Postępowanie wobec osób z kontaktu z chorym na gruźlicę – aktualne zalecenia dla krajów europejskich o małej częstości występowania gruźlicy i polska perspektywa

14.03.2011
dr hab. med. Maria Korzeniewska-Koseła
Zakład Epidemiologii i Organizacji Walki z Gruźlicą Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie


Skróty: IFN-γ – interferon γ, IGRA – pomiar wydzielania interferonu γ, MDR-TB – gruźlica wielolekooporna, OT – odczyn tuberkulinowy, XDR-TB – gruźlica wielolekooporna o rozszerzonej lekooporności

Sytuacja epidemiologiczna gruźlicy w Polsce

Światowa Organizacja Zdrowia podzieliła państwa europejskie ze względu na zapadalność na gruźlicę na 3 kategorie:
1) państwa o małej zapadalności (<20/100 000 ludności)
2) państwa o średniej zapadalności (20–50/100 000)
3) państwa o dużej zapadalności (>50/100 000).
Dane liczbowe przedstawione poniżej dotyczą 2009 roku. Polska należy do krajów o średniej zapadalności na gruźlicę, aczkolwiek zbliża się do grupy krajów o małej zapadalności – wskaźnik zapadalności wyniósł 21,6/100 000 (dla porównania w Czechach – 8, w Niemczech – 4, na Ukrainie – 79). Odnotowano 8236 przypadków gruźlicy, gruźlica płuc stanowiła 92,9%. Największa zapadalność na gruźlicę występuje w województwach lubelskim, świętokrzyskim i łódzkim, a najmniejsza w wielkopolskim i lubuskim. Znaczne różnice w zapadalności między województwami utrzymują się od wielu lat. Na gruźlicę pozapłucną zachorowały 582 osoby (7,1% nowych przypadków gruźlicy), co oznacza, że współczynnik zapadalności wyniósł 1,5/100 000.
Wznowy gruźlicy są pośrednim wskaźnikiem jakości leczenia tej choroby. W Polsce odsetek chorych ze wznową gruźlicy jest ciągle wysoki i w 2009 roku stanowił 11,8% wszystkich zarejestrowanych przypadków.

Wybrane treści dla pacjenta
Konferencje MP
  • Ratownictwo 2026
    Kraków, 18–19 września
    • trudne decyzje w pediatrii ratunkowej
    • granice ratowania – aspekty prawne i odpowiedzialność
    • medycyna ratunkowa w położnictwie – wyzwania przedszpitalne
    • działania w sytuacjach dużego zagrożenia
    • hipotermia terapeutyczna noworodków – współczesne standardy postępowania
  • Otyłość 2026
    III Krajowa Konferencja Szkoleniowa Kraków, 25–26 września
  • Medycyna sportowa 2026
    Obejrzyj wykłady
    • fizjologia wysiłku i bioenergetyki mięśni
    • NSLPZ oraz GKS w sporcie wyczynowym i aktywności fizycznej
    • sport osób z niepełnosprawnościami narządu ruchu, wzroku oraz słuchu
    • zawiłości legislacyjne w międzynarodowej oraz krajowej medycynie sportowej
    • ortopedia, traumatologia i rehabilitacja w medycynie sportowej
O tym się mówi
  • Trzeba ucywilizować czas pracy lekarzy
    Trzeba podejmować decyzje, które zapewnią lekarzom godne zarobki osiągane w czasie bezpiecznym dla pacjentów – mówi dr Łukasz Jankowski, prezes Naczelnej Rady Lekarskiej.
  • Wraca temat zarobków lekarzy
    Sprawa lekarza, który na początku kariery zarobił ponad 1,5 mln zł, może stać się punktem zwrotnym dla całego systemu. Rząd zyskuje argument za pełnym ujawnieniem przychodów i powrotem do dyskusji o limitach zarobków lekarzy.
  • Rezydenci krytykują zmiany w kształceniu
    Wprowadzenie uniemożliwienia zmiany miejsca realizacji szkolenia specjalizacyjnego z zachowaniem miejsca rezydenckiego stanowi najbardziej szkodliwą i krótkowzroczną zmianę w ustawie o zawodach lekarza i lekarza dentysty – czytamy w stanowisku PR OZZL.