Nowe badania z University of Kansas (KU) pokazują, że osoby doświadczające przewlekłego bólu mają tendencję do częstszego używania papierosów oraz e-papierosów niż inni ludzie. Wyniki, oparte na analizie National Health Interview Survey z lat 2014–2023, powinny zostać uwzględnione w terapiach zarówno dotyczących przewlekłego bólu, jak i rzucania palenia.
Badanie zostało opublikowane w czasopiśmie American Journal of Preventive Medicine.
„Ludzie wpadają w bardzo trudny, błędny krąg, w którym ból prowadzi do palenia, a palenie nasila ból, co bardzo utrudnia rzucenie nałogu” – powiedziała współautorka Jessica Powers, adiunkt psychologii na KU. „Wiemy, że ból napędza używanie tytoniu. Tytoń ma krótkoterminowe właściwości przeciwbólowe, więc wiele osób odczuwa chwilową ulgę, ale w dłuższej perspektywie powoduje negatywne skutki. Palenie może faktycznie nasilać ból i zwiększać ryzyko rozwoju przewlekłego bólu”.
Powers, która jest także naukowcem w Cofrin Logan Center for Addiction Research & Treatment w KU Life Span Institute, powiedziała, że rośnie zrozumienie związku przewlekłego bólu z zaburzeniami używania substancji i uzależnieniami. „W analizowanych danych widzimy, że osoby z przewlekłym bólem znacznie częściej używają tytoniu: papierosów, e-papierosów oraz innych produktów nikotynowych lub tytoniowych” – powiedziała.
Powers i jej współpracownicy przeanalizowali odpowiedzi ponad 195 600 Amerykanów ankietowanych przez 10 lat. Kluczowy wynik: przewlekły ból wiąże się z wyższym poziomem palenia i wapowania.
„Palenie pogarsza wszystko” – powiedziała Powers. „Wpływa na zdrowie psychiczne. Jako psycholog zajmujący się bólem, gdy pracuję z pacjentami, rozmawiam o paleniu jako sposobie radzenia sobie z obniżonym nastrojem, który towarzyszy życiu z przewlekłym bólem, ograniczeniom w wychodzeniu z domu i wykonywaniu ważnych dla nich aktywności. Ta strategia radzenia sobie zwykle pogarsza sytuację. Mówimy o cyklu obejmującym ból, uzależnienie, nastrój i funkcjonowanie”.
Choć liczba palących Amerykanów ogólnie spada, tempo tego spadku jest wolniejsze u osób z przewlekłym bólem – pokazuje badanie.
„Wiemy, że ogólny poziom palenia papierosów spada, co jest dobrą wiadomością” – powiedziała Powers. „Jednak te wyniki pokazują, że spadek nie zachodzi tak szybko u osób z przewlekłym bólem. Osoby z przewlekłym bólem są około dwa razy bardziej skłonne do palenia papierosów i używania innych produktów tytoniowych, w tym e-papierosów, a także do używania wielu produktów jednocześnie”.
Dodatkowo badaczka KU wskazała, że osoby z przewlekłym bólem częściej używają e-papierosów.
„E-papierosy są złożonym tematem” – powiedziała. „Z jednej strony są mniej szkodliwe niż produkty do spalania tytoniu, ponieważ nie zawierają wszystkich rakotwórczych substancji. Ale mamy też podstawy sądzić, że nikotyna i jej działanie na układ bólowy mogą również nasilać ból. W przypadku osób z bólem nie jesteśmy jeszcze pewni, jak duże może być ryzyko związane z e-papierosami”.
Dane wykazały również, że częstszy lub bardziej ograniczający ból wiąże się z większym prawdopodobieństwem palenia.
„Można to rozumieć na dwa sposoby” – powiedziała Powers. „Palenie może nasilać ból i zwiększać ryzyko silnego przewlekłego bólu. Jednocześnie osoby z silniejszym bólem częściej sięgają po papierosy jako sposób radzenia sobie. Kiedy ból utrudnia kontakt z wnukami czy wykonywanie ważnych aktywności, pogarsza się nastrój. Wszystkie te czynniki mogą prowadzić do dalszego palenia jako strategii radzenia sobie”.
Powers dodała, że wnioski dla klinicystów i decydentów politycznych są takie, że osoby z przewlekłym bólem są w pewnym sensie „pozostawione w tyle”.
„Wiemy, że ogólne wskaźniki palenia spadają, co jest dobre” – powiedziała. „Ale wyniki pokazują, że spadek nie zachodzi tak szybko u osób z przewlekłym bólem”.
Współpracownikami Powers byli Julianna Lazzari i Dana Rubenstein z Duke University School of Medicine, a także F. Joseph McClernon i Maggie Sweitzer z tej samej uczelni w Durham w Karolinie Północnej. Do współautorów należeli również Lauren Pacek z Rutgers Robert Wood Johnson Medical School.
Wybiegając w przyszłość Powers uważa, że wyniki powinny zostać wykorzystane do tworzenia interwencji klinicznych dla osób żyjących z przewlekłym bólem i chcących rzucić palenie.
„Jestem licencjonowanym psychologiem klinicznym i pracowałam w obszarach uzależnień i bólu” – powiedziała. „Podczas intensywnych programów leczenia dla osób we wczesnej fazie odstawienia, ból często pojawiał się w pracy klinicznej. Celem moich badań jest opracowanie interwencji rzucania palenia, które uwzględniają leczenie bólu u osób z przewlekłym bólem. Mamy dobre metody leczenia bólu i dobre metody leczenia uzależnienia od nikotyny, ale musimy je połączyć”.
Powers otrzymała niedawno nagrodę K12 Paul Calabresi Career Development Award od KU Cancer Center, aby opracować program leczenia bólu i rzucania palenia dla osób po leczeniu nowotworów.
Julianna L. Lazzari, Dana Rubenstein, Jessica M. Powers, Francis J. Keefe, F. Joseph McClernon, Lauren R. Pacek, Maggie M. Sweitzer, Prevalence of Tobacco Use in Adults With Chronic Pain: Results From the National Health Interview Survey 2014–2023, American Journal of Preventive Medicine, 2025; 70, DOI: 10.1016/j.amepre.2025.108251
