Czy powszechne badania populacyjne w kierunku kiły powinny powrócić?

Odpowiedź

lek. Monika Karlikowska-Skwarnik, prof. dr hab. n. med. Leszek Szenborn
Klinika Pediatrii i Chorób Infekcyjnych Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu

Programy badań populacyjnych nie tylko umożliwiają wstępną identyfikację choroby w stadium przedklinicznym (bezobjawowym) i wczesne rozpoczęcie leczenia, ale także informują o stanie zdrowia populacji, ułatwiając ocenę częstości występowania choroby. Mogą one obejmować całą populację lub grupy zwiększonego ryzyka.

W przypadku kiły duży problem stanowią ograniczone dane na temat rzeczywistej liczby zakażonych. Badania przesiewowe w kierunku kiły powinny obejmować odpowiednie grupy, głównie młodych dorosłych. Mikroskopowy test kłaczkowania (VDRL) jest na liście świadczeń gwarantowanych w warunkach POZ i może być elementem badań profilaktycznych, obok morfologii krwi i stężenia cholesterolu. Wydaje się, że optymalne postępowanie obejmuje edukację pacjentów, począwszy od okresu nastoletniego, w zakresie transmisji kiły i innych zakażeń przenoszonych drogą płciową (STI), którą powinni prowadzić lekarze POZ (np. w trakcie bilansów zdrowia lub wizyt szczepiennych), ocenę ryzyka STI i proponowanie badań serologicznych lub konsultacji (w razie potrzeby) w poradni dermatologiczno-wenerologicznej albo punkcie konsultacyjno-diagnostycznym. Ponieważ u większości kobiet objawy kiły pierwszorzędowej pozostają niewidoczne, a choroba wykrywana jest dużo później, czasem dopiero w ciąży, badania przesiewowe są kluczowe dla wczesnego rozpoczęcia leczenia.

Obecnie badaniami przesiewowymi w kierunku kiły objęte są:

• kobiety ciężarne – na pierwszej wizycie związanej z ciążą, a w razie wyniku ujemnego dodatkowo w drugiej połowie ciąży
• osoby zakażone wirusem zapalenia wątroby typu B (HBV) lub C (HCV) – na pierwszej wizycie związanej z rozpoznaniem
• pacjenci z kłykcinami kończystymi – na pierwszej wizycie związanej z rozpoznaniem
• osoby zakażone ludzkim wirusem niedoboru odporności (HIV) – co 3–6 miesięcy (wraz z oceną wiremii i liczby komórek CD4+),
• osoby zakażone Chlamydia, Mycoplasma, Ureaplasma lub Neisseria gonorrhoae – miesiąc od wizyty związanej z rozpoznaniem, a w razie wyniku ujemnego kolejne badanie po 6 tygodniach.