Jakie jest postępowanie w warunkach POZ u dziecka z niesztowicą?

16.01.2025

Odpowiedź

prof. dr hab. n. med. Leszek Szenborn
Klinika Pediatrii i Chorób Infekcyjnych Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu

Niesztowica jest ropnym zapaleniem skóry, znanym również pod nazwą ektyma. Chorobę zwykle wywołuje zakażenie paciorkowcem β‑hemolizującym grupy A(GABHS) i gronkowcem złocistym (S. aureus). Niesztowica może się rozwinąć w miejscu wcześniej uszkodzonym, na przykład przez owady lub świerzbowca. Charakterystycznym objawem są bolesne, pęcherzowo‑ropne zmiany skórne w postaci krostek, które przechodzą w owrzodzenia pokryte strupem. Początkowo zmiany mogą przypominać te występujące w liszajcu zakaźnym, jednak w niesztowicy zakażenie obejmuje również skórę właściwą. Zmiany skórne najczęściej lokalizują się w obrębie podudzi. Nierzadko towarzyszy im zapalenie naczyń chłonnych i powiększenie węzłów chłonnych.

Dziecko w dobrym stanie ogólnym, z pojedynczymi ogniskami niesztowicy o klasycznej etiologii (paciorkowce, gronkowce) można leczyć ambulatoryjnie. Lekiem pierwszego wyboru są penicyliny półsyntetyczne oporne na penicylinazę (kloksacylina: u dzieci z mc. >20 kg 250–500 mg co 6 h [stosować 1 h przed posiłkiem lub 2 h po posiłku]) i cefalosporyny I generacji (np. cefadroksyl: ≤12 lat [mc. ≤40 kg] 25–50 mg/kg mc./24 h w 1 dawce; >12 lat [mc. >40 kg] 1 g w 1 dawce lub w 2 dawkach podzielonych). U osób uczulonych na penicyliny należy zastosować klindamycynę lub makrolidy (klarytromycynę, erytromycynę), a u pacjentów z podejrzewanym lub potwierdzonym zakażeniem MRSA – kotrimoksazol lub klindamycynę. Chorych, u których nie opanowano zakażenia mimo odpowiedniej terapii przeciwdrobnoustrojowej lub którzy nie tolerują doustnych antybiotyków, należy skierować do szpitala. W przypadku rozległych zmian, etiologii innej niż klasyczna, nawrotu zmian mimo pierwotnie skutecznego leczenia oraz objawów wskazujących na uogólnienie się zakażenia wskazane jest rozszerzenie diagnostyki.

Piśmiennictwo:

1. Stevens D.L., Bisno A.L., Chambers H.F. i wsp.: Practice guidelines for the diagnosis and management of skin and soft‑tissue infections. Clin. Infect. Dis., 2005; 41 (10): 1373–1406
2. Stevens D.L., Bisno A.L., Chambers H.F. i wsp.: Practice guidelines for the diagnosis and management of skin and soft tissue infections: 2014 update by the Infectious Diseases Society of America. Clin. Infect. Dis., 2014; 59 (2): e10–52
3. Żukowska A., Hryniewicz W. (red.): Rekomendacje diagnostyki, terapii i profilaktyki antybiotykowej zakażeń w szpitalu – 2020. Materiał przeznaczony dla komitetów terapeutycznych i zespołów ds. antybiotykoterapii. Warszawa, Narodowy Instytut Leków, 2020
4. Liu C., Bayer A., Cosgrove S.E. i wsp.: Clinical practice guidelines by the infectious diseases society of america for the treatment of methicillin‑resistant Staphylococcus aureus infections in adults and children: executive summary. Clin. Infect. Dis., 2011; 52 (3): 285–292
Zobacz także
Wybrane treści dla pacjenta
Konferencje MP
  • Najnowsze zalecenia PTLO 2026
    20 czerwca, Rzeszów, Toruń, Zielona Góra
    • najnowsze zalecenia w leczeniu otyłości
    • wczesne rozpoznanie kluczem do sukcesu
    • precyzyjne określanie celów i skuteczność
    • indywidualny wybór najlepszej strategii leczenia
    • medyczna terapia żywieniowa
  • Jesień Pediatryczna 2026
    Kraków, 25–26 września
    • najnowsze wytyczne, algorytmy diagnostyczno-terapeutyczne, debaty
    • warsztaty (ćwiczenia na fantomach): m.in. resuscytacja, nakłucie lędźwiowe, otoskopia, USG płuc
    • aż 30 istotnych problemów pediatrycznych z rozwiązaniami
    • 6 sesji tematycznych, różnorodność zagadnień i form prezentacji
    • doświadczeni eksperci, doceniani wykładowcy
  • Seksuologia 2026
    Konferencja Naukowo-Szkoleniowa Polskiego Towarzystwa Seksuologicznego Warszawa, 4–5 grudnia
  • Neonatologia 2026
    Obejrzyj wykłady
    • antybiotykoterapia w neonatologii
    • toksykologia prenatalna – implikacje kliniczne
    • wstrząs, hipotensja, PDA – decyzje hemodynamiczne
    • wsparcie oddechowe noworodka
    • bezdech i sinica

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Placówki

Szukasz poradni, oddziału lub SOR w swoim województwie? Chętnie pomożemy. Skorzystaj z naszej wyszukiwarki placówek.

Doradca medyczny

Twój pacjent ma wątpliwości, kiedy powinien zgłosić się do lekarza? Potrzebuje adresu przychodni, szpitala, apteki? Poinformuj go o Doradcy Medycznym Medycyny Praktycznej