Pestki dyni charakteryzują się wysoką wartością odżywczą. Choć są kaloryczne, warto pomyśleć, jak je włączyć do jadłospisu. Ich duża kaloryczność wynika głównie z tego, że dostarczają znacznych ilości tłuszczu, a także białka.
Fot. Nataliya Vaitkevich/ pexels.com
Wartość odżywcza pestek dyni
Pestki dyni zalicza się do produktów wysokokalorycznych, wartość energetyczna 100 g pestek z dyni wynosi 556 kcal. Produkt ten jest także dobrym źródłem białka roślinnego oraz jedno-i wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. Pestki dyni są także bogatym źródłem błonnika pokarmowego.
| Tabela. Wartość odżywcza pestek dyni i wybranych orzechów | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| pestki dyni | orzechy laskowe | orzechy włoskie | orzechy arachidowe | pistacje | migdały | |
| wartość energetyczna [kcal] | 556 | 640 | 645 | 560 | 589 | 572 |
| białko [g] | 24,5 | 14,4 | 16 | 25,7 | 20,5 | 20 |
| tłuszcz [g] | 45,8 | 63 | 60,3 | 46,1 | 48,5 | 52 |
| SFA [g] | 8,67 | 4,51 | 6,56 | 6,1 | 6,05 | 4,74 |
| MUFA [g] | 15,5 | 48,8 | 9,40 | 22,91 | 32,51 | 33,65 |
| PUFA [g] | 20,90 | 6,56 | 41,16 | 14,58 | 7,24 | 10,90 |
| węglowodany ogółem [g] | 18 | 14,9 | 18 | 19,2 | 25 | 20,5 |
| sacharoza [g] | 1,1 | 3,7 | 2,2 | 6,2 | 5,7 | 4,2 |
| błonnik pokarmowy [g] | 5,3 | 8,9 | 6,5 | 7,3 | 6,1 | 12,9 |
| sód [mg] | 18 | 2 | 4 | 16 | 6 | 14 |
| potas [mg] | 810 | 616 | 474 | 720 | 1090 | 778 |
| wapń [mg] | 43 | 186 | 87 | 58 | 135 | 239 |
| fosfor [mg] | 1170 | 333 | 332 | 385 | 500 | 454 |
| żelazo [mg] | 15 | 3,4 | 1,8 | 3,2 | 6,7 | 3 |
| magnez [mg] | 540 | 140 | 99 | 180 | 158 | 269 |
| witamina A [µg] | 38 | 5 | 8 | 0 | 23 | 0 |
| β-karoten [µg] | 228 | 30 | 48 | 0 | 140 | 0 |
| witamina D [µg] | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| witamina E [mg] | 26 | 38,71 | 2,6 | 9,1 | 5,2 | 24 |
| witamina B1 [mg] | 0,21 | 0,3 | 0,39 | 0,66 | 0,82 | 0,21 |
| witamina B2 [mg] | 0,32 | 0,08 | 0,12 | 0,13 | 0,17 | 0,78 |
| witamina B3 [mg] | 1,7 | 1 | 1,19 | 14,2 | 1,1 | 3,4 |
| witamina C [mg] | 0 | 3 | 5,8 | 0 | 0 | 5,6 |
| Źródło: Kunachowicz H., Nadolna I., Iwanow K. i wsp.: Wartość odżywcza wybranych produktów spożywczych i typowych potraw. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003 | ||||||
Zobacz też: Dynia - wartość odżywcza i właściwości zdrowotne
Pestki dyni - źródło magnezu i żelaza niehemowego
Pestki dyni charakteryzują się dużą ilością składników mineralnych, które odgrywają ważną rolę w utrzymaniu prawidłowych funkcji organizmu. Pierwszym z tych składników jest magnez, który m.in. bierze udział w syntezie białek ustrojowych. Jest on zaangażowany także w przewodnictwo nerwowe i kurczliwość mięśni. Pojawiają się także badania wskazujące na ochronną role magnezu w kontekście zmniejszania ryzyka rozwoju cukrzycy typu 2 i nadciśnienia tętniczego.
Może Cię zainteresować:
- Skurcze łydek – przyczyny, jak sobie pomóc?
- Skurcze, kurcze i sztywność mięśni: przyczyny, objawy i leczenie
- Niedobór magnezu (hipomagnezemia) - objawy, przyczyny i leczenie
Pestki dyni stanowią także dobre źródło żelaza niehemowego (pochodzenia roślinnego), które charakteryzuje się wprawdzie niższą przyswajalnością niż żelazo hemowe (pochodzenia zwierzęcego), natomiast można ją zwiększyć poprzez jednoczesne spożycie produktów bogatych w witaminę C. W szpiku kostnym żelazo bierze udział w powstawaniu czerwonych krwinek. Ponadto jest ono zaangażowane w różnego rodzaju reakcje immunologiczne, powstawanie neuroprzekaźników, niektórych hormonów oraz syntezę DNA.
Może cię zainteresować:
- Żelazo w diecie wegetariańskiej i wegańskiej – praktyczne wskazówki
- Niedokrwistość z niedoboru żelaza - objawy, przyczyny i leczenie
- Dieta w niedokrwistości z niedoboru żelaza
Jakie są przeciwwskazania do jedzenia pestek dyni?
Pestek dyni nie powinny spożywać osoby z alergią na to warzywo. Kolejną grupą są osoby, którym czasowo wskazano przestrzeganie zasad diety ubogobłonnikowej (np. pacjenci bezpośrednio po zabiegu w obrębie przewodu pokarmowego). Pestki dyni są także niewskazane u osób, którym zalecono zmniejszenie spożycia potasu.
Pestki dyni – wykorzystanie kulinarne
Pestki dyni mogą stanowić zdrową przekąskę w ramach podwieczorku. Można nimi także posypywać różnego rodzaju sałatki oraz zupy o kremowej konsystencji (zob. Zupa dyniowa). Pestki dyni mogą być także jednym ze składników müsli oraz past warzywnych.
Pestki dyni sprawdzą się także do przygotowania pesto. Przygotowuje się je analogicznie jak pesto z bazylii, tylko zamiast orzechów piniowych dodaje się pestki dyni.
Aby dodać pestkom dyni chrupkości i smaku, można je przed spożyciem podprażyć na patelni (bez dodatku tłuszczu).
Zobacz również: Olej z pestek dyni – właściwości, przeciwwskazania, jak go stosować?
Czy pestki dyni mają właściwości przeciwpasożytnicze?
Jeżeli podejrzewa się u siebie chorobę pasożytniczą, należy się w pierwszej kolejności zgłosić do lekarza, w celu przeprowadzenia odpowiedniej diagnostyki i, jeśli będzie to konieczne, zastosowania odpowiedniego leczenia farmakologicznego. Podkreśla się, aby dokładnie przestrzegać zaleceń lekarza dotyczących dawki, częstości i sposobu przyjmowania leków.
Różne pasożyty mają różne cykle rozwojowe i przyjęcie leku w innym schemacie niż zaleci lekarz może powodować, że leczenie będzie nieskuteczne.
W Internecie można znaleźć liczne informacje na temat możliwości leczenia chorób pasożytniczych (postępowanie takie potocznie nazywa się odrobaczaniem) pestkami z dyni. Podkreśla się jednak, że obecnie nie ma badań klinicznych oceniających skuteczność i bezpieczeństwo takiego postępowania.
Czy pestki dyni można jeść codziennie?
Nie ma przeciwwskazań do codziennego spożycia pestek dyni. Warto jednak jeść je wymiennie z innymi nasionami (np. nasiona słonecznika) lub orzechami (m.in. orzechy laskowe, włoskie, pistacje, migdały), tak aby dieta była jak najbardziej urozmaicona. Spożycie różnorodnych orzechów, pestek i nasion w ilości 30 g dziennie (garść) stanowi element zdrowej, prawidłowo zbilansowanej diety. Najlepiej wybierać produkty, które nie zawierają dodatku cukru oraz soli.
Pestki dyni w pytaniach i odpowiedziach
Pestki dyni przed snem – czy warto?
Jakość snu zależy od wielu czynników, m.in. od higieny snu (odpowiednia ilość snu, regularne pory budzenia się i chodzenia spać), warunków środowiskowych (ilość światła, temperatura), diety i trybu życia (m.in. aktywności fizycznej) oraz czynników, na które nie mamy wpływu (wiek, stres, hormony, a także choroby).
Wśród czynników żywieniowych podkreśla się m.in. rolę takich składników pokarmowych, jak tryptofan oraz magnez i rzeczywiście pestki dyni są źródłem obu tych składników.
Tryptofan w pierwszej kolejności jest przekształcany w organizmie do 5-hydroksytryptofanu, a następnie do serotoniny (neuroprzekaźnika regulującego m.in nastrój oraz sen). Z kolei w dalszej kolejności serotonina jest przekształcana w melatoninę zwaną hormonem snu.
Magnez to pierwiastek który także jest zaangażowany w syntezę melatoniny. Ponadto działa on korzystnie na układ nerwowy (zmniejsza pobudzenie i pomaga w „wyciszeniu” organizmu).
Czy pestki dyni są dobre w ciąży?
Tak, pestki dyni stanowią wartościowy element diety kobiet w ciąży. Dostarczają one duże ilości białka i tłuszczów roślinnych, błonnika pokarmowego oraz cennych składników mineralnych, na które wzrasta zapotrzebowanie w trakcie ciąży. Są to żelazo i magnez.
Pestki dyni a cukrzyca – czy można je jeść?
Tak, osoby chorujące na cukrzycę mogą spożywać pestki dyni. Charakteryzują się one niskim indeksem glikemicznym oraz dużą ilością błonnika pokarmowego. Warto jednak dodać, że jest to produkt wysokokaloryczny, dlatego należy go spożywać w takiej ilości, która zapewni spożycie kalorii zgodne zapotrzebowaniem energetycznym organizmu.
