Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Co to jest oś jelita–mózg i jaką rolę odgrywa w niej gluten?

29.12.2017
Dr Alessio Fasano
Wywiad został zarejstrowany 10 czerwca 2017 r. podczas konferencji "Przepuszczalne jelita - problem interdyscyplinarny" zorganizowanej przez ALAB Laboratoria

Co to jest oś jelita–mózg i jaką rolę odgrywa w niej gluten?

Alessio Fasano: To jeden z najbardziej fascynujących aspektów chorób związanych z glutenem. Fakt, że te dwa narządy komunikują się ze sobą, był znany od dawna. Sądzono jednak, że jest to przede wszystkim komunikacja jednokierunkowa, czyli że mózg komunikuje się z jelitami. Każdy przecież wie, że u osób zdenerwowanych lub w stresie mogą wystąpić objawy ze strony przewodu pokarmowego. Okazało się jednak, że w rzeczywistości wspomniana komunikacja jest dwukierunkowa, czyli jelita mogą oddziaływać na mózg. Czasami dzieje się tak bezpośrednio – przez włókna nerwowe – czasami połowicznie – za pośrednictwem hormonów. W innych sytuacjach pośrednio przez cząsteczki, takie jak gluten, lub przez odpowiedź układu immunologicznego indukowaną przez te cząsteczki, czyli przez odpowiedź układu odpornościowego na gluten, czy też, oczywiście, za pośrednictwem mikrobiomu, który produkuje szereg metabolitów.

U chorych na celiakię lub nieceliakalną nadwrażliwość na gluten występują objawy obejmujące także układ nerwowy – jest to dobrze znane zjawisko kliniczne. Wiadomo, że u tych osób mogą wystąpić przewlekłe bóle głowy, zaburzenia pamięci krótkotrwałej, lęk, depresja itd. To wiemy. Trudniejsze jest przyjęcie ogólnej zasady, że u wszystkich osób z lękiem, depresją lub zaburzeniami pamięci krótkotrwałej występują nieprawidłowości i zaburzenia związane z glutenem. To wymaga wiary. Tu bowiem może być miejsce dla potencjalnie ważnej interwencji, a nie wolno uogólniać zjawiska stwierdzanego w małej podgrupie osób. Prawdopodobnie najlepsze przykłady to autyzm i schizofrenia. W przypadku tych dwóch jednostek chorobowych rośnie liczba danych naukowych świadczących o tym, że gluten może odgrywać rolę w ich patofizjologii. Dotyczy to jednak bardzo szczególnej podgrupy osób. Oczekiwanie, że można wyleczyć wszystkich chorych na schizofrenię, stosując dietę bezglutenową, jest przyczyną zamieszania. Związany z tym sceptycyzm prawdopodobnie uniemożliwia uzyskanie korzyści w małej podgrupie osób, u których zastosowanie diety bezglutenowej mogłoby być skuteczne.

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.