Medycyna Rodzinna
Wytyczne
Poprawa wykrywalności nieczerniakowych nowotworów skóry

Poprawa wykrywalności nieczerniakowych nowotworów skóry

20.04.2016

Improving detection of non-melanoma skin cancer

Nina Natafji, Michael J. Tidman

The Practitioner, 2015; 259 (1784): 23–27

Wybrane treści dla pacjenta

Nowotwory złośliwe skóry (raki skóry) Raki skóry (nowotwory złośliwe skóry) są dość częstymi nowotworami, mogą występować w każdym wieku. Najczęściej występuje rak podstawnokomórkowy skóry, który lokalizuje się głównie na twarzy i ma postać powoli rosnącego perełkowatego guzka. Bardzo rzadko daje przerzuty odlegle, ale może się rozrastać i niszczyć okoliczne tkanki, dlatego ważne jest jak najszybsze usunięcie go. Większość raków skóry leczy się przede wszystkim operacyjnie.
Stany przedrakowe skóry Stan przednowotworowy (przedrakowy) to zmiana skórna, na której podłożu statystycznie częściej, niż w przypadku innych chorób, może rozwinąć się nowotwór skóry. Stany przednowotworowe dzielą się na właściwe stany przednowotworowe oraz stany potencjalnie sprzyjające rozwojowi nowotworów.
Złośliwe guzy powiek Guzy powiek to nowotwory skóry, które mogą mieć charakter zarówno łagodny, jak i złośliwy. Na złośliwy charakter guza skóry może wskazywać jego owrzodzenie, zwłaszcza gdy towarzyszy mu krwawienie, powstawanie krost, wydobywanie się wydzieliny z guza, jego nieregularne zabarwienie, uniesienie brzegów przypominające wyglądem masę perłową, obecność drobnych naczyń w obrębie guza, uszkodzenie przez guz brzegu powieki czy utrata rzęs w okolicy guza.
Badanie dermatoskopowe Niewątpliwie największą rolę w diagnostyce i wczesnym wykrywaniu nowotworów skóry odgrywa dermoskopia (dermatoskopia).
Rak podstawnokomórkowy skóry Rak podstawnokomórkowy rośnie przede wszystkim na odkrytych częściach ciała (głowa, szyja), ale może się rozwinąć na dowolnym obszarze ciała.
Rak podstawnokomórkowy powiek Rak podstawnokomórkowy skóry to złośliwy nowotwór wywodzący się z komórek warstwy podstawnej naskórka. Do jego rozwoju predysponuje: jasna karnacja skóry, niebieskie oczy, rude lub blond włosy, starszy lub średni wiek oraz pochodzenie z Wysp Brytyjskich, Irlandii lub Skandynawii. Jednym z najważniejszych czynników ryzyka rozwoju raka podstawnokomórkowego jest długotrwałe narażenie na działanie promieniowania UV (zwłaszcza promieniowania słonecznego) w pierwszych dwóch dekadach życia.
Czerniak Czerniak jest nowotworem złośliwym, który wywodzi się z komórek barwnikowych. Może występować w skórze, ale także innych lokalizacjach, np. na błonach śluzowych lub w gałce ocznej. Im szybciej zostanie postawiona diagnoza i rozpoczęte leczenie, tym szanse na wyleczenie są większe.
Rogowiak kolczystokomórkowy skóry Rogowiak ma postać kopulastego guza, który swoją barwą nie odróżnia się od ubarwienia otaczającej go skóry lub przybiera nieco perłowy kolor. W części środkowej zauważyć można kraterowate wgłębienie, które wypełnione jest masami rogowymi.
Znamiona barwnikowe Nadmierna ekspozycja na słońce jest jednym z czynników sprzyjających zezłośliwieniu znamienia barwnikowego. W celu obniżenia ryzyka rozwoju czerniaka należy stosować odpowiednią ochronę przeciwsłoneczną.
Rak z komórek Merkla Rak z komórek Merkla najczęściej zlokalizowany jest na obszarach skóry narażonych na ekspozycję słońca. W 50% przypadków dotyczy regionu głowy i szyi oraz w 40% występuje na kończynach. Zwykle objawia się on jako czerwony guzek o gładkiej powierzchni z licznymi teleangiektazjami.

Konferencje MP

Jesień Pediatryczna 2026
Kraków, 25–26 września
- najnowsze wytyczne, algorytmy diagnostyczno-terapeutyczne, debaty
- warsztaty (ćwiczenia na fantomach): m.in. resuscytacja, nakłucie lędźwiowe, otoskopia, USG płuc
- aż 30 istotnych problemów pediatrycznych z rozwiązaniami
- 6 sesji tematycznych, różnorodność zagadnień i form prezentacji
- doświadczeni eksperci, doceniani wykładowcy
Rodzinna 2026
Kraków, 27–28 listopada
- współczesne wyzwania medycyny rodzinnej w praktyce
- diagnostyka i decyzje terapeutyczne w podstawowej opiece zdrowotnej
- choroby przewlekłe w POZ – aktualne standardy postępowania
Medycyna sportowa 2026
Obejrzyj wykłady
- fizjologia wysiłku i bioenergetyki mięśni
- NSLPZ oraz GKS w sporcie wyczynowym i aktywności fizycznej
- sport osób z niepełnosprawnościami narządu ruchu, wzroku oraz słuchu
- zawiłości legislacyjne w międzynarodowej oraz krajowej medycynie sportowej
- ortopedia, traumatologia i rehabilitacja w medycynie sportowej

Nie przegap

Wideo

W jaki sposób zmniejszać intensywność leczenia przeciwcukrzycowego po osiągnięciu wyrównania metabolicznego?

prof. dr hab. n. med. Krzysztof Strojek
konsultant krajowy ds. diabetologii
Oddział Chorób Wewnętrznych i Diabetologii, Śląskie Centrum Chorób Serca w Zabrzu

Nowości w leczeniu bólu przewlekłego

dr n. med. Magdalena Kocot-Kępska
Prezes Polskiego Towarzystwa Badania Bólu
Członek Executive Board, European Pain Federation EFIC
Zakład Badania i Leczenia Bólu UJ CM, Kraków

Ciągłe monitorowanie glikemii u osób starszych

dr med. Janina Kokoszka-Paszkot, spec. diabetologii i geriatrii
Oddział Internistyczno-Geriatryczny, Szpital Specjalistyczny im. H. Klimontowicza, Gorlice

Czy można choremu przeszczepić narząd więcej niż raz?

prof. Krzysztof Mucha, nefrolog, internista, transplantolog
Klinika Transplantologii, Immunologii, Nefrologii i Chorób Wewnętrznych
Warszawski Uniwersytet Medyczny

Opieka nad pacjentem po przeszczepieniu

prof. Krzysztof Mucha, nefrolog, internista, transplantolog
Klinika Transplantologii, Immunologii, Nefrologii i Chorób Wewnętrznych
Warszawski Uniwersytet Medyczny

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.