Program szczepień ochronnych na rok 2016 – istotne zmiany!

28.10.2015

Na podstawie: Załącznik do komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 16 października 2015 r. w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na rok 2016. Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia, poz. 63 (19 października 2015 r.).

W dniu 19 października 2015 roku opublikowano Program Szczepień Ochronnych (PSO) na rok 2016. W nowym PSO wprowadzono istotne zmiany dotyczące szczepień przeciwko poliomyelitis oraz krztuścowi. Dodano również alternatywny schemat realizacji szczepień z użyciem wysoce skojarzonej szczepionki 5-składnikowej (DTaP-IPV-Hib). Jednak ponownie nie uwzględniono szczepień wszystkich niemowląt przeciwko pneumokokom ani powszechnych szczepień preparatami z bezkomórkowym komponentem krztuśca.

Zmiany w porównaniu z PSO 2015

Część I.A i I.B. Szczepienia obowiązkowe

1. Szczepienie przeciwko WZW typu B

  • Dodano zapis o możliwości podania drugiej dawki szczepienia podstawowego w 7.–8. tż. jednocześnie z pierwszą dawką szczepionki DTaP-IPV-Hib
  • Wśród osób objętych szczepieniem obowiązkowym, narażonych w sposób szczególny na zakażenie wymieniono osoby w fazie zaawansowanej choroby nerek z filtracją kłębuszkową poniżej 30 ml/min oraz osoby dializowanych
  • W uwagach do szczepienia dodano, aby u osób w fazie zaawansowanej choroby nerek z filtracją kłębuszkową poniżej 30 ml/min oraz u osób dializowanych dawki przypominające podawać według wskazań producenta szczepionki oraz zaleceń lekarza, jeśli stężenie przeciwciał anty-HBs jest poniżej poziomu ochronnego (10 j.m./l). Zalecono ocenę stężenia przeciwciał przeciwciał co 6–12 miesięcy.

2. Szczepienie przeciwko poliomyelitis
W 6. roku życia szczepionką atenuowaną OPV poliwalentną (1, 2, 3 typ wirusa) należy szczepić do wyczerpania zapasów szczepionki, lecz nie dłużej niż do 31 marca 2016 roku. Od 1 kwietnia 2016 roku należy szczepić wyłącznie szczepionką inaktywowaną IPV poliwalentną (zawierającą antygeny 1, 2, 3 typu wirusa).

3. Szczepienie przypominające przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi
Wprowadzono dawkę przypominającą szczepienia przeciwko krztuścowi w 14. roku życia szczepionką przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi ze zmniejszoną dawką toksoidu błonicy i bezkomórkowych komponentów krztuśca (dTap).

4. Szczepienie przeciwko ospie wietrznej
Wyszczególniono populacje objęte szczepieniem obowiązkowym:

  • dzieci do ukończenia 12. roku życia przebywające w:
    a) zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych,
    b) zakładach opiekuńczo-leczniczych,
    c) rodzinnych domach dziecka,
    d) domach dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży,
    e) domach pomocy społecznej,
    f) placówkach opiekuńczo-wychowawczych,
    g) regionalnych placówkach opiekuńczo-terapeutycznych,
    h) interwencyjnych ośrodkach preadopcyjnych.
  • dzieci przebywające w żłobkach lub klubach dziecięcych.

5. Wprowadzono alternatywny schemat szczepienia przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, polio i inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus Influenzae typu b (Hib) realizowany szczepionką DTaP-IPV-Hib.

  • Cztery dawki szczepienia podstawowego (w 7–8. tż, 3.–4. mż., 5.–6. mż., 16.–18. mż.) przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi, polio i inwazyjnemu zakażeniu Hib można zrealizować szczepionką DTaP-IPV-Hib – według wskazań producenta szczepionki.
  • Wskazano, aby w przypadku orzeczenia przeciwwskazania do szczepienia przeciwko krztuścowi zastosować szczepionkę błoniczo-tężcową (DT) – według wskazań producenta szczepionki – jednocześnie ze szczepionkami przeciwko polio (IPV) i inwazyjnemu zakażeniu Hib podanych w oddzielnych iniekcjach – według wskazań producenta szczepionki.

Część II Szczepienia zalecane

1. Szczepienie przeciwko WZW typu B
Zamiast „pacjentom dializowanym” szczepienie zalecono „pacjentom z niewydolnością nerek”.

2. Szczepienie przeciwko grypie
Wśród populacji, którym w pierwszej kolejności zaleca się szczepienie ze wskazań epidemiologicznych, wymieniono funkcjonariuszy publicznych, w szczególności: policja, wojsko, straż graniczna, straż pożarna.

3. Szczepienie przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi

  • Zalecono, aby szczepienie wykonywać szczepionką dTap lub dTap-IPV
  • Uzupełniono populacje objęte zaleceniem szczepień:
    a) dzieci, które nie otrzymały dawki przypominającej szczepionki DTaP w 6. roku życia
    b) młodzież w wieku 14 i 19 lat zamiast dawki przypominającej szczepionki błoniczo, tężcowej (Td).
  • Uzupełniono populacje objęte zaleceniem szczepień ze wskazań epidemiologicznych:
    a) zamiast „osobom zatrudnionym na oddziałach neonatologicznych i pediatrycznych” szczepienie zalecono „personelowi medycznemu mającemu kontakt z noworodkami i niemowlętami”
    b) kobietom planującym ciążę lub w ciąży (po 28. tygodniu ciąży)
    c) osobom z otoczenia noworodków i niemowląt do 12 miesiąca życia

4. Szczepienie przeciwko poliomyelitis

  • Zalecono, aby w zależności od sytuacji epidemiologicznej szczepienie wykonywać szczepionką inaktywowaną IPV poliwalentną (zawierającą antygeny 1, 2, 3 typu wirusa)

Część III Informacje uzupełniające

1. Szczepienie przeciwko odrze, śwince i różyczce

  • Dawkę przypominającą szczepienia w 10. roku życia zamiast „całej populacji dzieci w ww. roczniku” zalecono „dziewczętom i chłopcom”.
  • Zmieniono zapis „Wykonane w 7. rż. szczepienie preparatem monowalentnym przeciw odrze na nie jest przeciwwskazaniem do zaszczepienia preparatem skojarzonym przeciw odrze, śwince i różyczce w 10. rż.” na „wcześniejsze szczepienie szczepionką przeciw odrze nie jest przeciwwskazaniem do zaszczepienia trójwalentną skojarzoną szczepionką przeciw odrze, śwince i różyczce w 10. rż.”
  • Zmieniono zapis dotyczący uzupełniania brakującej dawki szczepienia u dzieci po 10. roku życia, które nie otrzymały dwóch dawek szczepionki – usunięto zapis „dotyczy dzieci urodzonych po 31 grudnia 1996 roku”

2. Szczepienie przeciwko poliomyelitis

  • Usunięto zapis „Zgodnie z zaleceniami Polskiego Komitetu Certyfikacji Eradykacji Poliomyelitis, w celu wyeliminowania zachorowań towarzyszących szczepieniom, wprowadzono dla wszystkich niemowląt szczepienie przeciw ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis) szczepionką inaktywowaną (IPV).”
  • Zalecono, aby w 6. roku życia szczepienie wykonywać szczepionką inaktywowaną IPV poliwalentną (1, 2, 3 typ wirusa).
  • Dodano zapis, że zgodnie ze strategią Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) wskazane jest jednoczasowe zaprzestanie stosowania atenuowanego szczepu wirusa polio typu 2 do przeprowadzania szczepień.
  • Wskazano, że po dniu 31 marca 2016 r. nie wolno stosować szczepionki przeciw poliomyelitis zawierającej żywe atenuowane szczepy wirusa polio 1, 2, 3 typ wirusa (OPV), a od dnia 1 kwietnia 2016 roku należy szczepić wyłącznie szczepionką inaktywowaną IPV poliwalentną (1,2,3 typ wirusa).
  • Dodano zapis, że alternatywnie w przypadku dostępności szczepionki skojarzonej do szczepienia podstawowego można stosować szczepionki skojarzone DTaP-IPV-Hib.

3. Szczepienie przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi

  • Podanie brakującej dawki szczepienia przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi zamiast dzieciom „po ukończeniu 7. rż.” zalecono dzieciom „które ukończyły 6. rż.”
  • Dodano zapis, że alternatywnie w przypadku dostępności szczepionki skojarzonej do szczepienia podstawowego można stosować szczepionki skojarzone DTaP-IPV-Hib.

4. Szczepienie przeciwko inwazyjnemu zakażeniu Hib
Dodano zapis, że alternatywnie w przypadku dostępności szczepionki skojarzonej do szczepienia podstawowego można stosować szczepionki skojarzone DTaP-IPV-Hib.

5. Szczepienie dzieci urodzonych przedwcześnie
Wykonanie szczepienia zalecono zamiast „kilka dni przed ich wypisaniem z oddziału noworodkowego” na „w trakcie hospitalizacji”.

Konferencje MP
  • Jesień Pediatryczna 2026
    Kraków, 25–26 września
    • najnowsze wytyczne, algorytmy diagnostyczno-terapeutyczne, debaty
    • warsztaty (ćwiczenia na fantomach): m.in. resuscytacja, nakłucie lędźwiowe, otoskopia, USG płuc
    • aż 30 istotnych problemów pediatrycznych z rozwiązaniami
    • 6 sesji tematycznych, różnorodność zagadnień i form prezentacji
    • doświadczeni eksperci, doceniani wykładowcy
  • Neonatologia 2026
    Obejrzyj wykłady
    • antybiotykoterapia w neonatologii
    • toksykologia prenatalna – implikacje kliniczne
    • wstrząs, hipotensja, PDA – decyzje hemodynamiczne
    • wsparcie oddechowe noworodka
    • bezdech i sinica

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.