Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Rozpoznawanie zakażenia H. pylori

01.08.2014
prof. dr hab. n. med. Witold Bartnik,1 dr hab. n. med. Danuta Celińska-Cedro,2 prof. dr hab. n. med. Jan Dzieniszewski,3 prof. dr hab. n. med. Wiktor Łaszewicz,4 prof. dr hab. n. med. Tomasz Mach,5 dr n. med. Krzysztof Przytulski,1 prof. dr hab. n. med. Barbara Skrzydło-Radomańska6

1 Klinika Gastroenterologii, Hepatologii i Onkologii Klinicznej, Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego w Warszawie
2 Klinika Gastroenterologii, Hepatologii i Zaburzeń Odżywiania, Instytut „Pomnik – Centrum Zdrowia Dziecka” w Warszawie
3 Klinika Chorób Metabolicznych i Gastroenterologii, Instytut Żywności i Żywienia w Warszawie
4 Katedra Pielęgniarstwa, Wydział Medyczny, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski
5 Klinika Gastroenterologii i Hepatologii, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum w Krakowie
6 Katedra i Klinika Gastroenterologii, Uniwersytet Medyczny w Lublinie

Badanie służące rozpoznaniu zakażenia H. pylori zaleca się wykonać tylko w przypadku planowanego leczenia. Metody diagnostyczne dzielą się na inwazyjne i nieinwazyjne (tab. 2). Wybór metody zależy od aktualnej sytuacji klinicznej chorego i potrzeby wykonania badania endoskopowego górnego odcinka przewodu pokarmowego. U chorego ze wskazaniem do badania endoskopowego metodami z wyboru są test ureazowy i badanie histologiczne bioptatów błony śluzowej.

Tabela 2. Metody diagnostyczne w rozpoznawaniu zakażenia Helicobacter pylori
Nazwa testu Czułość Swoistość Zalety Uwagi
testy nieinwazyjne
test serologiczny z przeciwciałami IgG >80% 50% – IgG
90% – IgG i IgA
tani i szybki test, przydatny w badaniach przesiewowych dodanie testu z IgA zwiększa swoistość; nieprzydatny do potwierdzania aktualnego zakażenia i eradykacji; przeciwciała obecne po upływie 6–12 mies. od eradykacji
test oddechowy z mocznikiem znakowanym 13C lub 14C 90–95% 90–98% rozpoznaje aktualne zakażenie i ocenia eradykację; bezpieczny z nieradioaktywnym 13C drogi; w teście z 14C niewielka dawka promieniowania; na 14 dni przed testem wstrzymać leczenie IPP, a antybiotyki i bizmut na 6 tyg.a
badanie antygenów H. pylori w stolcu ok. 90% ok. 90% tani i szybki test do rozpoznawania aktualnego zakażenia i oceny eradykacji optymalny test ELISA z przeciwciałami monoklonalnymi; na 14 dni przed testem wstrzymać leczenie IPP
testy inwazyjne (wymagają wykonania gastroskopii)
test ureazowy (CLO-test) ok. 95% ok. 95% tani i szybki test (wynik do 15 min) wynik może być fałszywie ujemny w czynnym/niedawnym krwawieniu; na 14 dni przed testem wstrzymać leczenie IPP
badanie histologiczne ok. 50% ok. 100% ocenia zmiany w błonie śluzowej badanie drogie i czasochłonne; identyfikuje wszystkie bakterie spiralne; na 14 dni przed testem wstrzymać leczenie IPP
hodowla bakteryjna ok. 50% ok. 100% użyteczna w razie nieskutecznej eradykacji; ocenia wrażliwość H. pylori na antybiotyki badanie drogie i czasochłonne; trudne warunki hodowli; na 14 dni przed testem wstrzymać leczenie IPP
a Zalecenie wstrzymania leczenia antybiotykami i solami bizmutu odnosi się do wszystkich badań z wyjątkiem testu serologicznego.

W sytuacji klinicznej, gdy badanie diagnostyczne powinno być przeprowadzone szybko, a chory ma przeciwwskazania do endoskopii lub nie wyraża na nią zgody, najlepszą metodą jest test oddechowy lub badanie kału na obecność antygenu H. pylori. Dostępne w Polsce testy serologiczne zalecane są jako badania przesiewowe oraz u chorych leczonych przewlekle IPP, antagonistą receptora histaminowego H2 (H2-blokery) lub antybiotykiem, gdy nie można przerwać leczenia mającego wpływ na wynik testu. Natomiast w przypadku pozostałych metod diagnostycznych należy wstrzymać leczenie IPP na 2 tygodnie przed planowanym badaniem. U chorych z małym prawdopodobieństwem zakażenia zaleca się wykonanie testu oddechowego lub oznaczenia antygenu H. pylori w kale; badania te cechują się większą wartością predykcyjną wyniku dodatniego niż testy serologiczne.

Metody inwazyjne wymagają pobrania wycinków z błony śluzowej żołądka podczas gastroskopii. Wycinki mogą być badane szybkim testem ureazowym, metodą histopatologiczną lub za pomocą hodowli. Bakterie nie są rozmieszczone równomiernie w błonie śluzowej żołądka. Prawie zawsze występują w okolicy przedodźwiernikowej, skąd powinny być pobierane wycinki. W części podwpustowej, dnie lub trzonie żołądka mogą być one obecne u chorych przewlekle przyjmujących IPP. Liczba bakterii zmniejsza się wraz z pojawieniem się i progresją stanów przedrakowych w żołądku.

Metody inwazyjne

Szybki test ureazowy jest oparty na reakcji barwnej wywołanej powstawaniem amoniaku z mocznika pod wpływem ureazy produkowanej przez bakterie. Wycinek z żołądka umieszcza się w temperaturze pokojowej na płytce testu i wynik w postaci zmiany zabarwienia wskaźnika pH odczytuje się po około 15 minutach (różni producenci podają czas odczytu od 5 do 60 min). Czułość i swoistość tej metody wynoszą 95%. Wyniki fałszywie ujemne występują u chorych z czynnym lub niedawno przebytym krwawieniem z górnego odcinka przewodu pokarmowego, u osób leczonych IPP, H2-blokerem, antybiotykami lub preparatem bizmutu. Wyniki fałszywie dodatnie są rzadkością i mogą być wywołane zakażeniem innymi bakteriami, np. Klebsiella lub Proteus.

strona 1 z 2

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.