Medycyna Rodzinna
Praktyka kliniczna
Czwórka – tajemnicza liczba w diabetologii – część II

Czwórka – tajemnicza liczba w diabetologii – część II

29.12.2025

dr n. med. Ireneusz Szymczyk
Kierownik Zakładu Medycyny Rodzinnej, Katedra Pediatrii i Medycyny Rodzinnej
Wydział Nauk Medycznych w Katowicach, Śląski Uniwersytet Medyczny

Wybrane treści dla pacjenta

Zmiany w układzie ruchu związane z cukrzycą Zaburzenia w układzie ruchu w przebiegu cukrzycy zależą od typu cukrzycy, czasu trwania choroby, średniego stężenia glukozy we krwi oraz rodzaju stosowanego leczenia. Ponadto stanowią wypadkową innych procesów patologicznych, często występujących z cukrzycą, takich jak zaburzenia gospodarki lipidowej, wapniowo-fosforanowej, otyłość i nadciśnienie tętnicze.
Cukrzyca – typy cukrzycy, badania i sposoby leczenia Cukrzyca to choroba metaboliczna, która charakteryzuje się zwiększonym stężeniem glukozy we krwi (hiperglikemią). Wynika to z defektu wydzielania lub działania insuliny. Przewlekła hiperglikemia w cukrzycy powoduje uszkodzenie, zaburzenie czynności i niewydolność różnych narządów, szczególnie oczu, nerek, nerwów, serca i naczyń krwionośnych. Cukrzyca może wystąpić w każdym wieku i zawsze wymaga leczenia.
Cukrzyca ciążowa – rozpoznanie, normy, skutki, poród, leczenie Cukrzyca ciążowa występuje u 3–5% kobiet ciężarnych. Nie każda wykryta w ciąży cukrzyca jest cukrzycą ciążową, może to być także cukrzyca typu 1 lub 2 i wówczas wymaga leczenia przewlekłego. Leczenie polega przede wszystkim na przestrzeganiu diety oraz odpowiedniej aktywności fizycznej, a jeśli to nie przynosi odpowiednich rezultatów, stosowaniu insuliny. Przy odpowiednim leczeniu kobieta z cukrzycą ciążową może urodzić zdrowe dziecko
Cukrzyca typu 1 o podłożu autoimmunologicznym Jest to postać cukrzycy najczęściej występująca u dzieci i młodzieży, chociaż może się ujawniać także później. Ta późno ujawniająca się postać określana jest mianem cukrzycy typu LADA (latent autoimmune diabetes in adults; powoli rozwijająca się autoimmunologiczna cukrzyca dorosłych).
Dieta cukrzycowa Dieta jest bardzo istotnym elementem terapii cukrzycy. Warunkuje ona utrzymanie właściwego stężenia glukozy i tłuszczów (lipidów) we krwi oraz optymalne wartości ciśnienia tętniczego. Dobrze dobrana dieta zmniejsza ryzyko wystąpienia powikłań cukrzycy, jak również redukuje ryzyko chorób naczyniowych. Właściwy model żywienia odgrywa także ważną rolę w prewencji i leczeniu przewlekłych powikłań cukrzycy (mikroangiopatii, retinopatii i nefropatii cukrzycowej).
Kwasica mleczanowa - objawy i zalecenia dla osób przyjmujących metforminę Kwasica mleczanowa to zaburzenie metaboliczne, w wyniku którego dochodzi do nadmiernej produkcji mleczanów w organizmie. Kwasica mleczanowa jest stanem zagrożenia życia i wymaga natychmiastowego leczenia w szpitalu. Może występować u chorych na cukrzycę, z którą współwystępują inne ciężkie choroby, takie jak sepsa, wstrząs, niewydolność serca, niewydolność oddechowa bądź u chorych na cukrzycę, którzy zatruli się alkoholem. Kwasica mleczanowa może wystąpić u osób przyjmujących metforminę bez zachowania przeciwwskazań.
Cukrzyca u kobiet w ciąży Ciąża u kobiety chorującej na cukrzycę wymaga specjalnego podejścia zarówno ze strony personelu medycznego, jak i samej pacjentki. Nieprawidłowo leczona cukrzyca jest przyczyną różnorodnych powikłań ciążowych i okołoporodowych – zarówno u ciężarnych, jak i noworodków.
Stopa cukrzycowa Stopa cukrzycowa należy do przewlekłych powikłań cukrzycy. Występuje zarówno u chorych na cukrzycę typu 1, jak i typu 2. Jest to owrzodzenie (płytkie albo głębokie przerwanie ciągłości skóry) zlokalizowane zwykle na części podeszwowej lub grzbietowej stopy.
Leczenie cukrzycy typu 1 Ostatnio w prasie codziennej pojawia się wiele doniesień sugerujących, że już w bardzo niedługim czasie można się spodziewać możliwości wyleczenia cukrzycy typu 1. Trzeba więc przy tej okazji powiedzieć, że cukrzyca typu 1 obecnie jest chorobą nieuleczalną i na zmianę tej sytuacji trzeba jeszcze poczekać.
Niedocukrzenie (hipoglikemia) Hipoglikemia (inaczej niedocukrzenie lub potocznie „spadek cukru”) to zmniejszone stężenie glukozy we krwi. Jak rozpoznać objawy hipoglikemii? Co robić, kiedy wystąpi hipoglikemia?

Konferencje MP

Jesień Pediatryczna 2026
Kraków, 25–26 września
- najnowsze wytyczne, algorytmy diagnostyczno-terapeutyczne, debaty
- warsztaty (ćwiczenia na fantomach): m.in. resuscytacja, nakłucie lędźwiowe, otoskopia, USG płuc
- aż 30 istotnych problemów pediatrycznych z rozwiązaniami
- 6 sesji tematycznych, różnorodność zagadnień i form prezentacji
- doświadczeni eksperci, doceniani wykładowcy
Rodzinna 2026
XII Ogólnopolska Konferencja Medycyny Rodzinnej Kraków, 27–28 listopada
Interna 2026
Obejrzyj wykłady
- zapalenie mięśnia sercowego – aktualne wytyczne ESC
- zapalenie błony śluzowej żołądka
- przewlekła choroba nerek – osiąganie remisji
- Treat-to-target (T2T) w chorobach reumatycznych
- hiperaldosteronizm pierwotny
Medycyna sportowa 2026
Obejrzyj wykłady
- fizjologia wysiłku i bioenergetyki mięśni
- NSLPZ oraz GKS w sporcie wyczynowym i aktywności fizycznej
- sport osób z niepełnosprawnościami narządu ruchu, wzroku oraz słuchu
- zawiłości legislacyjne w międzynarodowej oraz krajowej medycynie sportowej
- ortopedia, traumatologia i rehabilitacja w medycynie sportowej

Nie przegap

Wideo

W jaki sposób zmniejszać intensywność leczenia przeciwcukrzycowego po osiągnięciu wyrównania metabolicznego?

prof. dr hab. n. med. Krzysztof Strojek
konsultant krajowy ds. diabetologii
Oddział Chorób Wewnętrznych i Diabetologii, Śląskie Centrum Chorób Serca w Zabrzu

Nowości w leczeniu bólu przewlekłego

dr n. med. Magdalena Kocot-Kępska
Prezes Polskiego Towarzystwa Badania Bólu
Członek Executive Board, European Pain Federation EFIC
Zakład Badania i Leczenia Bólu UJ CM, Kraków

Ciągłe monitorowanie glikemii u osób starszych

dr med. Janina Kokoszka-Paszkot, spec. diabetologii i geriatrii
Oddział Internistyczno-Geriatryczny, Szpital Specjalistyczny im. H. Klimontowicza, Gorlice

Czy można choremu przeszczepić narząd więcej niż raz?

prof. Krzysztof Mucha, nefrolog, internista, transplantolog
Klinika Transplantologii, Immunologii, Nefrologii i Chorób Wewnętrznych
Warszawski Uniwersytet Medyczny

Opieka nad pacjentem po przeszczepieniu

prof. Krzysztof Mucha, nefrolog, internista, transplantolog
Klinika Transplantologii, Immunologii, Nefrologii i Chorób Wewnętrznych
Warszawski Uniwersytet Medyczny

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.