Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Rozpoznawanie zakażenia H. pylori - strona 2

01.08.2014
prof. dr hab. n. med. Witold Bartnik,1 dr hab. n. med. Danuta Celińska-Cedro,2 prof. dr hab. n. med. Jan Dzieniszewski,3 prof. dr hab. n. med. Wiktor Łaszewicz,4 prof. dr hab. n. med. Tomasz Mach,5 dr n. med. Krzysztof Przytulski,1 prof. dr hab. n. med. Barbara Skrzydło-Radomańska6

Badanie histologiczne wycinka błony śluzowej żołądka jest często stosowaną metodą diagnostyczną. Preparat jest barwiony hematoksyliną i eozyną oraz dodatkowo metodą Giemsy lub metodą Genta. Nie wszystkie obecne w żołądku bakterie są H. pylori, stąd w opisach powinno się używać określeń „bakterie spiralne” lub „bakterie podobne do H. pylori”. Dokładniejsze, wykrywające nawet małe liczby bakterii, jest barwienie immunohistochemiczne lub srebrzenie metodą Warthina i Starry’ego. Badanie histologiczne umożliwia także ocenę zmian w błonie śluzowej żołądka.

Hodowla H. pylori wymaga odpowiednich warunków laboratoryjnych (środowiska mikroaerofilnego, 10% CO2, 95% wilgotności, swoistych podłoży i mediów hodowlanych) i jest wykonywana w wyspecjalizowanych pracowniach mikrobiologicznych. Podłożem transportowym dla wycinków jest agar czekoladowy, który umożliwia przetrwanie większości bakterii do 3 dni. Zaletą hodowli jest możliwość oceny wrażliwości szczepów H. pylori na antybiotyki, jaka występuje w danym regionie. Wskazaniem do tego badania jest co najmniej dwukrotna nieudana terapia oraz uczulenie na antybiotyk zalecany w schemacie eradykacyjnym.5 Czułość metody wynosi 50% (w połowie przypadków nie uzyskuje się wzrostu pomimo obecności bakterii w badanym wycinku), a swoistość – 100%.

Metody nieinwazyjne

Test oddechowy (urea breath test – UBT; mocznikowy test oddechowy) jest najlepszym, niewymagającym endoskopii, testem potwierdzającym czynne zakażenie H. pylori. Uznawany jest za złoty standard diagnostyczny. W teście tym pacjent połyka odpowiednią dawkę mocznika znakowanego izotopem 13C lub rzadziej radioizotopem 14C, który w żołądku rozkładany jest przez ureazę bakteryjną do amoniaku i dwutlenku węgla. Ilość znakowanego dwutlenku węgla w wydychanym powietrzu (pomiar po upływie 15–30 min) koreluje z obecnością H. pylori w żołądku. Test odznacza się dużą czułością (90–95%) i swoistością (90–98%). Jest on przydatny w ocenie skuteczności eradykacji po upływie 4 tygodni od zakończenia terapii.

Test wykrywający antygeny H. pylori w stolcu (stool antigen test – SAT) z użyciem przeciwciał monoklonalnych zaleca się w celu rozpoznania aktywnej infekcji i oceny skuteczności leczenia eradykacyjnego. Dostępne są dwa typy testów: ELISA i szybki test immunochromatograficzny. Czułość i swoistość testu ELISA sięga 90%. Drugi z tych testów ma mniejszą czułość.

Test serologiczny służy do wykrywania w surowicy przeciwciał klasy IgG przeciwko H. pylori. Wyniki mogą być fałszywie ujemne i powinny być zweryfikowane oznaczaniem przeciwciał w klasie IgA. Badanie w obu klasach immunoglobulin zwiększa wartość diagnostyczną testu. Na wyniki testu serologicznego nie ma wpływu leczenie IPP, H2-blokerem lub antybiotykami. Test ten nie jest miarodajny u chorych po przebytym zakażeniu i nie można go stosować w celu potwierdzenia wyleczenia. Czułość i swoistość badań serologicznych wynosi 88–95%. Test może być stosowany w badaniach przesiewowych, gdy inne metody są niedostępne lub badanie endoskopowe jest przeciwwskazane. Dodatni wynik wskazuje tylko na istnienie przeciwciał przeciwko H. pylori w klasie IgG lub IgA, które mogą się utrzymywać w surowicy przez 6–12 miesięcy po eradykacji. Z tego powodu testy te nie są wykorzystywane do oceny skuteczności eradykacji. Inne testy, polegające na oznaczaniu pepsynogenów I i II w surowicy, mogą być pomocne w wykrywaniu stanów przednowotworowych.5

Badanie metodą reakcji łańcuchowej polimerazy (PCR) polega na namnażaniu swoistego dla bakterii fragmentu DNA, kodującego toksyny cagA i vacA. Zazwyczaj badana jest próbka kału, rzadziej ślina. Czułość testu w kale sięga 50–60% i jest niższa przy badaniu śliny. Zaletą PCR jest bardzo duża swoistość, jednak ze względu na koszt i trudną dostępność metoda ta nie jest zalecana.

Piśmiennictwo:

5. Malfertheiner P., Megraud F., O’Morain C.A. i wsp.: Management of Helicobacter pylori infection – the Maastricht IV/Florence Consensus Report. Gut, 2012; 61: 646–664

Czytaj dalej: Leczenie zakażenia Helicobacter pylori

Wytyczne PTG dotyczące diagnostyki i leczenia zakażenia Helicobacter pylori – spis treści

strona 2 z 2

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.