U 18-miesięcznego dziecka uczęszczającego do żłobka, z nawracającym nieżytem nosa i zapaleniem ucha środkowego w wymazie z nosa wyhodowano Moraxella catarrhalis. Czy dziecku należy zlecić antybiotyk?

U małego dziecka uczęszczającego do żłobka lub przedszkola (zwłaszcza w pierwszym roku) nawracające zakażenia górnych dróg oddechowych są normą i wynikają z niedojrzałości układu odpornościowego oraz ogromnej ekspozycji na drobnoustroje (duże zbiorowiska dzieci w zamkniętych pomieszczeniach). Większość tych zakażeń ma etiologię wirusową i wymaga jedynie leczenia objawowego. Wskazania do mikrobiologicznych badań diagnostycznych w zakażeniach górnych dróg oddechowych ograniczają się niemal wyłącznie do podejrzenia anginy paciorkowcowej lub krztuśca (p. pyt., pyt. i pyt.). Zapalenie ucha środkowego rozpoznaje się na podstawie objawów klinicznych oraz widocznych w badaniu otoskopowym, które stanowią także podstawę ustalenia wskazań do antybiotykoterapii (niemal zawsze ma ona charakter empiryczny). Wymazy z nosa i gardła nie mają wartości diagnostycznej (z wyjątkiem podejrzenia anginy paciorkowcowej i krztuśca), a izolowane z nich drobnoustroje wskazują jedynie na kolonizację górnych dróg oddechowych, co nie wymaga żadnej interwencji (wyjątki od tej reguły omówiono w odp. na pyt. i pyt.). Wśród drobnoustrojów kolonizujących górne drogi oddechowe u dzieci bardzo często (>30–50%) stwierdza się S. pneumoniae, H. influenzae, M. catarrhalis i gronkowce złociste. Reasumując, obecność Moraxella catarrhalis w nosie u dziecka świadczy o kolonizacji nosogardła i nie wymaga podejmowania żadnych działań, nawet u pacjenta z nawracającymi zakażeniami dróg oddechowych. (2013, 2014)

Piśmiennictwo

1. Peerbooms P., Engelen M., Stokman D. i wsp.: Nasopharyngeal Carriage of Potential Bacterial Pathogens Related to Day Care Attendance, with Special Reference to the Molecular Epidemiology of Haemophilus influenzae. J. Clin. Microbiol., 2002; 40: 2832–2836
2. Pelucchi C., Grigoryan L., Galeone C.: Guideline for the management of acute sore throat. ESCMID Sore Throat Guideline Group. Clin. Microbiol. Infect., 2012; 18 (suppl. 1): 1–27
3. Pelton S.: Otoscopy for the diagnosis of otitis media. Pediatr. Infect. Dis. J., 1998; 17: 540–543