Czy podanie adrenaliny i.m. zwiększa ryzyko wystąpienia martwicy mięśnia w miejscu wstrzyknięcia?

10-09-2015
dr hab. n. med. Ewa Cichocka-Jarosz
Klinika Chorób Dzieci Katedry Pediatrii Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum w Krakowie

W piśmiennictwie nie ma danych wskazujących na ryzyko działań niepożądanych w postaci miejscowej martwicy mięśnia po podaniu adrenaliny i.m. Opisane zdarzenia niepożądane (uraz penetrujący do kości z ostrą anemizacją tkanek miękkich i samoamputacją palca) oraz ciężkie zdarzenia niepożądane (w tym zgony) były konsekwencją niezgodnego z instrukcją podania adrenaliny z autostrzykawki. Jest to kolejny przykład na to, jak ważna jest praktyczna edukacja zarówno personelu medycznego, jak i pacjentów. Wcześniejsze doniesienia z zakresu chirurgii szczękowej dotyczące miejscowego miotoksycznego działania są przypisywane raczej lekom stosowanym w znieczuleniu miejscowym podawanym razem z adrenaliną, a nie samej adrenalinie. Ostatnio opublikowane dane z prospektywnej obserwacji chorych na cukrzycę typu II i chorobę wieńcową poddanych zabiegom w ramach chirurgii szczękowej wskazują na bezpieczeństwo znieczulenia miejscowego lignokainą w połączeniu z adrenaliną. (wrzesień 2015 aktualizacja)

Piśmiennictwo

  1. Schindler M.V., Arbab E., Aberer W. i wsp.: Accidental perforating bone injury using the EpiPen autoinjection device. Allergy, 2005; 60: 259–267
  2. Benoit P.W.: Reversible skeletal muscle damage after administration of local anesthetics with and without epinephrine. J. Oral Surg., 1978; 36: 198–201
  3. Yagiela J.A., Benoit P.W., Buoncristiani R.D. i wsp.: Comparison of myotoxic effects of lidocaine with epinephrine in rats and humans. Anesth. Analg., 1981; 60: 471–480
  4. Accidental injection with adrenaline autoinjectors. Prescrire Int., 2012; 21: 236–237
  5. Lammers R., Willoughby-Byrwa M., Fales W.: Medication Errors in Prehospital Management of Simulated Pediatric Anaphylaxis. Prehosp. Emerg. Care, 2014; 18 (2): 295–304
  6. Santos-Paul M.A., Neves I.L., Neves R.S., Ramires J.A.: Local anesthesia with epinephrine is safe and effective for oral surgery in patients with type 2 diabetes mellitus and coronary disease: a prospective randomized study. Clinics (Sao Paulo), 2015; 70 (3): 185–189
Konferencje MP
  • Jesień Pediatryczna 2026
    Kraków, 25–26 września
    • najnowsze wytyczne, algorytmy diagnostyczno-terapeutyczne, debaty
    • warsztaty (ćwiczenia na fantomach): m.in. resuscytacja, nakłucie lędźwiowe, otoskopia, USG płuc
    • aż 30 istotnych problemów pediatrycznych z rozwiązaniami
    • 6 sesji tematycznych, różnorodność zagadnień i form prezentacji
    • doświadczeni eksperci, doceniani wykładowcy
  • Seksuologia 2026
    Konferencja Naukowo-Szkoleniowa Polskiego Towarzystwa Seksuologicznego Warszawa, 4–5 grudnia
  • Neonatologia 2026
    Obejrzyj wykłady
    • antybiotykoterapia w neonatologii
    • toksykologia prenatalna – implikacje kliniczne
    • wstrząs, hipotensja, PDA – decyzje hemodynamiczne
    • wsparcie oddechowe noworodka
    • bezdech i sinica

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Placówki

Szukasz poradni, oddziału lub SOR w swoim województwie? Chętnie pomożemy. Skorzystaj z naszej wyszukiwarki placówek.

Doradca medyczny

Twój pacjent ma wątpliwości, kiedy powinien zgłosić się do lekarza? Potrzebuje adresu przychodni, szpitala, apteki? Poinformuj go o Doradcy Medycznym Medycyny Praktycznej