Odpowiedź
dr hab. n. med. Patryk Lipiński
Klinika Pediatrii, Żywienia i Chorób Metabolicznych Instytutu „Pomnika-Centrum Zdrowia Dziecka” w Warszawie
Pirol to organiczny związek chemiczny z grupy heterocyklicznych związków aromatycznych. Jego nazwa pochodzi od greckiego słowa oznaczającego ognistą czerwień. Po raz pierwszy został zidentyfikowany w 1932 roku, kiedy igły sosnowe zanurzone w kwasie chlorowodorowym zmieniły kolor na czerwony przy ekspozycji na substancje zawierające pirole.
Grupa pirolowa stanowi podstawową jednostkę wielu związków makrocyklicznych, zwłaszcza porfiryn (4 pierścienie pirolowe połączone mostkami metinowymi) i koryn. Układy porfirynowe występują w hemoproteinach (hemoglobina), a układy korynowe w kobalaminach (wit. B12).
W 1958 roku w moczu chorych na schizofrenię wykryto substancję rzekomo identyfikowaną jako „kryptopirol”, a następnie hydroksyhemopirolinon (HPL). „Czynnik fioletoworóżowy” to inna nazwa stosowany dla pirolu i kryptopirolu w celu odzwierciedlenia fioletowego kompleksu, który tworzy się w moczu.
Jak dotąd w bazie Online Mendelian Inheritance in Man (OMIM) kryptopirolurii nie powiązano z fenotypem żadnej choroby uwarunkowanej genetycznie. Jednak w publikacjach paramedycznych znajduje się szereg doniesień o korelacji współwystępowania kryptopirolurii i zaburzeń psychicznych (m.in. schizofrenia, depresja, autyzm). Należy podkreślić, że nie spełniają one podstawowych kryteriów wiarygodności badań naukowych w medycynie.
W 2021 roku Warren i wsp. dokonali przeglądu systematycznego (zgodnie z protokołem PRISMA) badań dotyczących kryptopirolurii. Spośród zidentyfikowanych 73 publikacji tylko w 3 stwierdzono statystycznie istotnie większe stężenie HPL u dorosłych z zaburzeniami psychicznymi, w porównaniu z grupą kontrolną. Co więcej, nie przeprowadzono żadnych badań z randomizacją i placebo w grupie kontrolnej dotyczących leczenia kryptopirolurii cynkiem i witaminą B6 w dużej dawce.
Podsumowując, kryptopiroluria (zwiększone wydalanie piroli w moczu) stanowi parametr biochemiczny identyfikowany w moczu. Dotychczas nie opublikowano wiarygodnych danych naukowych mogących powiązać kryptopirolurię z konkretną jednostką chorobową, jednak pewne obserwacje sugerują, że kryptopiroluria może być biomarkerem stresu oksydacyjnego.
Piśmiennictwo:
1. McGinnis W.R., Audhya T., Walsh W.J. i wsp.: Discerning the Mauve factor. Part 2. Altern. Ther. Health Med., 2008; 14: 56–622. Lambert B., Semmler A., Beer C., Voisey J.: Pyrroles as a potential biomarker for oxidative stress disorders. Int. J. Mol. Sci., 2023; 24: 2712
3. https://omim.org (dostęp: 16.12.2023)
4. Warren B., Sarris J., Mulder R.T., Rucklidge J.J.: Pyroluria: fact or fiction? J. Altern. Complement. Med., 2021; 27: 407–415
