Opracowała: Małgorzata Ściubisz, Redaktor serwisu „Szczepienia”
W jednym z ostatnich numerów czasopisma „Morbidity and Mortality Weekly Report” opublikowano raport podsumowujący działania z lat 2000–2015 mające na celu eliminację odry na świecie. Jako eliminację odry określa się brak endemicznej transmisji odry w danym regionie WHO lub innym określonym regionie geograficznym przez okres co najmniej 12 miesięcy przy dobrze funkcjonującym systemie nadzoru epidemiologicznego. Dane do raportu uzyskano z rejestru WHO/UNICEF gromadzącego informacje o szczepieniach prowadzonych w ramach rutynowych programów szczepień oraz sytuacji epidemiologicznej odry ze 194 krajów.
W ciągu 15 lat odsetek dzieci zaszczepionych 1 dawką szczepionki zawierającej wirusa odry (MCV1) zwiększył się z 72 do 85% i na tym poziomie pozostaje od 2009 roku. Liczba krajów, w których odsetek dzieci zaszczepionych MCV1 osiągnął ≥90%, zwiększyła się z 84 (44%) w 2000 roku do 129 (68%) w 2012 roku, a w roku 2015 liczba ta zmniejszyła się do 119 (61%).
W latach 2000–2015 zwiększyła się również liczba krajów, które wprowadziły 2. dawkę szczepienia preparatami zawierającymi wirusa odry (MCV2) do powszechnych programów szczepień (PSO) z 97 (51%) do 160 (82%), z czego 6 krajów wprowadziło MCV2 do PSO w 2015 roku (Angola, Malawi, Mozambik, Nepal, Sierra Leone, Zimbabwe). Tym samym odsetek dzieci zaszczepionych MCV2 na świecie zwiększył się z 15% w 2000 roku do 61% w 2015. Dodatkowo w 2015 roku, w 41 krajach na świecie, ok. 184 mln dzieci zostało zaszczepionych MCV w ramach programów szczepień wychwytujących. Bazując na liczbie podanych dawek, w 21 krajach (51%) odsetek dzieci zaszczepionych w ramach programów szczepień wychwytujących osiągnął ≥95%.
W analizowanym okresie o 70 % zmniejszyła się liczba zgłaszanych przypadków odry na świecie – z 853 479 przypadków w 2000 roku do 254 928 przypadków w 2015, a wskaźnik zapadalności zmniejszył się o 75% – ze 146 do 36/1 000 000 mieszkańców. Odsetek krajów, w których zapadalność na odrę wyniosła <5/1 000 000 mieszkańców (jeden z celów przyjętych przez WHA) zwiększył się z 38% (64 of 169) w 2000 roku do to 65% (109 of 169) w 2015.
W latach 2014–2015 odnotowano zwiększenie liczby zgłaszanych przypadków odry w trzech regionach WHO: Afrykańskim (o 33%), Śródziemnomorskim (wschodnia część, o 18%) oraz Europejskim (o 83%), głównie z powodu lokalnych epidemii odry (p. Nie ma już wątpliwości – Berlińczycy walczą z epidemią odry, Epidemia odry w północno-zachodnim regionie Francji). W regionie Ameryki Północnej i Południowej liczba zgłaszanych przypadków zmniejszyła się o 78% dzięki opanowaniu ognisk epidemicznych w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie i Brazylii.
WHO podaje, że w latach 2000–2015 umieralność z powodu odry na świecie zmniejszyła się o 79% – z 651 600 do 134 200 zachorowań kończących się zgonem.
