Wypalenie zawodowe: Jak się przed nim bronić?

02.07.2014
Renata Kołton

Lekarze bardzo niechętnie zwracają się o pomoc psychologiczno-psychiatryczną. Aby lekarz zdecydował się na taką wizytę, muszą pojawić się już bardzo dokuczliwe objawy – mówi dr hab. Marek Motyka z Zakładu Psychologii Zdrowia Uniwersytetu Jagiellońskiego.


fot. Dr.Farouk, flickr.com, lic. CC BY 2.0

– Zła komunikacja może być źródłem dodatkowego stresu, który zakłóca proces leczenia – przeczytaj pierwszą część wywiadu z dr. hab. Markiem Motyką.

Renata Kołton: Czy lekarze są szczególnie narażeni na wypalenie zawodowe?

Dr hab. Marek Motyka: Badania wykazały, że grupą szczególnie narażoną na wypalenie zawodowe są pielęgniarki. Ale lekarze również nie są wolni od tego syndromu. Pojawiają się u nich także stany depresyjne, oraz notujemy pewien procent samobójstw. Wskaźniki tych zjawisk nie są jednak bardzo wysokie.

Zawód lekarza dostarcza wiele stresu, ale łączy się również z dużym poziomem satysfakcji i prestiżu. Pozytywnej motywacji dostarcza także wdzięczność samych pacjentów. Jest więc zachowana pewna równowaga pomiędzy tym, co lekarze muszą z siebie dać, a tym, co otrzymują w zamian. To w pewnym stopniu chroni ich przed wypaleniem.

Jakie czynniki pracy lekarza sprzyjają wypaleniu zawodowemu?

Tych czynników jest wiele. W pierwszej kolejności są to niepowodzenia o charakterze medycznym. Świadomość, że nie zawsze można pacjentowi dostatecznie pomóc może powodować duży stres. Podobnie jak konieczność informowania pacjentów o niepomyślnej diagnozie czy niezadowalających efektach leczenia. Zamiast poczucia sukcesu i satysfakcji z realizowania swojej misji, może pojawić się wysoce stresujące poczucie porażki.

Konferencje MP
  • Medycyna sportowa 2026
    Kraków, 12–13 czerwca
    • fizjologia wysiłku i bioenergetyki mięśni
    • NSLPZ oraz GKS w sporcie wyczynowym i aktywności fizycznej
    • sport osób z niepełnosprawnościami narządu ruchu, wzroku oraz słuchu
    • zawiłości legislacyjne w międzynarodowej oraz krajowej medycynie sportowej
    • ortopedia, traumatologia i rehabilitacja w medycynie sportowej
  • Najnowsze zalecenia PTLO 2026
    20 czerwca, Rzeszów, Toruń, Zielona Góra
    • najnowsze zalecenia w leczeniu otyłości
    • wczesne rozpoznanie kluczem do sukcesu
    • precyzyjne określanie celów i skuteczność
    • indywidualny wybór najlepszej strategii leczenia
    • medyczna terapia żywieniowa
  • Ratownictwo 2026
    VI Konferencja Ratownictwa Medycznego Kraków, 18–19 września
  • Otyłość 2026
    III Krajowa Konferencja Szkoleniowa Kraków, 25–26 września
O tym się mówi
  • Wydanie zwolnienia elementem świadczenia
    Decyzja wydana przez Rzecznika Praw Pacjenta potwierdza, że wydanie zwolnienia lekarskiego należy traktować jako istotny element realizacji zaleceń lekarskich.
  • Konieczny powrót do solidaryzmu
    Solidarność się opłaca – przekonują autorzy raportu z propozycjami zmian systemowych w ochronie zdrowia. Punktem wyjścia do reform ma być „stanięcie w prawdzie” i przyznanie, że obecny system nie jest składkowy, a jego przychody są niewystarczające.
  • Będą zmiany w kształceniu?
    Projekt nowelizacji ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty może trafić do konsultacji publicznych jeszcze w maju. Chodzi m.in. o propozycję skrócenia stażu podyplomowego oraz likwidację bazy pytań do LEK i LDEK. Samorząd lekarski proponuje, by podzielić zmiany na kilka ustaw, co ma zwiększyć szanse na wprowadzenie tych, które nie budzą kontrowersji.