzieci 0,9% NaCl podaje się w bolusie w objętości 10–20 ml/kg mc. w ciągu 20 min) oraz mimo ułożenia chorego w pozycji zapewniającej optymalne warunki dla rzutu serca, a także ochrony przed zespołem pustej żyły próżnej górnej i prawej komory serca (tzn. w pozycji leżącej z uniesionymi kończynami dolnymi). (wrzesień 2015 aktualizacja)  

Piśmiennictwo

1. Muraro A., Roberts G., Clark A. i wsp.: The management of anaphylaxis in childhood: position paper of the European Academy of Allergology and Clinical Immunology. Allergy, 2007; 62: 857–871
2. Lieberman P., Nicklas R.A., Oppenheimer J. i wsp.: The diagnosis and management of anaphylaxis practice parameter: 2010 update. J. Allergy Clin. Immunol., 2010; 126: 477–480
3. Tse Y., Rylance G.: Emergency management of anaphylaxis in children and young people: new guidance from Resuscitation Council (UK). Arch. Dis. Child. Educ. Pract. Ed., 2009; 94: 97–101
4. Dhami S., Panesar S.S., Roberts G. i wsp., EAACI Food Allergy and Anaphylaxis Guidelines Group: Management of anaphylaxis: a systematic review. Allergy, 2014; 69: 168–175
5. Muraro A., Roberts G., Worm M. i wsp.: Anaphylaxis: guidelines from the European Academy of Allergy and Clinical Immunology. Allergy, 2014; 69: 1026–1045