Zagadki ultrasonograficzne - Wrodzona wada serca płodu wykryta w 30. tygodniu ciąży (2/2021)

Tematem kolejnej zagadki ultrasonograficznej jest przypadek wady wrodzonej serca płodu wykrytej w 30. tygodniu ciąży.

Poniżej przedstawiamy podstawowe projekcje ultrasonograficzne, które pozwalają ustalić rozpoznanie. Projekcje zostały zapisane podczas ruchu głowicą w kierunku dogłowowym, począwszy od górnego piętra jamy brzusznej, a skończywszy na projekcji trójnaczyniowej z tchawicą. Korzystając z podanego linku, mogą Państwo obejrzeć dodatkowo materiał wideo prezentujący pełną sekwencję tych obrazów w cyklu pracy serca, uzupełniony obrazem uzyskanym z użyciem kolorowego doplera.

Diagnostyka ultrasonograficzna przypomina czasem pracę detektywa. Aby postawić właściwą diagnozę, należy prawidłowo zinterpretować struktury anatomiczne przedstawione na poszczególnych projekcjach. Prosimy o określenie tych struktur, a następnie ustalenie odpowiedniego rozpoznania.




Ryc. 1. Projekcja na górne piętro jamy brzusznej, na wysokości żołądka położonego po stronie lewej.

Pytanie 1. Cyfrą 1 oznaczono:








Ryc. 2. Projekcja czterojamowa serca.

Pytanie 2. Cyfrą 2 oznaczono:








Ryc. 3. Projekcja pięciojamowa serca.

Pytanie 3. Cyfrą 3 oznaczono:








Ryc. 4. Projekcja na drogę odpływu z lewej komory serca.

Pytanie 4. Cyfrą 4 oznaczono:








Ryc. 5. Projekcja na drogę odpływu z prawej komory serca.

Pytanie 5. Cyfrą 5 oznaczono:








Ryc. 6. Projekcja trójnaczyniowa z tchawicą.

Pytanie 6. Cyfrą 6 oznaczono:








Ryc. 7. Projekcja trójnaczyniowa z tchawicą mapowana kolorowym doplerem.

Pytanie 7. Cyfrą 7 oznaczono:







Pytanie 8. Jakie jest właściwe rozpoznanie?






Prawidłowe odpowiedzi na pytania z numeru 2/2021:
1–C, 2–C, 3–A, 4–B, 5–C, 6–D, 7–A, 8–D

Wyjaśnienie zagadki 14

Przedmiotem 14. zagadki był przypadek wykrytego u płodu zespołu Fallota – najczęściej występującej siniczej wady serca, stanowiącej około 10% wszystkich wrodzonych wad serca. Zespół ten obejmuje duży, nierestrykcyjny, okołobłoniasty ubytek odpływowy w przegrodzie międzykomorowej oraz przemieszczenie na prawo aorty z jej korzeniem położonym nad tym ubytkiem, a także zwężenie pnia płucnego typu zaburzeń rozwoju stożka. Charakter tego ostatniego ma najistotniejsze znaczenie w kontekście określania stopnia wady i leczenia chirurgicznego.

Istotne zwężenie pnia płucnego w prenatalnym badaniu ultrasonograficznym objawia się dysproporcją wielkości pni tętniczych w projekcji trójnaczyniowej oraz wyraźną dysproporcją pomiędzy łukiem aorty i przewodem tętniczym w projekcji trójnaczyniowej z tchawicą. W najpoważniejszych, przewodozależnych postaciach wady, wymagających podania prostaglandyn u noworodka, może występować skrajne zwężenie pnia płucnego lub nawet jego atrezja.

Wnikliwa analiza opisywanego przypadku pozwoli na szybkie zrozumienie odmienności anatomicznych między sercem płodu obciążonym zespołem Fallota a sercem prawidłowym. Należy pamiętać, że ocena w kierunku tej anomalii stanowi bardzo istotny element badania prenatalnego, ponieważ zespół Fallota rozpoznawany jest jedynie w około 30% przypadków. Tę niedostateczną wykrywalność wady tłumaczy się prawidłowym obrazem w projekcji czterojamowej, a także dużą różnorodnością jej postaci anatomicznych.

Piśmiennictwo


1. Escribano D., Herraiz I., Granados M.A. i wsp.: Tetralogy of Fallot: prediction of outcome in the mid‑second trimester of pregnancy. Prenat. Diagn., 2011; 31:1126–1133
Konferencje MP
  • Ginekologia i Położnictwo 2026
    XXIII Krajowa Konferencja Szkoleniowa Kraków, 20–21 listopada
  • Seksuologia 2026
    Konferencja Naukowo-Szkoleniowa Polskiego Towarzystwa Seksuologicznego Warszawa, 4–5 grudnia
  • Wiosna onkologiczna 2026
    Obejrzyj wykłady
    • interdyscyplinarne strategie onkologiczne
    • nowoczesna radioterapia (protono-, brachy-) w praktyce klinicznej
    • precyzyjne leczenie w kontekście jakości życia chorych
    • równowaga między skutecznością a toksycznością leczenia
    • aktualne tematy w onkologii – miscellanea