Izotretynoina nie tylko w trądziku

31.05.2022
Omówienie artykułu: Oral isotretinoin for the treatment of dermatologic conditions other than acne: a systematic review and discussion of future directions.
Chu S., Michelle L., Ekelem C. i wsp.
Arch. Dermatol. Res. 2021; 313(6): 391–430. doi: 10.1007/s00403-020-02152-4. Epub 2020 Nov 5.

Opracowała: lek. Karina Polak

Skróty: FDA – Food and Drugs Agency, Agencja ds. Żywności i Leków

Izotretynoina należy do syntetycznych pochodnych witaminy A, wykazuje działanie normalizujące pracę gruczołów łojowych, powoduje ich inwolucję, wykazuje słabe działanie przeciwzapalne oraz przeciwnowotworowe. Po raz pierwszy została zarejestrowana przez Agencję ds. Żywności i Leków (Food and Drugs Agency – FDA) w latach 80. XX wieku do leczenia ciężkich postaci trądziku, jednak wykazano korzystne efekty stosowania doustnej izotretynoiny także w innych chorobach dermatologicznych. Celem przeglądu systematycznego była ocena, jacy pacjenci, poza osobami chorującymi na trądzik, mogą odnieść korzyści z terapii.

Autorzy przeprowadzili wyszukiwanie w bazach PubMed oraz Web of Science, obejmujące prace opublikowane do września 2019 r., dotyczące stosowania izotretynoiny w chorobach dermatologicznych innych, niż trądzik. W przeglądzie uwzględniono dane pochodzące z badań klinicznych z randomizacją, badań kohortowych, opisów przypadków i serii przypadków. Po zastosowaniu odpowiednich kryteriów włączenia i wyłączenia, zidentyfikowano łącznie 169 doniesień (tab. 1). Stosowanie doustnej izotretynoiny rozpatrywano zarówno w monoterapii, jak i w połączeniu z innymi lekami, zarejestrowanymi w leczeniu danej choroby.

Tabela 1. Zastosowanie doustnej izotretynoiny w przypadku chorób innych niż trądzik

Choroba

Liczba doniesień*

Liczba pacjentów

Dawka izotretynoiny p.o.
raki skóry i stany przedrakowe (rak podstawno- i kolczystokomórkowy, rogowiak kolczystokomórkowy, rogowacenie słoneczne, leukoplakia, skóra pergaminowata i barwnikowa)
31

2620

0,2–8,2mg/kg/dobę

skórne chłoniaki T-komórkowe

17

270

0,5–2 mg/kg/dobę

trądzik różowaty

15

991

0,22–1 mg/kg/dobę

rozwarstwiające zapalenie skóry głowy (dissecting cellulitis)

14

76

0,27–1 mg/kg/dobę

ziarniniak obrączkowaty

12

16

0,5–1 mg/kg/dobę

łupież czerwony mieszkowy

11

122

0,5–4 mg/kg/dobę

kłykciny kończyste

9

271

0,5–1 mg/kg/dobę

trądzik odwrócony

9

225

0,14–0,81 mg/kg/dobę

przerost gruczołów łojowych

9

32

0,14–1,0 mg/kg/dobę

choroba Dariera

8

119

0,5–4 mg/kg/dobę

łuszczyca

8

184

0,5–1,75 mg/kg/dobę

skórne postacie tocznia rumieniowatego

7

19

0,5–1,5 mg/kg/dobę

brodawki płaskie

6

88

0,1–0,5 mg/kg/dobę

wyłysiające zapalenie mieszków włosowych (folliculitis decalvans)

6

89

0,1–1,02 mg/kg/dobę

liszaj płaski mieszkowy

6

61

10 mg/dobę co 2. dzień do 40mg/dobę – brak informacji o masie ciała pacjentów

liszaj płaski

5

42

0,25–1 mg/kg/dobę
*Wybrane doniesienia dotyczyły więcej niż jednej jednostki chorobowej.
strona 1 z 2
Zbiórka dla szpitali w Ukrainie!

Gdzie kierować

Przedstawiamy aktualny wykaz dermatologicznych oddziałów klinicznych posiadających umowę z NFZ oraz dane kontaktowe konsultantów (stan na 01.05.2022 r.).

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.