Nowe badania pokazują, że zwiększenie odporności może pomóc osobom żyjącym z przewlekłym bólem pozostać aktywnymi i poprawić ich samopoczucie.
Ból wpływa na poziom aktywności, ale sposób, w jaki ludzie rozumują i działają w obliczu bólu, może mieć znaczenie, jak wykazało nowe badanie przeprowadzone na Uniwersytecie w Portsmouth.
W artykule opublikowanym w czasopiśmie PLOS One stwierdzono, że odporność na ból – to, jak dobrze osoby radzą sobie z bólem – wpływa na aktywność fizyczną niezależnie od bólu, a zwiększenie odporności może poprawić zarówno leczenie bólu, jak i ogólny stan zdrowia.
W badaniu prowadzonym przez dr Nilsa Niederstrassera ze Szkoły Psychologii, Sportu i Nauk o Zdrowiu na Uniwersytecie w Portsmouth przeanalizowano dane od 172 uczestników cierpiących na przewlekły ból, wykorzystując modele statystyczne, aby zrozumieć, w jaki sposób odporność na ból wpływa na związek między bólem a aktywnością fizyczną.
W badaniu przeanalizowano takie czynniki, jak strach przed ruchem, kruchość, liczba bolesnych obszarów, czas trwania bólu i intensywność, zarówno indywidualnie, jak i razem – aby określić, które z nich najbardziej wpływają na poziom aktywności.
Okazało się, że wysoka odporność na ból była kluczowym elementem związanym z wyższym poziomem aktywności fizycznej, podczas gdy inne aspekty, takie jak kinezjofobia – strach przed ruchem – nie miały znaczącego wkładu.
Badanie sugeruje, że to nie sam ból, ale to, jak dobrze ludzie sobie z nim radzą, w dużej mierze determinuje poziom aktywności. Podkreśla to kluczową rolę odporności na ból, która nadal była kluczowym predyktorem aktywności nawet po uwzględnieniu intensywności bólu, wskazując na potrzebę budowania odporności, a nie skupiania się wyłącznie na zmniejszaniu bólu.
Dr Niederstrasser z Wydziału Nauki i Zdrowia Uniwersytetu Kalifornijskiego powiedział: „Odkryliśmy, że to nie to, jak bardzo odczuwasz ból, decyduje o tym, czy pozostajesz aktywny fizycznie – ale to, jak myślisz o tym bólu i jak na niego reagujesz, co wskazuje, że to, jak ludzie reagują na ból i myślą o nim, ma większe znaczenie niż ich rzeczywista wrażliwość na ból. Podejrzewaliśmy, że odporność odgrywa główną rolę, a to badanie pomogło to potwierdzić”.
Naukowcy doszli również do wniosku, że terapie koncentrujące się na budowaniu odporności mogą pomóc pacjentom z przewlekłym bólem stać się bardziej aktywnymi i poprawić ich ogólny stan zdrowia.
Dr Niederstrasser dodaje: „Osoby o większej odporności mogą utrzymać pozytywne nastawienie i przezwyciężyć dyskomfort, a ten czynnik psychologiczny jest lepszym predyktorem aktywności fizycznej niż sama intensywność bólu. Jest to znacząca zmiana od historycznego skupiania się na negatywnych czynnikach, takich jak strach przed ruchem, do zrozumienia mocy pozytywnej odporności psychicznej w radzeniu sobie z przewlekłym bólem”.
Badania te opierają się na poprzednim badaniu dr Niederstrassera, które wykazało, że wysoki poziom aktywności fizycznej może obniżyć ryzyko wystąpienia przewlekłego bólu. Badania szczegółowo opisywały, w jaki sposób programy zapobiegania bólowi powinny obejmować ćwiczenia, kontrolę wagi i wsparcie dla nierówności społecznych.
„Idąc dalej, kolejne badania mogą sprawdzić, czy zwiększenie odporności u osób z przewlekłym bólem prowadzi do zwiększenia poziomu aktywności, potencjalnie poprzez ukierunkowane interwencje”, dodał dr Niederstrasser.
Niederstrasser NG, Attridge N, Slepian PM (2025) Indirect associations of pain resilience and kinesiophobia with the relationship between physical activity and chronic pain. PLoS One 20(10): e0334144. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0334144
