×
COVID-19: wiarygodne źródło wiedzy

Zalecenia żywieniowe dla pacjentów z wyrównaną marskością wątroby

mgr inż. Joanna Jaczewska-Schuetz
Instytut Żywności i Żywienia
Zakład Żywienia i Dietetyki z Kliniką Chorób Metabolicznych i Gastroenterologii

Marskość wątroby to proces uszkodzenia miąższu wątroby, który charakteryzuje się zwyrodnieniem komórek wątrobowych (do zmian martwiczych włącznie) oraz powstawaniem nieprawidłowych guzków regeneracyjnych poprzedzielanych włóknistą tkanką łączną. W wyniku tych zmian dochodzi do zaburzeń w prawidłowym funkcjonowaniu wątroby. Jest to choroba przewlekła i nieodwracalna. Do najczęstszych przyczyn marskości wątroby należy nadmierne spożycie alkoholu oraz zakażenie wirusami zapalenia wątroby typu B i C.


Fot. pixabay.com

Jednym z podstawowych elementów leczenia marskości wątroby jest zrównoważona, odpowiednio dostosowana do zapotrzebowania organizmu dieta. Ponieważ u pacjentów z marskością wątroby często stwierdza się niedożywienie białkowo-kaloryczne, należy kontrolować stan odżywienia chorego.

U pacjentów ze stwierdzonym niedożywieniem energia ze źródeł pozabiałkowych powinna wynosić 35–40 kcal/kg mc./d, natomiast białko powinno stanowić 1,5 g/kg mc. U większości chorych z wyrównaną marskością wątroby restrykcyjne zalecenia dietetyczne nie są konieczne. Dieta powinna być urozmaicona, smaczna i w miarę możliwości powinna uwzględniać preferencje kulinarne pacjenta.

W zaawansowanych chorobach wątroby (np. w marskości lub przewlekłym zapaleniu wątroby) może dochodzić do wystąpienia objawów niewyrównania, które zazwyczaj poprzedzają pojawienie się objawów niewydolności wątroby. Żywienie chorych z przewlekłymi chorobami wątroby w okresie niewyrównania oraz w okresie niewydolności wątroby wymaga odrębnego omówienia.

Zalecenia dla chorego

  • Częste spożywanie posiłków – 4–6 na dobę, w małych ilościach, o temperaturze 40°C. Pacjenci powinni spożywać późny posiłek wieczorny bogaty w węglowodany (np. kanapkę z miodem, miseczkę ryżu z gotowanym jabłkiem).
  • Spożycie węglowodanów powinno wynosić około 300–400 g/d. Zaleca się spożywanie do 30 g/d miodu ze względu na zawartość fruktozy.
  • Tłuszcze powinny pokrywać 30–50% zapotrzebowania na energię. Zaleca się spożywanie tłuszczów łatwostrawnych, takich jak śmietanka, mleko, masło, olej; należy wyeliminować tłuszcze zwierzęce, takie jak smalec, słonina i boczek.
  • Zaleca się gotowanie w wodzie, na parze, duszenie bez tłuszczu i pieczenie w folii.
  • Produktami przeciwwskazanymi są: alkohol, kawa, mocna herbata, ostre przyprawy, pokarmy wzdymające (kapusta, cebula, rośliny strączkowe, szparagi, śliwki, gruszki, czereśnie).
  • W wyrównanej marskości wątroby nie powinno się ograniczać spożycia płynów (u chorych z wodobrzuszem obowiązują ograniczenia ilości wypijanych płynów).
  • Po konsultacji z lekarzem należy rozważyć uzupełnienie diety witaminami, selenem i cynkiem.

Przykładowy jadłospis dla osób z wyrównaną marskością wątroby

Wydrukuj przykładowy jadłospis

I śniadanie

  • kasza manna na mleku 1,5%
  • chleb pszenno-żytni posmarowany masłem
  • schab pieczony z dodatkiem majeranku
  • pomidor
  • herbata z cytryną i miodem

II śniadanie

  • chleb pszenno-żytni posmarowany masłem
  • twarożek z sera twarogowego półtłustego ze śmietanką i drobno posiekanym szczypiorkiem
  • herbata owocowa

Obiad

  • zupa kalafiorowa z ziemniakami
  • kasza jęczmienna gotowana
  • bitki wołowe
  • buraczki gotowane
  • surówka z marchwi i jabłek
  • z olejem słonecznikowym
  • sok pomarańczowy
  • podwieczorek
  • jogurt owocowy 1,5%
  • bułka pszenna z miodem
  • kiwi

Kolacja

  • ryba gotowana w jarzynach (np. dorsz, pstrąg) z dodatkiem oliwy z oliwek
  • ryż biały
  • herbatka owocowa
20.04.2021

Zachorowania w Polsce - aktualne dane

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Poradnik świadomego pacjenta

  • Wyjątkowe sytuacje. Towarzyszenie osobie chorej na COVID-19
    Czy szpital może odmówić zgody na towarzyszenie hospitalizowanemu dziecku? Jak uzyskać zgodę na towarzyszenie osobie, która umiera w szpitalu z powodu COVID-19?
    Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.
  • Wyjątkowe sytuacje. Kiedy chorujesz na COVID-19
    Czy chory na COVID-19 może wyjść ze szpitala na własne żądanie? Jak zapewnić sobie prawo do niezastosowania intubacji. Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.