Przewlekły ból odczuwany przez niektóre osoby cierpiące na anemię sierpowatą ma wyraźny związek z bakteriami obecnymi w ich przewodzie pokarmowym. Przeszczepienie odpowiednich bakterii u myszy może złagodzić ból – lub wywołać go u zdrowych osobników – informuje pismo „Cell Host & Microbe”.
Niedokrwistość sierpowatokrwinkowa (anemia sierpowata) to choroba genetyczna, w której czerwone krwinki przybierają nieprawidłowy kształt, przypominający sierpy i stają się sztywne.
Osoby z niedokrwistością sierpowatokrwinkową mogą odczuwać nagły, ostry ból, ponieważ zdeformowane komórki blokują przepływ krwi i pozbawiają niektóre obszary organizmu tlenu. Z niejasnych przyczyn co najmniej 50 proc. osób z niedokrwistością sierpowatokrwinkową doświadcza również przewlekłego bólu.
Zespół dr Katelyn Sadler z University of Texas (DOI:10.1016/j.chom.2025.08.012) przeprowadził badania na myszach i tkankach ludzkich, wykazując wyraźny związek między przewlekłym bólem związanym z anemią sierpowatą a bakteriami obecnymi w przewodzie pokarmowym.
Naukowcy z University of Texas i Medical College of Wisconsin (MCW) skupili się na Akkermansia muciniphila, bakterii powszechnie występującej w ludzkich jelitach, o której wiadomo, że występuje rzadziej u osób z niedokrwistością sierpowatokrwinkową. W badaniu zespół złagodził przewlekły ból u myszy zmodyfikowanych genetycznie, u których wystąpiła niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, poprzez przeszczepienie bakterii z kału zdrowych myszy do przewodu pokarmowego zwierząt z niedokrwistością sierpowatokrwinkową.
– Nasze wyniki stanowią mocny dowód na to, że skład mikrobiomu osób z niedokrwistością sierpowatokrwinkową może być przyczyną przewlekłego bólu – powiedziała dr Sadler.
– Bakterie i inne organizmy w układzie pokarmowym mają różnorodne, wszechobecne skutki, wykraczające poza oczekiwania – wskazała badaczka. – Twój układ odpornościowy może stać się bardziej aktywny w oparciu o bakterie jelitowe, co może mieć daleko idące konsekwencje dla organizmu. Teoria, że mikrobiomy jelitowe wywołują przewlekły ból w innych częściach ciała, staje się coraz bardziej powszechna, również w najnowszych badaniach nad fibromialgią.
A. muciniphila jest dostępna bez recepty jako suplement probiotyczny.
– Zidentyfikowaliśmy Akkermansia, ponieważ wytwarza ona krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, które wydają się kluczowe dla łagodzenia bólu związanego z anemią sierpowatą – powiedziała Sadler. – Przeszczepienie jej naszym myszom z anemią sierpowatą niemal całkowicie odwróciło ich przewlekły ból. Co ciekawe, kiedy przeszczepiliśmy wszystkie bakterie z myszy z anemią sierpowatą zwierzętom bez anemii sierpowatej, przenieśliśmy ból wraz z nimi – nie genetyczną chorobę krwi, ale nadwrażliwość na dotyk i zimno.
Zdaniem dr Sadler, zmiana zawartości jelit może aktywować zakończenia nerwowe w jelicie, które wysyłają sygnały do ośrodkowego układu nerwowego.
– Uważamy, że to, co dzieje się konkretnie w tych eksperymentach z anemią sierpowatą, to uwrażliwienie ośrodkowe – powiedziała. – Wszystko staje się bardziej wrażliwe z powodu zmian w mózgu lub rdzeniu kręgowym.
Mikrobiom jelitowy człowieka stale się zmienia, nie tylko w perspektywie krótkoterminowej z powodu codziennych wahań diety, ale także w perspektywie długoterminowej, w związku z czynnikami takimi jak wiek, styl życia, leki i środowisko. – Probiotyki takie jak Akkermansia mogą być bardzo pomocne – zaznaczyła Sadler. – Chociaż uważamy, że w końcu trzeba będzie zmienić probiotyki, ponieważ bakterie w jelitach zaadaptują się, aby zabić Akkermansia.
– Przewlekły ból związany z anemią sierpowatą ma głęboki negatywny wpływ na jakość życia osób z tą chorobą – podkreśliła główna autorka, prof. Amanda Brandow, która leczy dzieci z bólem związanym z anemią sierpowatą i współpracuje z dr Sadler od 2017 roku. – Te odkrycia dostarczają danych przedklinicznych wspierających badanie kliniczne z wykorzystaniem probiotyków lub przeszczepienia mikrobioty kałowej jako nowatorskiej metody leczenia przewlekłego bólu związanego z anemią sierpowatą.
