Jakie mogą być przyczyny izolowanego zwiększenia stężenia folitropiny u dziecka z łagodnym powiększeniem gruczołów piersiowych?

29.04.2025
Jakie mogą być przyczyny izolowanego zwiększenia stężenia folitropiny u dziecka z łagodnym powiększeniem gruczołów piersiowych?

Odpowiedź

prof. dr hab. n. med. Ewa Małecka-Tendera
Katedra i Klinika Pediatrii i Endokrynologii Dziecięcej z Pododdziałem Zaburzeń Rozwoju Płci Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach

Do okresu dojrzewania fizjologicznie u dziewczynek stężenie folitropiny (FSH) dominuje nad stężeniem lutropiny (LH). Za rozpoczęcie procesu dojrzewania odpowiedzialne jest przede wszystkim zwiększające się stężenie LH aż do wartości przekraczających wartość stężenia FSH. LH aktywuje enzymy uczestniczące w procesie steroidogenezy, dzięki czemu wytwarzane są steroidy płciowe. Rola FSH u dojrzałej kobiety polega na stymulacji proliferacji komórek warstwy ziarnistej pęcherzyków pierwotnych. Natomiast u małej dziewczynki niewielkie zwiększenie jej stężenia może być związane z obecnością pęcherzyków pierwotnych w niedojrzałych, przedpokwitaniowych jajnikach. Zjawisko to, choć dość często opisywane u dziewczynek z thelarche, nie zostało do końca wyjaśnione. Wiadomo jedynie, że nie jest ono niepokojącym objawem sugerującym przedwczesne dojrzewanie.

Piśmiennictwo:

1. Ljubicic M.L., Madsen A., Upners E.N. i wsp.: Longitudinal evaluation of breast tissue in healthy infants: Prevalence and relation to reproductive hormones and growth factors. Front. Endocrinol. (Lausanne), 2022; 13: 1 048 660
2. Farello G., Altieri C., Cutini M. i wsp.: Review of the literature on current changes in the timing of pubertal development and the incomplete forms of early puberty. Front. Pediatr., 2019; 7: 147
3. Leung A.K.C., Lam J.M., Hon K.L.: Premature thelarche: an updated review. Curr. Pediatr. Rev., 2024; 20 (4): 500–509
Wybrane treści dla pacjenta
Konferencje MP
  • Jesień Pediatryczna 2026
    XXV Krajowa Konferencja Szkoleniowa Kraków, 25–26 września
  • Seksuologia 2026
    Konferencja Naukowo-Szkoleniowa Polskiego Towarzystwa Seksuologicznego Warszawa, 4–5 grudnia
  • Wiosenne Spotkania Pediatryczne 2026
    Obejrzyj wykłady
    • pediatryczne wyzwania w praktyce
    • algorytmy postępowania
    • zrób to sam – sesja warsztatowa
    • omdlenie – od objawu do rozpoznania
    • ostry dyżur – stany nagłe w pediatrii
  • Neonatologia 2026
    Obejrzyj wykłady
    • antybiotykoterapia w neonatologii
    • toksykologia prenatalna – implikacje kliniczne
    • wstrząs, hipotensja, PDA – decyzje hemodynamiczne
    • wsparcie oddechowe noworodka
    • bezdech i sinica

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Placówki

Szukasz poradni, oddziału lub SOR w swoim województwie? Chętnie pomożemy. Skorzystaj z naszej wyszukiwarki placówek.

Doradca medyczny

Twój pacjent ma wątpliwości, kiedy powinien zgłosić się do lekarza? Potrzebuje adresu przychodni, szpitala, apteki? Poinformuj go o Doradcy Medycznym Medycyny Praktycznej