Humus – co to jest, jak go zrobić, wartości odżywcze

dr n. med. Dominika Wnęk, dietetyk

Humus to pasta z ciecierzycy ciesząca się dużą popularnością na całym świecie. Jest to produkt, który poza walorami smakowymi, dostarcza także cennych składników pokarmowych, takich jak: białko roślinne oraz błonnik pokarmowy.


Fot. Nataliya Vaitkevich/ pexels.com

Co to jest humus?

Humus to pasta przygotowana z rozdrobnionej ciecierzycy. Tak przygotowana ciecierzyca wymaga dodatku czosnku, pasty sezamowej (tahini), oliwy, soku z cytryny oraz soli. Jest to podstawowy skład, który może być modyfikowany zgodnie z upodobaniami smakowymi. W niektórych przepisach znajduje się także dodatek przypraw np. kminu rzymskiego. Humus może być także przygotowany z nasion bobu.

Potrawa ta wywodzi się z krajów Lewantu (czyli obecnej Syrii, Palestyny, Jordanii, Libanu oraz Izraela). Obecnie, z uwagi na duże zainteresowanie dietami roślinnymi (dieta wegańskawegetariańska) oraz korzyściami zdrowotnymi wynikającymi z ich stosowania, humus jest popularny na całym świecie.

Pastę tę można przygotować samodzielnie w domu, a w sprzedaży dostępne są także humusy z różnymi dodatkami. Najczęściej są to: ostra papryka, suszone pomidory oraz buraki.

Wartość odżywcza humusu

Humus to pasta o średniej kaloryczności, charakteryzuje się niskim indeksem glikemicznym. Humus jest dobrym źródłem białka roślinnego oraz błonnika pokarmowego. Dostarcza także korzystnych dla zdrowia jedno- i wielonienasyconych kwasów tłuszczowych.

Wśród składników mineralnych zwraca się uwagę na dużą zawartość potasu, magnezu, a także żelaza.

Tabela. Wartość odżywcza 100 g humusu
wartość energetyczna [kcal] 237
białko [g] 7,78
tłuszcz ogółem[g] 17,8
nasycone kwasy tłuszczowe [g] 2,56
jednonienasycone kwasy tłuszczowe [g] 5,34
wielonienasycone kwasy tłuszczowe [g] 8,81
węglowodany ogółem [g] 15
błonnik pokarmowy [g] 5,5
sód [mg] 426
potas [mg] 312
wapń [mg] 47
fosfor [mg] 181
żelazo [mg] 2,54
magnez [mg] 75
β-karoten [µg] 12
witamina D [µg] 0
witamina E [mg] 1,54
witamina B1 [mg] 0,16
witamina B2 [mg] 0,13
witamina B3 [mg] 1,02
witamina C [mg] 0
Źródło: https://fdc.nal.usda.gov/fdc-app.html#/food-details/174289/nutrients
Dane dotyczą hummusu kupionego w sklepie

Jak zrobić humus?

Humus można przygotować zarówno z suchych nasion ciecierzycy, jak i z ciecierzycy z puszki. Ta pierwsza wymaga wcześniejszego namaczania (najlepiej przez noc), a następnie gotowania do miękkości. Zaleca się, aby ciecierzycę gotować tak długo, aż ziarna z łatwością będzie można rozetrzeć w palcach. Zapewni nam to uzyskanie wyjątkowo kremowej i gładkiej pasty.

Następnie ugotowaną (lub z puszki) ciecierzycę rozdrabniamy w blenderze, dodajemy pastę sezamową, sól, czosnek, sok z cytryny oraz, jeśli chcemy, przyprawy. Aby humus miał gładką i kremową konsystencję, poza właściwym ugotowaniem nasion, liczy się także dodatek niewielkich ilości mocno schłodzonej wody podczas rozdrabniania.

Tak przygotowaną pastę serwuje się zazwyczaj w niewielkiej miseczce. Po wierzchu humus można polać oliwą oraz posypać ulubionymi przyprawami (np. ostrą papryką, papryka wędzoną, kminem rzymskim itd.)

Z czym jeść humus?

W tradycyjny sposób humus podaje się z płaskim, pszennym plackiem zwanym pita lub falafelem (smażone kulki z ciecierzycy bądź bobu z przyprawami). Można go także stosować jako pastę kanapkową do smarowania pieczywa.

Humus może także stanowić dodatek do warzyw krojonych w słupki (marchewki, pietruszki, papryki, kalarepy czy ogórka) lub do krakersów.

Czy humus jest zdrowy?

Wiele wyników badań wskazuje, że dieta oparta w znacznym stopniu na produktach pochodzenia roślinnego wpływa korzystnie na zdrowie. Jednym z takich produktów, poza podstawą, którą stanowią warzywa i owoce, są nasiona roślin strączkowych oraz potrawy z nich przygotowane. Stąd włączenie do diety humusu może pozwolić na urozmaicenie diety oraz, przy założeniu spożywania humusu jako pasty kanapkowej, na ograniczenie nadmiernych ilości wędlin w diecie.

Humus może być spożywany przez wszystkie grupy wiekowe. Jest to także produkt naturalnie niezawierający glutenu, dlatego może być spożywany przez osoby na diecie bezglutenowej.

dr n. med. Dominika Wnęk
Dietetyk, wieloletni pracownik Zakładu Biochemii Klinicznej UJ CM oraz aktywny uczestnik trzech ramowych programów Unii Europejskiej: Lipgene, NuGO oraz Bioclaims. Wielokrotny wykładowca w ramach kursów doskonalących dla dietetyków realizowanych przez Polskie Towarzystwo Dietetyki.
Zainteresowania badawcze skupiają się głównie na zagadnieniach dotyczących otyłości i wpływu składników diety na ekspresję genów i procesy komórkowe (nutrigenomika). Swoje doświadczenie w leczeniu otyłości zdobywała, pracując w Poradni Leczenia Zaburzeń Lipidowych i Otyłości, działającej przy Zakładzie Biochemii Klinicznej UJ CM oraz jako uczestniczka licznych kursów i konferencji organizowanych w kraju i za granicą.
Obecnie związana jest z wydawnictwem Medycyna Praktyczna, gdzie pełni funkcję redaktora w serwisie „Dieta i ruch”.

09.09.2024
Zobacz także
Wybrane treści dla Ciebie
Doradca Medyczny
  • Czy mój problem wymaga pilnej interwencji lekarskiej?
  • Czy i kiedy powinienem zgłosić się do lekarza?
  • Dokąd mam się udać?
+48

w dni powszednie od 8.00 do 18.00
Cena konsultacji 29 zł

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.
Poradnik świadomego pacjenta
  • Flebolog - czym się zajmuje, jakie choroby leczy?
    Flebolog to lekarz zajmujący się diagnostyką i leczeniem chorób żył. Zajmuje się m.in. żylakami, pajączkami naczyniowymi, zakrzepicą żył głębokich, obrzękami i przewlekłą niewydolnością żylną. Flebologia w Polsce nie jest osobną specjalizacją.
  • Ginekolog – czym się zajmuje, jakie choroby leczy
    Ginekolog to lekarz zajmujący się profilaktyką, diagnostyką i leczeniem chorób żeńskiego układu rozrodczego. Opiekuje się pacjentkami w każdym wieku – przeprowadza regularne badania kontrolne, pomaga w doborze metod antykoncepcji, diagnozuje przyczyny zaburzeń miesiączkowania oraz niepłodności, rozpoznaje i leczy choroby nowotworowe żeńskiego układu rozrodczego. Dba również o prawidłowy przebieg ciąży, porodu i połogu.