Reumatologia - Medycyna Praktyczna dla lekarzy

Borelioza więcej

Diagnostyka boreliozy – częste pytania
Czy można pominąć test ELISA skoro i tak decydujący jest test Western blot/immunoblot? Jakie znaczenie mają przeciwciała przeciw frakcjom lipidowym B. burgdorferi i B. afzelii? Co z diagnostyką boreliozy u ciężarnych? Czy są badania, na podstawie których można ustalić, czy dziecko zaraziło się wewnątrzmacicznie?
Diagnostyka boreliozy – zastosowanie techniki PCR, hodowli i innych metod
W przypadku podejrzenia zapalenia stawów metoda PCR staje się metodą z wyboru, ponieważ metod serologicznych nie zaleca się do badania płynu stawowego. W przypadku dodatniego wywiadu ekspozycji oraz pozytywnego wyniku ELISA i Western blot, uzyskanie dodatniego wyniku PCR w płynie stawowym lub chrząstce stawowej silnie potwierdza rozpoznanie.
Diagnostyka serologiczna boreliozy z Lyme
Podstawę rozpoznania boreliozy stanowią: badanie kliniczne i potwierdzenie immunoserologiczne zakażenia B. burgdorferi. Jedynym stanem klinicznym niewymagającym badań serologicznych jest wczesne stadium boreliozy w postaci rumienia wędrującego, kiedy to przeciwciała mogą być jeszcze niewykrywalne.
Diagnostyka boreliozy z Lyme – obraz kliniczny
Niewiele ukłuć przez kleszcza powoduje objawy chorobowe. Większość zakażeń jest bezobjawowa i eliminowana przez własne mechanizmy obronne, pozostawiające ślad w postaci obecności przeciwciał. Przeciwciała obecne u osób zdrowych w populacji eksponowanej występują nawet do 80% (myśliwi, leśnicy), w całej Polsce u 12% badanych zdrowych.

Choroba zwyrodnieniowa stawów więcej

Metformina a ChZS, ILD w twardzinie i redukcja iTNF w RZS
Minął kwiecień 2026 w reumatologii! Wpływ metforminy na chorobę zwyrodnieniową stawów, ILD w twardzinie układowej i redukcja iTNF w remisji/niskiej aktywności RZS.
Aktualizacja zaleceń EULAR – aktywność fizyczna
Promowanie aktywności fizycznej przez cały przebieg choroby.
Komórki MSC w gonartrozie, NSLPZ w dnie moczanowej i ŻChZZ w RZS
Skuteczność iniekcji komórek mezenchymalnych do stawu kolanowego, ryzyko NSLPZ w prewencji napadów dny moczanowej i ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej w RZS.
Codzienna sprawność ruchowa ważniejsza niż siła uścisku dłoni w ChZS
Codzienne aktywności fizyczne mają znacznie większe znaczenie dla dobrostanu pacjentów z chorobą zwyrodnieniową stawów (ChZS) niż siła uścisku dłoni czy izolowane próby motoryczne – wynika z nowego badania naukowców z Uniwersytetu w Szardży.

Dna moczanowa więcej

Komórki MSC w gonartrozie, NSLPZ w dnie moczanowej i ŻChZZ w RZS
Skuteczność iniekcji komórek mezenchymalnych do stawu kolanowego, ryzyko NSLPZ w prewencji napadów dny moczanowej i ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej w RZS.
Minęły wakacje 2025 w reumatologii
Niewydolność serca w RZS, dieta prozapalna w dnie moczanowej u kobiet, ŁZS o późnym początku.
Guzki dnawe – istotny problem
Przewlekla dna guzkowa – dlaczego powinniśmy ją intensywnie leczyć? Doniesienia z EULAR 2025.
Dna moczanowa, senilny axSpA, GKS w TRU – minął luty 2025 w reumatologii
Prof. Korkosz mówi o zdarzeniach sercowo-naczyniowych w dnie moczanowej, axSpA o późnym początku i odstawianiu GKS w toczniu rumieniowatym układowym.

Fibromialgia więcej

Reumatolog o fibromialgii
Jak wyjaśnia reumatolog Tomasz Jasiński, u podłoża fibromialgii leżą głębokie zaburzenia w funkcjonowaniu szlaków bólowych. Oznacza to, że układ nerwowy drastycznie wzmacnia nawet najmniejsze bodźce, interpretując je jako silny ból. Choroby, na którą cierpi ok. 2 mln Polaków, „nie widać” jednak w badaniach.
Fibromialgia czy zespół przewlekłego zmęczenia?
Jakie są najważniejsze cechy kliniczne pozwalające odróżnić fibromialgię od zespołu przewlekłego zmęczenia?
Kombinacje lekowe w fibromialgii
Jak najlepiej łączyć leki w zespole fibromialgii?
Strategie niefarmakologiczne w fibromialgii i zespole przewlekłego zmęczenia
Jakie strategie niefarmakologiczne (np. terapia poznawczo-behawioralna, rehabilitacja) mają realną skuteczność w leczeniu fibromialgii i zespołu przewlekłego zmęczenia?

Nadciśnienie płucne więcej

Układowe choroby tkanki łącznej a nadciśnienie płucne
Całe spektrum chorób układowych tkanki łącznej może prowadzić do rozwoju nadciśnienia płucnego – jednak najczęściej jest ono związane z twardziną układową.
Nadciśnienie płucne w chorobach tkanki łącznej
Prof. Michał Ciurzyński omawia dokument opracowany przez Sekcję Krążenia Płucnego Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego i Polskie Towarzystwo Reumatologiczne dotyczący diagnostyki i leczenia nadciśnienia płucnego u pacjentów z chorobami tkanki łącznej.
Trudności w leczeniu nadciśnienia płucnego u pacjentów z twardziną układową
Twardzina układowa zajmuje wiele narządów i może skutkować nadciśnieniem płucnym w różnych mechanizmach. Określenie tych mechanizmów jest konieczne przy kwalifikacji chorego do leczenia nadciśnienia płucnego.
Badania przesiewowe w kierunku tętniczego nadciśnienia płucnego okiem reumatologa
Tętnicze nadciśnienie płucne (TNP) jest poważnym powikłaniem twardziny układowej i znacznie pogarsza rokowanie. Wczesne rozpoznanie TNP pozwala na skuteczne leczenie i zahamowanie progresji. Prof. Eugeniusz Kucharz omawia rolę reumatologa w monitorowaniu pacjenta z twardziną układową pod kątem rozwoju TNP.

Osteoporoza więcej

Hipogonadyzm mężczyzn a osteoporoza
Jakie są konsekwencje hipogonadyzmu dla układu kostno-stawowego?
2,5 mln zł na projekt BONEFILL
Projekt BONEFILL dąży do stworzenia bioaktywnych, wstrzykiwalnych wypełniaczy kostnych, ściśle odwzorowujących naturalny skład kości, co ma na celu przyspieszenie regeneracji małych defektów kostnych oraz ograniczenie powikłań pozabiegowych.
Wspólne podłoże schizofrenii i osteoporozy
Schizofrenia i osteoporoza mają 195 wspólnych regionów genetycznych – wykazał międzynarodowy zespół naukowców. Może to tłumaczyć, dlaczego pacjenci psychiatryczni częściej doświadczają złamań kości i otwierać drogę do skuteczniejszej profilaktyki.
Leczenie osteoporozy – Q&A
Na najczęściej zadawane pytania dotyczące leczenia osteoporozy w Polsce odpowiada prof. Piotr Leszczyński.

Polimialgia reumatyczna więcej

MRI SKB po porodzie, PET-CT w polimialgii reumatycznej i związek wieku z ciężkością RZS
MRI u kobiet po porodzie - axSpA czy osteitis condensans ilii? Wartość PET-CT w polimialgii reumatycznej i wpływ wieku na obciążenie chorobą u pacjentów z RZS.
Rozpoznawanie GCA u osób z PMR
Jak nie przeoczyć olbrzymiokomórkowego zapalenia tętnic u pacjentów z polimialgią reumatyczną?
Wyniki badań USG jako element kryteriów rozpoznawania w chorobach reumatycznych
W jakich chorobach reumatycznych wyniki badań ultrasonograficznych zostały już włączone do kryteriów rozpoznawania i pomagają nam w postawieniu ostatecznej diagnozy?
GKS w leczeniu polimialgii reumatycznej i olbrzymiokomórkowego zapalenia tętnic
Czy glikokortykosteroidy stanowią nadal podstawę leczenia polimialgii reumatycznej i olbrzymiokomórkowego zapalenia tętnic, czy powinniśmy wcześniej niż dotychczas rozważyć zastosowanie innych leków?

Reumatoidalne zapalenie stawów więcej

Krok w stronę precyzyjnego leczenia RZS
Zespół dr. Tomasza Kantyki z Małopolskiego Centrum Biotechnologii UJ opisał nowy mechanizm aktywacji enzymu PAD4 – jednego z kluczowych elementów procesu cytrulinacji białek i powstawania odpowiedzi autoimmunologicznej w RZS.
Metformina a ChZS, ILD w twardzinie i redukcja iTNF w RZS
Minął kwiecień 2026 w reumatologii! Wpływ metforminy na chorobę zwyrodnieniową stawów, ILD w twardzinie układowej i redukcja iTNF w remisji/niskiej aktywności RZS.
Deeskalacja leczenia RZS
Czy istnieją wiarygodne biomarkery, wspomagające decyzję o deeskalacji leczenia biologicznego u pacjentów z dobrze kontrolowanym reumatoidalnym zapaleniem stawów?
Nierówności społeczne w RZS, domięśniowe GKS i rosnący efekt placebo
Czy status socjoekonomiczny wpływa na przebieg RZS? Czy powinniśmy zmienić doustne GKS na podania mięśniowe w RZS? Jak efekt placebo utrudnia ocenę terapii w reumatologii - minął luty 2026.

Spondyloartropatie więcej

Nowe kryteria klasyfikacyjne i zalecenia w SpA
Aktualizacje ASAS–SPARTAN oraz EULAR
Nowe podejścia do poprawy wyników leczenia ŁZS
Stratyfikacja tkankowa i interwencje dotyczące stylu życia
Blokada centralna w ZZSK
Czy u chorych na ZZSK można wykonać blokadę centralną? Jak zwiększyć szansę na jej powodzenie?
NSLPZ a progresja axSpA, wpływ leków przeciwcukrzycowych na choroby reumatyczne oraz objaw Raynauda i występowanie nowotworów
Czy NSLPZ mogą spowalniać progresję osiowej spondyloartropatii? Które leki przeciwcukrzycowe wpływają na ryzyko chorób reumatycznych? Czy objaw Raynauda może być sygnałem choroby nowotworowej?

Toczeń rumieniowaty układowy więcej

Leczenie łagodnych postaci TRU
Jak balansowć ryzyko niepotrzebnej immunosupresji ryzykiem uszkodzenia narządowego w TRU?
Inhibitory SGLT2 w reumatologii
Kiedy rozważyć inhibitory SGLT2 u pacjentów z nefropatią toczniową lub inną przewlekłą chorobą nerek w przebiegu chorób reumatycznych?
Stratyfikacja pacjentów z toczniem rumieniowatym układowym
Dlaczego wciąż mamy trudności z dokładną stratyfikacją TRU i jakie podejście może to poprawić?
Karta przekazania pacjenta z TRU do ośrodka referencyjnego
Na stronie PTR została udostępniona karta przekazania pacjenta z Toczniem Rumieniowatym Układowym do Ośrodka Referencyjnego. Dokument został przygotowany w celu ułatwienia i ujednolicenia procesu kierowania pacjentów wymagających dalszego specjalistycznego leczenia.

Twardzina układowa więcej

Metformina a ChZS, ILD w twardzinie i redukcja iTNF w RZS
Minął kwiecień 2026 w reumatologii! Wpływ metforminy na chorobę zwyrodnieniową stawów, ILD w twardzinie układowej i redukcja iTNF w remisji/niskiej aktywności RZS.
Potencjalne biomarkery w twardzinie układowej
Czy istnieją obiecujące biomarkery, które mogłyby wspomagać dobór leczenia w twardzinie układowej?
Wazodylatacja w twardzinie układowej
Większość leków o działaniu wazodylatacyjnym ocenianych w badaniach klinicznych wykazuje działanie przeciwzwłóknieniowe. Dotychczas brakowało jednak jednoznacznych danych wskazujących, czy leki te poprawiają parametry czynnościowe płuc oraz zapobiegają progresji śródmiąższowej choroby płuc związanej z twardziną układową.
Nowości z ACR 2025, początkowe objawy TU, łuszczyca na świecie i analogi GLP-1
Prof. Mariusz Korkosz omawia wiodące trendy z ACR 2025, wyjaśnia czy objaw Raynauda zawsze jest pierwszym objawem twardziny układowej, jakie jest globalne obciążenie łuszczycą, a także wskazuje na rolę analogów GLP-1 w chorobach reumatycznych.

Zapalenia naczyń więcej

Ból głowy i wzrost CRP u 60-letniej pacjentki
Jaką diagnostykę przeprowadzić? Przeczytaj opis przypadku.
Ultrasonografia tętnicy skroniowej a biopsja w diagnostyce GCA
Czy ultrasonografia tętnicy skroniowej zastąpiła już biopsję u pacjentów z podejrzeniem olbrzymiokomórkowego zapalenia tętnic (GCA)?
Rozpoznawanie GCA u osób z PMR
Jak nie przeoczyć olbrzymiokomórkowego zapalenia tętnic u pacjentów z polimialgią reumatyczną?
Wyniki badań USG jako element kryteriów rozpoznawania w chorobach reumatycznych
W jakich chorobach reumatycznych wyniki badań ultrasonograficznych zostały już włączone do kryteriów rozpoznawania i pomagają nam w postawieniu ostatecznej diagnozy?

Zespół Sjögrena więcej

Co nowego w zespole Sjögrena?
Zespół Sjögrena – nowe spojrzenie na patogenezę, diagnostykę i terapie celowane. Doniesienia z EULAR 2025.
Guzki płuc u kobiety z zespołem Sjögrena
Opis przypadku. 85‑letnia kobieta z zespołem Sjögrena i wykrytymi w RTG zwapniałymi guzkami płuc.
Minął kwiecień 2025 w reumatologii!
Seronegatywny zespół Sjögrena, nadwrażliwość na NSLPZ i związek depresji z zapaleniem.
Minął marzec 2025 w reumatologii
Medycyna komplementarna i alternatywna, (nie)powodzenie alloplastyki biodra, pyły i substancje chemiczne a autoimmunizacja.

Inne choroby więcej

Zespół antyfosfolipidowy u kobiet
Zapraszamy do wysłuchania wykładu dr n. med. Magdaleny Celińskiej-Löwenhoff.
Zespół kruchości u pacjenta w starszym wieku
Prof. Anna Skalska omawia znaczenie i dignostykę zespołu kruchości.
Jakie jest obecnie postępowanie w idiopatycznym zapaleniu mięśni?
Najważniejsza pilna ocena dotyczy mięśni układu oddechowego. Dlatego też u chorych z każdą idiopatyczną miopatią zapalną należy regularnie wykonywać spirometrię w celu systematycznej oceny siły mięśni oddechowych, a także należy oceniać, czy chorzy są w stanie połykać prawidłowo.
Czy ultrasonografia jest użytecznym narzędziem w diagnostyce zapalenia mięśni?
Czy istnieją swoiste dla idiopatycznych miopatii zapalnych zmiany w USG? - odpowiedział prof. Bhaskar Dasgupta.