Jak skierować ciężarną na bezpłatne szczepienie przeciwko krztuścowi?

Zgodnie z polskim Programem Szczepień Ochronnych (PSO) na 2025 rok szczepienie przeciwko krztuścowi – preparatem przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi ze zmniejszoną dawką antygenów błonicy i krztuśca (Tdap) – zaleca się kobietom po ukończeniu 27. tygodnia ciąży do 36. tygodnia ciąży (w uzasadnionych przypadkach za grożenia porodem przedwczesnym po ukończeniu 20. tc.). Do niedawna koszt zakupu szczepionki ponosiła ciężarna.

Od 15 października 2024 roku zalecane szczepienie przeciwko krztuścowi u kobiet w ciąży objęto finansowaniem przez ministra właściwego do spraw zdrowia (na podstawie obwieszczenia Ministra Zdrowia z dnia 3 października 2024 r. w sprawie wykazu zalecanych szczepień ochronnych, dla których zakup szczepionek został objęty finansowaniem przez ministra właściwego do spraw zdrowia [Dz.U. MZ 2024.82]).

Z bezpłatnego szczepienia przeciwko krztuścowi mogą skorzystać ciężarne:

• po ukończeniu 27. tygodnia ciąży do 36. tygodnia ciąży,
• w uzasadnionych przypadkach ryzyka porodu przedwczesnego po ukończeniu 20. tygodnia ciąży.

Aby skorzystać z bezpłatnego szczepienia przeciwko krztuścowi, pacjentka powinna się zgłosić do poradni, która udziela gwarantowanych świadczeń zdrowotnych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej (POZ), zgodnie ze złożoną przez siebie deklaracją wyboru lekarza POZ (koszt usługi szczepienia zawiera się w stawce kapitacyjnej). Nie jest potrzebne skierowanie na szczepienie ani recepta. O kwalifikacji do szczepienia decyduje lekarz POZ, natomiast o tym, czy wskazane jest wcześniejsze szczepienie (po ukończonym 20. tc.) z powodu zagrożenia porodem przedwczesnym, decyduje lekarz prowadzący ciążę.

Dystrybucją szczepionek do świadczeniodawców zajmują się powiatowe stacje sanitarno-epidemiologiczne (PSSE). Wszystkie poradnie POZ są uprawnione do składania zapotrzebowania na Tdap oraz odbioru szczepionek z PSSE. Na stronie internetowej Głównej Inspekcji Sanitarnej dostępny jest zaktualizowany formularz umożliwiający zgłoszenie zapotrzebowania na szczepionki przeznaczone dla ciężarnych (p. www.gov.pl/web/gis/zasady-dystrybucji-szczepionek).

Warto przypomnieć, że kobiety w ciąży oraz połogu mogą również skorzystać z bezpłatnego szczepienia przeciwko grypie sezonowej (na podstawie recepty z kodem „C” [p. Nowa szczepionka na liście leków refundowanych – przyp. red.]), a szczepienie można wykonać w dowolnym trymestrze ciąży (p. także Profilaktyka grypy – jakie zalecenia obowiązują w sezonie epidemicznym 2024/2025? – przyp. red.). Ciężarnym zaleca się także szczepienie przeciwko COVID-19, jeśli nie otrzymały go przed zajściem w ciążę, oraz przeciwko syncytialnemu wirusowi oddechowemu (RSV) w 32.–36. tygodniu ciąży w celu biernej ochrony dziecka w pierwszych miesiącach życia.