Odpowiedź
prof. dr hab. n. med. Leszek Szenborn
Klinika Pediatrii i Chorób Infekcyjnych Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu
Cellulitis jest bakteryjnym zakażeniem obejmującym skórę właściwą i tkankę podskórną. Wrotami zakażenia zwykle jest miejsce przerwania ciągłości skóry w wyniku urazu, skaleczenia, zabiegu chirurgicznego, ukąszenia lub otarcia naskórka. Najczęstszym czynnikiem etiologicznym niepowikłanego cellulitis u dzieci jest zakażenie paciorkowcem β‑hemolizującym grupy A (GABHS). Rzadszymi czynnikami etiologicznymi są: inne paciorkowce β‑hemolizujące (grupy B, C lub G), S. aureus, Haemophilus influenzae i Streptococcus pneumoniae.
Zapalenie tkanki podskórnej cechuje się miejscową bolesnością oraz szybko rozprzestrzeniającym się obrzękiem, zaczerwienieniem i nadmiernym uciepleniem, którym czasami towarzyszy zapalenie naczyń chłonnych i okolicznych węzłów chłonnych. Powierzchnia skóry może przypominać skórkę pomarańczową, ponieważ powierzchowny obrzęk otacza mieszki włosowe, powodując wgłębienia w skórze. Na zmienionej zapalnie skórze mogą się pojawiać pęcherze wypełnione przezroczystym płynem i wybroczyny; jeśli są one rozległe i wiążą się z toksycznością ogólnoustrojową, należy rozważyć głębsze zakażenie, takie jak martwicze zapalenie powięzi.
W przypadku rozpoznania choroby jako powikłania ospy wietrznej istnieje ryzyko licznych ognisk zakażenia.
W diagnostyce różnicowej zapalenia tkanki podskórnej należy uwzględnić różę, w przebiegu której stan zapalny obejmuje górną warstwę skóry właściwej i powierzchowne naczynia limfatyczne. W tym przypadku widoczna jest wyraźna granica między skórą zmienioną i zdrową.
Zapaleniu tkanki podskórnej często towarzyszy bakteriemia i istnieje ryzyko rozwoju wstrząsu septycznego, dlatego dziecko z objawami ogólnymi zakażenia (gorączka, zmiana zachowania) zawsze należy skierować do szpitala na antybiotykoterapię dożylną.
Leczenie ambulatoryjne można rozważyć u starszych dzieci, których opiekunowie są świadomi zagrożeń mimo zastosowania leczenia i dobrze współpracują w procesie terapii. Jeśli skłaniamy się bardziej w kierunku rozpoznania róży niż cellulitis, to leczenie ambulatoryjne jest uzasadnione.
Piśmiennictwo:
1. Stevens D.L., Bisno A.L., Chambers H.F. i wsp.: Practice guidelines for the diagnosis and management of skin and soft‑tissue infections. Clin. Infect. Dis., 2005; 41 (10): 1373–14062. Żukowska A., Hryniewicz W. (red.): Rekomendacje diagnostyki, terapii i profilaktyki antybiotykowej zakażeń w szpitalu – 2020. Materiał przeznaczony dla komitetów terapeutycznych i zespołów ds. antybiotykoterapii. Warszawa, Narodowy Instytut Leków, 2020
3. American Academy of Pediatrics: Varicella‑zoster infections. (W): Pickering L.K. (red.): Red book: 2015 report of the Committee on Infectious Diseases. 30th ed. Elk Grove Village, IL, American Academy of Pediatrics, 2015
