Odpowiedź
prof. dr hab. n. med. Leszek Szenborn
Klinika Pediatrii i Chorób Infekcyjnych Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu
Niesztowica jest ropnym zapaleniem skóry, znanym również pod nazwą ektyma. Chorobę zwykle wywołuje zakażenie paciorkowcem β‑hemolizującym grupy A(GABHS) i gronkowcem złocistym (S. aureus). Niesztowica może się rozwinąć w miejscu wcześniej uszkodzonym, na przykład przez owady lub świerzbowca. Charakterystycznym objawem są bolesne, pęcherzowo‑ropne zmiany skórne w postaci krostek, które przechodzą w owrzodzenia pokryte strupem. Początkowo zmiany mogą przypominać te występujące w liszajcu zakaźnym, jednak w niesztowicy zakażenie obejmuje również skórę właściwą. Zmiany skórne najczęściej lokalizują się w obrębie podudzi. Nierzadko towarzyszy im zapalenie naczyń chłonnych i powiększenie węzłów chłonnych.
Dziecko w dobrym stanie ogólnym, z pojedynczymi ogniskami niesztowicy o klasycznej etiologii (paciorkowce, gronkowce) można leczyć ambulatoryjnie. Lekiem pierwszego wyboru są penicyliny półsyntetyczne oporne na penicylinazę (kloksacylina: u dzieci z mc. >20 kg 250–500 mg co 6 h [stosować 1 h przed posiłkiem lub 2 h po posiłku]) i cefalosporyny I generacji (np. cefadroksyl: ≤12 lat [mc. ≤40 kg] 25–50 mg/kg mc./24 h w 1 dawce; >12 lat [mc. >40 kg] 1 g w 1 dawce lub w 2 dawkach podzielonych). U osób uczulonych na penicyliny należy zastosować klindamycynę lub makrolidy (klarytromycynę, erytromycynę), a u pacjentów z podejrzewanym lub potwierdzonym zakażeniem MRSA – kotrimoksazol lub klindamycynę. Chorych, u których nie opanowano zakażenia mimo odpowiedniej terapii przeciwdrobnoustrojowej lub którzy nie tolerują doustnych antybiotyków, należy skierować do szpitala. W przypadku rozległych zmian, etiologii innej niż klasyczna, nawrotu zmian mimo pierwotnie skutecznego leczenia oraz objawów wskazujących na uogólnienie się zakażenia wskazane jest rozszerzenie diagnostyki.
Piśmiennictwo:
1. Stevens D.L., Bisno A.L., Chambers H.F. i wsp.: Practice guidelines for the diagnosis and management of skin and soft‑tissue infections. Clin. Infect. Dis., 2005; 41 (10): 1373–14062. Stevens D.L., Bisno A.L., Chambers H.F. i wsp.: Practice guidelines for the diagnosis and management of skin and soft tissue infections: 2014 update by the Infectious Diseases Society of America. Clin. Infect. Dis., 2014; 59 (2): e10–52
3. Żukowska A., Hryniewicz W. (red.): Rekomendacje diagnostyki, terapii i profilaktyki antybiotykowej zakażeń w szpitalu – 2020. Materiał przeznaczony dla komitetów terapeutycznych i zespołów ds. antybiotykoterapii. Warszawa, Narodowy Instytut Leków, 2020
4. Liu C., Bayer A., Cosgrove S.E. i wsp.: Clinical practice guidelines by the infectious diseases society of america for the treatment of methicillin‑resistant Staphylococcus aureus infections in adults and children: executive summary. Clin. Infect. Dis., 2011; 52 (3): 285–292