×
COVID-19: wiarygodne źródło wiedzy

Wpływ stylu życia na stężenie cholesterolu całkowitego i stężenie cholesterolu frakcji LDL

Dr n. med. Dominika Wnęk, dietetyk

Do czynników żywieniowych, które najsilniej wpływają na stężenie cholesterolu frakcji LDL, należy spożycie nasyconych kwasów tłuszczowych oraz spożycie kwasów tłuszczowych trans.


Fot. pixabay.com

Uważa się, że do czynników żywieniowych, które najsilniej wpływają na stężenie cholesterolu frakcji LDL, należy spożycie nasyconych kwasów tłuszczowych (saturated fatty acids – SFA) oraz spożycie kwasów tłuszczowych trans. Na każdy dodatkowy 1% energii pochodzący z SFA przypada zwiększenie stężenia LDL o 0,02–0,04 mmol/l (0,8–1,6 mg/dl). Produkty o dużej zawartości nasyconych kwasów tłuszczowych to przede wszystkim mięso, wyroby wędliniarskie i produkty mleczne. Duże ilości SFA znajdują się także w oleju kokosowym i palmowym.

Kwasy tłuszczowe trans wpływają na zwiększenie stężenia LDL w podobnym stopniu, co SFA, ale dodatkowo – i to jest ich cecha niepożądana – zmniejszają stężenie cholesterolu frakcji HDL. Naturalne kwasy tłuszczowe trans, które w stosunkowo niewielkich ilościach występują w mięsie przeżuwaczy i produktach mlecznych, nie wpływają niekorzystnie na parametry gospodarki lipidowej. Natomiast główne źródło kwasów tłuszczowych trans szkodliwych dla zdrowia stanowią częściowo uwodornione kwasy tłuszczowe trans pochodzenia przemysłowego, występujące głównie w wyrobach cukierniczych, zupach w proszku oraz produktach typu fast food (szczególnie w pizzy i zapiekankach). Spożycie ich w zależności od populacji może się wahać od 0,2 do nawet 6,5% wartości energetycznej diety.

Wykazano także, że pewne modyfikacje w obrębie poszczególnych kwasów tłuszczowych mogą korzystnie wpływać na stężenie frakcji LDL. I tak na przykład zastąpienie SFA przez olej rzepakowy, słonecznikowy, sojowy czy oliwę (czyli oleje bogate w nienasycone kwasy tłuszczowe) może zmniejszać frakcję LDL w zakresie od –0,42 do –0,20 mmol/l. Kolejny czynnik żywieniowy cechujący się wpływem na stężenie cholesterolu całkowitego to błonnik pokarmowy. W tym przypadku szczególnie korzystne są rozpuszczalne frakcje błonnika pokarmowego, które występują w owocach, warzywach, pełnoziarnistych produktach zbożowych oraz nasionach roślin strączkowych.

Na stężenie cholesterolu całkowitego i frakcji LDL w mniejszym stopniu wpływają redukcja masy ciała i aktywność fizyczna. Przyjmuje się, że zmniejszenie masy ciała o 10 kg powoduje zmniejszenie stężenia LDL-C o około 0,2 mmol/l (8 mg/dl). Wprawdzie efekt nie jest tak znaczący, jak ten związany z czynnikami żywieniowymi, jednak utrzymywanie prawidłowej masy ciała i regularna aktywność fizyczna poprawiają także inne parametry gospodarki lipidowej – wpływają mianowicie na zmniejszenie stężenia triglicerydów (obserwowany przy spadku masy ciała) czy wzrost frakcji HDL cholesterolu (uzyskiwany w wyniku regularnej aktywności fizycznej).

Opracowano na podstawie: 2019 ESC/EAS Guidelines for the management of dyslipidaemias: lipid modification to reduce cardiovascular risk F. Mach, C. Baigent, A.L. Catapano, K.C. Koskinas, M. Casula, L. Badimon, M.J. Chapman, G.G. De Backer, V. Delgado, B.A. Ference, I.M. Graham, A. Halliday, U. Landmesser, B. Mihaylova, T.R. Pedersen, G. Riccardi, D.J. Richter, M.S. Sabatine, M.R. Taskinen, L. Tokgozoglu, O. Wiklund: ESC Scientific Document Group. European Heart Journal, 2020; 41: 111–188

23.04.2021

Zachorowania w Polsce - aktualne dane

Doradca Medyczny
  • Czy mój problem wymaga pilnej interwencji lekarskiej?
  • Czy i kiedy powinienem zgłosić się do lekarza?
  • Dokąd mam się udać?

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Poradnik świadomego pacjenta

  • Wyjątkowe sytuacje. Towarzyszenie osobie chorej na COVID-19
    Czy szpital może odmówić zgody na towarzyszenie hospitalizowanemu dziecku? Jak uzyskać zgodę na towarzyszenie osobie, która umiera w szpitalu z powodu COVID-19?
    Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.
  • Wyjątkowe sytuacje. Kiedy chorujesz na COVID-19
    Czy chory na COVID-19 może wyjść ze szpitala na własne żądanie? Jak zapewnić sobie prawo do niezastosowania intubacji. Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.