Tematem 3. zagadki ultrasonograficznej jest przypadek niebędącej w ciąży pacjentki, która z powodu pobolewania podbrzusza zgłosiła się na badanie kontrolne 50 dni po poronieniu, jakie nastąpiło po obumarciu zarodka w 14. tygodniu ciąży. Materiał po poronieniu oceniono pod kątem genetycznym i wykazano trisomię chromosomu 21 u płodu. W przezpochwowym badaniu ultrasonograficznym (USG) uzyskano obrazy przedstawione na zamieszczonych poniżej rycinach.
Z uwagi na obraz uzyskany w USG oznaczono stężenie podjednostki β ludzkiej gonadotropiny kosmówkowej w surowicy, które wynosiło 12 mIU/ml.
Następnie zdecydowano o konieczności przeprowadzenia kontrolnego USG po 8 tygodniach. Kobieta pojawiła się w ustalonym terminie – nie zgłaszała już niepokojących objawów klinicznych. Podczas tego badania uzyskano obrazy przedstawione na rycinach 5 i 6.
Uwaga: ważnym materiałem uzupełniającym do omawianego przypadku są obrazy ruchome uzyskane podczas obydwu wizyt pacjentki
Pytanie. Obraz ultrasonograficzny uzyskany podczas pierwszej wizyty pacjentki i jego zmiana po 8 tygodniach stanowią konsekwencję:
Poprzednia zagadka dotyczyła malformacji tętniczożylnej w obrębie myometrium, określanej również mianem przetoki naczyniowej mięśnia macicy. Jest to stosunkowo rzadka jednostka chorobowa, występująca u około 4,5% kobiet z niewyjaśnionym krwawieniem z dróg rodnych1. Zmianom naczyniowym towarzyszą często niecharakterystyczne pobolewania podbrzusza.
Choć opisano przypadki wrodzonych malformacji tętniczożylnych mięśnia macicy, zmiany takie rozwijają się najczęściej w konsekwencji zabiegów przeprowadzonych w obrębie macicy, takich jak wyłyżeczkowanie jamy, cięcie cesarskie czy miomektomia. Mogą być także skutkiem przebytych stanów zapalnych czy urazów miednicy mniejszej.
Jatrogenne malformacje tętniczożylne, spowodowane wyłyżeczkowaniem jamy macicy często są stanem przejściowym i w dużej części przypadków ustępują samoistnie. Jeśli w badaniach kontrolnych utrzymuje się obraz malformacji tętniczo‑żylnych, a pacjentka zgłasza uporczywe objawy bólowe, należy rozważyć podjęcie leczenia. Największą skuteczność w leczeniu omawianych nieprawidłowości wykazuje embolizacja tętnic macicznych2
.