Kiedy należy rozważyć podanie statyn dziecku z idiopatycznym zespołem nerczycowym, u którego po ustąpieniu obrzęków utrzymuje się nieprawidłowy lipidogram?

Odpowiedź

dr hab. n. med. Monika Miklaszewska
Klinika Nefrologii Dziecięcej i Nadciśnienia Tętniczego Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie

Hiperlipidemia, której nasilenie zależy od wielkości proteinurii i hipoalbuminemii, towarzyszy większości epizodów idiopatycznego zespołu nerczycowego (IZN). Zaburzenia te są także związane z wiekiem, stanem odżywienia, dietą oraz stosowaniem glikokortykosteroidów (GKS), środków moczopędnych i leków blokujących receptory β. U niektórych dzieci z IZN obserwuje się zwiększone stężenie cholesterolu całkowitego, triglicerydów, lipoprotein o małej gęstości i lipoprotein o bardzo małej gęstości również po uzyskaniu remisji. W takiej sytuacji pacjentowi należy zlecić odpowiednią dietę, choć w niektórych przypadkach takie postępowanie może być niewystarczające.

Inhibitory reduktazy 3-hydroksy-3-metylo-glutarylo-koenzymu A (statyny) są bardzo skuteczne w zmniejszaniu stężenia cholesterolu w surowicy krwi przy względnie niewielkiej liczbie działań niepożądanych.

Nie ustalono optymalnego postępowania w hiperlipidemii związanej z zespołem nerczycowym (ZN) u dzieci. Dopuszcza się stosowanie statyn w przypadku znacznego nasilenia zaburzeń lipidowych oraz ich utrzymywania się przez wiele miesięcy w okresie remisji. Niektórzy eksperci zalecają włączenie statyn, jeżeli stężenie cholesterolu LDL na czczo stale wynosi >160 mg/dl (4,1 mmol/l) lub >130 mg/dl (3,4 mmol/l) u dzieci z dodatkowymi czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowymi. Statyny należy także zastosować u dziecka ze steroidoopornym zespołem nerczycowym (SRNS), u którego stale utrzymuje się białkomocz (wcześniej oznaczając stężenie hormonów tarczycy).

Należy pamiętać, że preparaty statyn, które są metabolizowane przez cytochrom CYP3A4, mogą wchodzić w interakcję z cyklosporyną A. W takich sytuacjach nasila się działanie statyny, co może skutkować działaniami niepożądanymi, takimi jak uszkodzenie mięśni. Dlatego w czasie skojarzonej terapii tymi lekami należy okresowo monitorować aktywność kinazy fosfokreatynowej (CPK) we krwi.