Opracował prof. dr hab. n. med. Andrzej Komorowski
Skróty: PWT – przedziurawienie wrzodu trawiennego
Wprowadzenie: Protokoły kompleksowej opieki okołooperacyjnej dla poprawy wyników leczenia (fast-track recovery after surgery) stosuje się dość powszechnie. Opiekę okołooperacyjną zgodną ze ścieżką fast-track dużo łatwiej realizować w przypadku chorych zakwalifikowanych do operacji planowej w porównaniu z chorymi operowanymi w trybie pilnym. W niniejszym opracowaniu autorzy ocenili wyniki uzyskane u chorych operowanych w trybie pilnym z powodu przedziurawienia wrzodu trawiennego (PWT), porównując 2 rodzaje opieki: 1) ścieżkę szybkiego zdrowienia po zabiegu (fast-track) i 2) schemat tradycyjny.
Populacja: 356 chorych
Metody: przegląd systematyczny z metaanalizą 6 badań z randomizacją
Kryteria wykluczenia: wiek <18; wstrząs septyczny; ciąża; liczne przedziurawienia; PWT >1,5 cm; dodatkowe resekcje oprócz zszycia przedziurawionego wrzodu
Grupa badana: chorzy operowani z powodu PWT, u których zastosowano schemat fast-track obejmujący: brak podaży opioidów, wczesną rehabilitację ruchową w 1. dobie pooperacyjnej, usunięcie zgłębnika w 2. dobie pooperacyjnej, wczesne doustne podawanie płynów (w 1. dobie pooperacyjnej picie łykami; w 2. dobie pooperacyjnej 500 ml wody; w 4. dobie pooperacyjnej miękkie pokarmy), wczesne usunięcie cewnika Foleya po prawidłowej diurezie przez 24 godziny i drenu przy drenażu <100 ml/dobę.
Grupa kontrolna: chorzy operowani z powodu PWT, u których zastosowano tradycyjną opiekę po operacjach, z następującymi elementami opieki: podawanie opioidów, uruchomienie w 2. dobie pooperacyjnej, usunięcie zgłębnika w 3.–4. dobie pooperacyjnej, podaż doustna po ustąpieniu niedrożności porażennej, usunięcie cewnika Foleya w 3. dobie pooperacyjnej, usunięcie drenu po tolerancji diety w 5.–6. dobie pooperacyjnej.
Wyniki:
- Chorzy z grupy badanej przebywali w szpitalu krócej (MD –3,5 dnia; 95% CI od –4,51 do –2,49).
- W grupie badanej mniejsze okazało się ryzyko zakażeń miejsca operowanego – zarówno powierzchownych (RD –0,12; 95% CI od –0,20 do –0,05), jak i głębokich (RD –0,03; 95% CI –0,09–0,03) – oraz ryzyko powikłań płucnych (RD –0,10; 95% CI od –0,17 do –0,03).
Wnioski:
Zastosowanie protokołów kompleksowej opieki okołooperacyjnej po operacjach z powodu PWT pozwala na skrócenie pobytu w szpitalu oraz zmniejszenie ryzyka powikłań.
