Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Dieta w zespole policystycznych jajników

dr n med. Dominika Wnęk, dietetyk

Zespół policystycznych jajników jest chorobą endokrynną, która przebiega z zaburzeniami owulacji i miesiączkowania, niepłodnością oraz nadmiarem androgenów. W obrazie ultrasonograficznym obserwuje się także powiększone lub policystyczne jajniki. Zaburzenie to często przebiega z insulinoopornością (czyli niewrażliwością tkanek obwodowych na działanie insuliny), zaburzeniami lipidowymi oraz nadciśnieniem tętniczym. Wszystkie te nieprawidłowości decydują o tym, że zespół policystycznych jajników stanowi czynnik ryzyka rozwoju chorób układu sercowo-naczyniowego oraz cukrzycy.


Fot. pixabay.com

Ponieważ u ponad połowy pacjentek z zespołem policystycznych jajników obserwuje się otyłość, zmniejszenie masy ciała powinno być pierwszym elementem terapii. Nawet niewielkie zmniejszenie masy ciała (5–10%) daje liczne korzyści metaboliczne u pacjentek z tą chorobą. Odpowiednia dieta, poza zmniejszeniem masy ciała, powinna wyrównywać także nieprawidłowości w obrębie gospodarki węglowodanowej i lipidowej.

Zalecenia żywieniowe dla kobiet z zespołem policystycznych jajników

Odżywiaj sie w sposób urozmaicony

Dbaj, aby w codziennym jadłospisie znalazły się wszystkie składniki odżywcze: białko, węglowodany i tłuszcze. Dieta powinna być tak skomponowana, by zawierała warzywa, owoce, nasiona roślin strączkowych, pełnoziarniste produkty zbożowe, ryby, chude gatunki mięs, produkty nabiałowe, orzechy i nasiona. Pamiętaj również, by jeść jak najmniej przetworzone produkty żywnościowe.

Zwiększ udział błonnika pokarmowego w diecie

Błonnik pokarmowy wprowadzaj do diety stopniowo, tak by dojść do 25–30 g błonnika na dzień. Jest on istotny w diecie kobiet z zespołem policystycznych jajników, gdyż reguluje gospodarkę węglowodanową. Błonnik pokarmowy ogranicza dostęp enzymów hydrolitycznych do cukrów w przewodzie pokarmowym. Zapobiega to gwałtownemu zwiększeniu stężenia glukozy we krwi. Pośrednio wpływa to także na normalizację wydzielania insuliny.

Źródłem błonnika pokarmowego są przede wszystkim:

  • warzywa: boćwina, bób, brukselka, fasolka szparagowa, groszek zielony, jarmuż, kukurydza, marchew, korzeń i nać pietruszki oraz seler,
  • nasiona roślin strączkowych: fasola, groch, soczewica i soja,
  • owoce: maliny, porzeczki czarne i czerwone, agrest, awokado, czarne jagody, gruszki, jabłka, kiwi,
  • pełnoziarniste produkty zbożowe: chleb pełnoziarnisty, pieczywo graham, niesłodzone płatki zbożowe, grube kasze, makarony razowe oraz ryż brązowy.

Ogranicz węglowodany proste i zastąp je węglowodanami o małym indeksie glikemicznym Węglowodany o małym indeksie glikemicznym łagodnie zwiększają stężenie glukozy i insuliny po posiłku. Dają uczucie sytości na dłuższy czas. Węglowodany o małym indeksie glikemicznym zwykle charakteryzują się większą zawartością błonnika pokarmowego.

Spożywaj pełnoziarniste produkty zbożowe, grube kasze (gryczana, jęczmienna, pęczak), niesłodzone płatki zbożowe (owsiane, żytnie, jęczmienne i orkiszowe), ryż brązowy oraz makaron razowy i makaron ugotowany al dente.

Ogranicz spożycie soli

Zamiast soli do sałatek używaj soku z cytryny, octu winnego, olei roślinnych oraz ziół i przypraw lub mieszanek przyprawowych niezawierających soli.

Ogranicz spożycie takich produktów, jak wędzone mięsa i ryby, solone orzechy, paluszki i chipsy oraz warzywa w puszkach.

Wybieraj zdrowe tłuszcze

Unikaj nadmiaru nasyconych kwasów tłuszczowych i włącz do diety oleje roślinne. Oleje tłoczone na zimno stosuj tylko na zimno, do sałatek. Aby zapobiec niekorzystnym zmianom zachodzącym w tego typu produktach, należy zwrócić uwagę na temperaturę przechowywania oraz dostęp powietrza i światła. Oleje najlepiej przechowywać w chłodnych, zaciemnionych miejscach oraz w nieprzezroczystych pojemnikach.

Włącz do diety naturalne źródła jednonienasyconych i wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, do których zalicza się: migdały, orzechy włoskie, orzechy laskowe, siemię lniane oraz nasiona słonecznika i pestki dyni. Staraj sie spożywać ryby dwa razy w tygodniu. Raz w tygodniu należy zjeść tłustą rybę morską będącą źródłem kwasów omega 3.

Zamiast smażenia korzystaj ze wszystkich technik kulinarnych, które nie wymagają nadmiaru tłuszczu: gotowania, grillowania, duszenia i pieczenia.

Do każdego posiłku staraj sie włączyć białko

Białka stabilizują stężenie glukozy we krwi. Dozwolone źródła białka to chude mięsa, ryby, nasiona roślin strączkowych, produkty nabiałowe, jaja oraz orzechy i nasiona.

Ważnym elementem leczenia zespołu policystycznych jajników jest także aktywność fizyczna. Należy o niej pamiętać, gdyż wiąże się z nią szereg korzyści:

  • redukcja tkanki tłuszczowej i pomoc w utrzymaniu zmniejszonej masy ciała,
  • obniżenie ciśnienia tętniczego,
  • zwiększenie stężenia frakcji HDL cholesterolu,
  • poprawa wrażliwość tkanek na insulinę,
  • zwiększenie beztłuszczowej masy ciała, która przyspiesza metabolizm,
  • zapobieganie osteoporozie.

W celu zapobiegania rozwojowi cukrzycy zaleca się co najmniej 150 minut umiarkowanej lub intensywnej aktywności fizycznej tygodniowo.

Piśmiennictwo:

Lydic M., Juturu V.: Dietary approaches and alternative therapies for polycystic ovary syndrome. Cur. Nutr. Food Science 2008; 4: 265–281
Hoeger K.M.: Obesity and lifestyle management in polycystic ovary syndrome. Clin. Obstet. Gynecol. 2007; 50: 277–294
19.11.2015

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Akcja „Polska to chory kraj”
    Jeśli każdego roku nowotwory są przyczyną śmierci ok. 100 tys. Polaków, a dostęp do leczenia raka jest na jednym z najniższych poziomów w Unii Europejskiej, jeśli średni czas oczekiwania na wizytę u endokrynologa wynosi 24 miesiące, a u kardiologa dziecięcego 12 miesięcy, jeśli na 1000 mieszkańców Polski przypada 2,4 lekarza, jeśli polskie szpitale są zadłużone na 14 mld złotych, to diagnoza musi brzmieć – Polska to chory kraj. Ale lekarze opracowali terapię. I apelują, aby rozpocząć ją jak najszybciej.
  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.