Zastosowanie doustnego minoksydylu w wybranych chorobach przebiegających z utratą włosów

07.03.2022
Omówienie artykułu: Effect of Oral Minoxidil for Alopecia: Systematic Review.
Nascimento I.J.B., Harries M., Rocha V.B. i wsp.
Int. J. Trichology. 2020; 12(4): 147–155.

Opracowała: lek. Karina Polak

Minoksydyl należy do leków będących pochodnymi pirymidyny; wykazuje silne działanie hipotensyjne. Jego korzystny efekt, związany ze stymulowaniem wzrostu włosów, zaobserwowano w latach 60. XX wieku jako działanie uboczne podczas stosowania w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Aktualnie minoksydyl wykorzystuje się w terapii miejscowej niektórych chorób przebiegających z utratą włosów. Istnieje jedynie niewielka liczba doniesień dotyczących wpływu doustnej terapii minoksydylem na wzrost włosów; celem badaczy była ocena skuteczności i bezpieczeństwa stosowania doustnego leku w leczeniu łysienia.

Przegląd systematyczny przeprowadzono zgodnie z wytycznymi PRISMA; wyszukiwanie w bazach PubMed/MEDLINE, Cochrane Central, EMBASE, Latin American and Caribbean Health Science Information oraz Web of Science obejmowało artykuły opublikowane do sierpnia 2019 r. Do przeglądu włączono badania kliniczne (zarówno z randomizacją, jak i bez niej) oraz opisy serii przynajmniej 10 przypadków, dotyczące osób z rozpoznanym łysieniem, zawierające dostateczne w opinii autorów dane dotyczące oceny wyjściowej i punktów końcowych. Minoksydyl stosowano w monoterapii lub w połączeniu z innymi metodami. Po zastosowaniu odpowiednich kryteriów, spośród 1960 wyników wyszukiwania w ostatecznej analizie uwzględniono 9 badań obejmujących 19 270 osób (5 badań dotyczyło łysienia androgenowego, 1 łysienia androgenowego oraz utraty włosów w związku z uszkodzeniem mechanicznym, 2 łysienia plackowatego, 1 telogenowej utraty włosów). Dobowe dawki minoksydylu wynosiły 0,25–10,0 mg; w większości badań lek podawano raz dziennie przez 6–12 miesięcy. W badaniach oceniających skuteczność terapii łączonych analizowano połączenie z podawanym doustnie finasterydem (1mg/d) i stosowanym dwa razy dziennie miejscowo minoksydylem (1 badanie) oraz spironolaktonem (25 mg/d – 1 badanie).

W każdym badaniu odnotowano korzystny wpływ na porost włosów. Wykazano, że aby wystąpił pożądany efekt kosmetyczny, czas trwania kuracji powinien wynosić przynajmniej 6 miesięcy. Nie odnotowano poważnych działań niepożądanych; wśród działań niepożądanych stosowania leku opisano hipertrychozę (w zależności od badania, 4–93% pacjentów), obrzęki obwodowe (0,22–10% pacjentów), niewielkie spadki ciśnienia tętniczego (w tym hipotonię ortostatyczną), bóle, zawroty głowy, obniżenie nastroju, epizody tachykardii, przedwczesne pobudzenia komorowe, pokrzywkę, trądzik. Wpływ na wartości ciśnienia tętniczego oraz występowanie obrzęków wynikał prawdopodobnie z wazodylatacyjnego działania leku, skutkującego retencją sodu i wody. Tylko 1 pacjent zaprzestał przyjmowania leku ze względu na działania niepożądane (obrzęki stóp); 33 pacjentów przerwało udział w badaniu ze względu na brak efektu lub z przyczyn osobistych.

Wśród ograniczeń przedstawionego przeglądu autorzy wymienili m.in. niewielką liczbę doniesień, w tym badań z randomizacją; różne metody oceny efektu końcowego (dokumentacja fotograficzna, skale, ocena trichoskopowa), co uniemożliwiło wykonanie metaanalizy; fakt, że niektóre badania były finansowane ze środków pochodzących od podmiotów przemysłu farmaceutycznego.

Wnioski

  • Dane dotyczące stosowania doustnego minoksydylu w leczeniu łysienia są ograniczone. Dotychczasowe badania wykazały korzystny efekt w leczeniu łysienia androgenowego, plackowatego i telogenowej utraty włosów po min. 6 miesiącach stosowania leku.
  • Nie odnotowano poważnych działań niepożądanych stosowania leku; wśród najczęściej występujących opisano hipertrychozę, występowanie obrzęków obwodowych, łagodne spadki ciśnienia tętniczego.
Zobacz także
Wybrane treści dla pacjenta:
  • Łysienie plackowate
  • Łysienie androgenowe typu żeńskiego
  • Zapalenie skóry wywołane przez cerkarie
  • Łysienie bliznowaciejące
  • Łysienie androgenowe typu męskiego
Zbiórka dla szpitali w Ukrainie!

Gdzie kierować

Przedstawiamy aktualny wykaz dermatologicznych oddziałów klinicznych posiadających umowę z NFZ oraz dane kontaktowe konsultantów (stan na 01.05.2022 r.).

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.