Postępy w chorobach wewnętrznych – najważniejsze dokonania ostatnich lat: spondyloartropatie

Od Redakcji: Poprosiliśmy ekspertów McMaster International Review Course of Internal Medicine (MIRCIM) o wskazanie trzech najważniejszych osiągnięć w ostatnim czasie w dziedzinie będącej przedmiotem ich wykładu podczas tegorocznej edycji MIRCIM. Jednocześnie zachęcamy do wysłuchania dyskusji (w j. angielskim; dostępne bezpłatnie) z udziałem poszczególnych ekspertów na stronie internetowej MIRCIM, jak również ich wykładów (dostępne za opłatą).

prof. Robert B.M. Landewé
Amsterdam University, Holandia

1. W ciągu kilku ostatnich lat uświadomiliśmy sobie – i zostało to potwierdzone w kilku badaniach – że w praktyce klinicznej rozpoznajemy spondyloartropatię zbyt często. Oznacza to, że ustalamy rozpoznanie na podstawie kryteriów klasyfikacyjnych, które nie są do tego przeznaczone. Służą one bowiem do klasyfikacji pacjentów w badaniach klinicznych, są natomiast o wiele za czułe i za mało swoiste do rozpoznawania choroby. Nauczyliśmy się, że do tego potrzebne jest doświadczenie. Musimy wiedzieć, którzy pacjenci naprawdę mają spondyloartropatię. Innymi słowy: aby ustalić właściwe rozpoznanie, musimy znać konstelacje objawów przedmiotowych i podmiotowych, jakie mogą występować u chorych ze spondyloartropatią.

2. Drugim ważnym osiągnięciem jest w moim przekonaniu odkrycie – nieco sprzeczne z tym, czego się spodziewałem – że inhibitory kinaz janusowych (JAK) naprawdę działają u chorych z ciężką zapalną spondyloartropatią. Było to nieco dziwne, myśleliśmy bowiem, że inhibitory JAK to leki dobre w reumatoidalnym zapaleniu stawów i łuszczycowym zapaleniu stawów, ale nie w spondyloartropatii; badania kliniczne wykazały jednak co innego. Wszystkie inhibitory JAK są skuteczne także w spondyloartropatii, więc arsenał leków dla pacjentów z tą chorobą się wzbogacił.

3. Od około 2 lat wyniki dobrych badań klinicznych wskazują, że u chorych na spondyloartropatię właściwie leczonych inhibitorem czynnika martwicy nowotworów (TNF) lub inhibitorem interleukiny 17 (IL-17), u których uzyskano remisję, można powoli zmniejszać dawkę leku – stopniowo do zera (czyli odstawić lek bez nawrotu choroby) lub co najmniej zmniejszyć dawkę o 50% bez utraty skuteczności.