Czy dziecko z atopowym zapaleniem skóry o niewielkim nasileniu (pojedyncze zmiany) wymaga stosowania hydrolizatu o wysokim stopniu hydrolizy?

Kliniczny związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy spożywanymi pokarmami a zaostrzeniami atopowego zapalenia skóry (AZS) istnieje jedynie u niewielkiego odsetka chorych. U większości dzieci stosowanie diety eliminacyjnej nie przynosi korzyści. AZS to przewlekła choroba zapalna, w której pojawiające się zmiany skórne są wynikiem złożonych interakcji pomiędzy czynnikami genetycznymi i oddziaływaniem środowiska. Najistotniejszym czynnikiem uczulenia na alergeny pokarmowe i wziewne u chorych na AZS jest uszkodzona bariera skórna, a nie bezpośrednie oddziaływanie przez przewód pokarmowy. Defekt filagryny ułatwia bowiem przenikanie alergenów powietrznopochodnych do głębszych warstw skóry i kontakt alergenów z komórkami prezentującymi antygen, co indukuje zjawiska immunologiczne prowadzące do rozwoju uczulenia oraz przewlekania się stanu zapalnego. Zgodnie z aktualnymi wytycznymi amerykańskiej grupy ekspertów (NIAID), wykonywanie badań w kierunku alergii pokarmowej u dzieci chorych na AZS zaleca się jedynie w przypadku wystąpienia reakcji natychmiastowej na pokarm lub w bardzo ciężkich, opornych na leczenie postaciach choroby.

Często popełnianym błędem w codziennej praktyce lekarskiej jest formułowanie zaleceń dotyczących stosowania diety eliminacyjnej u dziecka jedynie na podstawie oceny stężenia swoistych IgE i/lub wyników punktowych testów skórnych. Badania te odzwierciedlają jedynie stan uczulenia i w przypadku mało swoistych lub niepewnych objawów zawsze wymagają próby prowokacji.

Piśmiennictwo

1. Fleischer D.M., Bock S.A., Spears G.C. i wsp.: Oral food challenges in children with a diagnosis of food allergy. J. Pediatr., 2011; 158 (4): 578–583
2. Heratizadeh A., Wichmann K., Werfel T.: Food Allergy and Atopic Dermatitis: How are they connected? Curr. Allergy Asthma Rep., 2011; 11: 284–291
3. Brough H.A., Simpson A., Makinson K. i wsp.: Peanut allergy: effect of environmental peanut exposure in children with filaggrin loss-of-function mutation. J. Allergy Clin. Immunol., 2014; 134: 867–875
4. Boyce J.A., Assa’ad A., Burks A.W. i wsp.: Guidelines for the diagnosis and management of food allergy in the United States: summary of the NIAID-sponsored expert panel report. J. Allergy Clin. Immunol., 2010; 126: 1105–1118